Search
dikeomata

Τα ανθρώπινα δικαιώματα εξακολουθούν να παραβιάζονται στους χώρους κράτησης

645

Την ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών κράτησης σε όλους τους χώρους, όπως φυλακές, νοσοκομεία, κρατητήρια, γηροκομεία, επισημαίνει ο Συνήγορος που Πολίτη ως Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης των Βασανιστηρίων και της Κακομεταχείρισης (OPCAT).

Στη σκιά των, ουκ ολίγων, καταδικαστικών αποφάσεων για την Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και την αρνητική παράδοση που έχει η χώρα μας στη νομολογία του ΕΔΔΑ, παρουσιάστηκαν οι εκθέσεις OPCAT του 2016 και του 2017 που εκπόνησε ο Συνήγορος που Πολίτη.

Αυτοψίες

Ο Συνήγορος του πολίτη ως εθνικός φορέας παρακολούθησης των συνθηκών σε χώρους εγκλεισμού, πραγματοποίησε επισκέψεις αυτοψίες το 2017, σε εννιά φυλακές, δέκα κρατητήρια της αστυνομίας και του λιμενικού σώματος, οκτώ προαναχωρησιακά κέντρα κράτησης αλλοδαπών, τρεις ψυχιατρικές δομές τρία προνοιακά ιδρύματα και για πρώτη φορά σε ιδιωτική μονάδα περίθαλψης ηλικιωμένων. Τα αποτελέσματα των αυτοψιών της ανεξάρτητης αρχής περιλαμβάνονται στις 2 εκθέσεις OPCAT του 2016 και του 2017 και αποτελούν όχι μόνο μια έγκυρη καταγραφή της πραγματικής εικόνας σε χώρους κράτησης αλλά και τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να οργανωθεί κάθε περαιτέρω προσπάθεια δημιουργίας συνθηκών με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Φυλακές

Από το σύνολο των επισκέψεων του ΕΜΠ σε Καταστήματα Κράτησης. (Διαβατά, Κόρινθος, Χίος, Ιωάννινα, Κέρκυρα, Νιγρίτα, Κασσάνδρα, Κομοτηνή), διαπιστώνεται ότι και κατά το έτος 2017 δεν παρατηρούνται φαινόμενα υπερπληθυσμού, γεγονός που έχει βελτιώσει σημαντικά τις συνθήκες κράτησης. Ωστόσο, ο Μηχανισμός προτείνει μία ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση του φαινομένου. να αναληφθούν κεντρικές νομοθετικές παρεμβάσεις για τον εξορθολογισμό των ποινών, την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τη μείωση του χρόνου εγκλεισμού με την υιοθέτηση εναλλακτικών μέτρων.

Ελλείψεις

Όπως καταγράφεται στην έκθεση, παρά τις θετικές πρωτοβουλίες της διοίκησης, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα στα περισσότερα Καταστήματα η έλλειψη δημιουργικής απασχόλησης των κρατουμένων, η πλημμελής στελέχωση των καταστημάτων με μόνιμο εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, κοινωνιολόγους και ψυχολόγους. Επίσης, σε κανένα Κατάστημα δεν υπηρετεί – αν και προβλέπεται – εγκληματολόγος.

Κρατητήρια

Όσον αφορά τα κρατητήρια των αστυνομικών τμημάτων και του λιμενικού σώματος ο Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης αναδεικνύει τραγικές συνθήκες κράτησης αλλά και ελλείψεις στις υποδομές, στην καθαριότητα, στην ασφάλεια και την υγεία των κρατουμένων.

Παραδείγματος χάριν για το Κρατητήριο Α.Τ. Πετρούπολης αναφέρεται: «Η αδυναμία ελεύθερης πρόσβασης στην τουαλέτα, η έλλειψη προαυλίου χώρου, φυσικού εξαερισμού και φωτισμού, η ανεπαρκής καθαριότητα, πλήττουν θεμελιώδη δικαιώματα των κρατουμένων. Η παραμονή των κρατουμένων στον συγκεκριμένο χώρο αποτελεί παραβίαση των επιταγών του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ, συνιστά απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση και ως εκ τούτου θα πρέπει να αναζητηθούν λύσεις απομάκρυνσης των κρατουμένων».

Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών

Από τις επισκέψεις αυτές διαπιστώθηκαν προβλήματα όπως η κράτηση σε χώρους που έχουν φτάσει στα όριά τους ή είναι ακατάλληλοι από πλευράς ευρωπαϊκώνπροδιαγραφών.
Ωστόσο σε κάποια ΠροΚεΚΑ οι συνθήκες διαβίωσης εμφανίζονται σαφέστατα βελτιωμένες σε σχέση με αυτές που επικρατούσαν σε προηγούμενες επισκέψεις. Ο αριθμός των κρατουμένων έχει κατά πολύ μειωθεί και κατά κανόνα το διάστημα κράτησης δεν υπερβαίνει το εξάμηνο, σε αντίθεση με το παρελθόν. Επίσης ελάχιστες πια είναι οι περιπτώσεις ατόμων που κρατούνται ενώ έχουν ζήσει για χρόνια στη χώρα με νόμιμο τίτλο διαμονής και εξέπεσαν της νομιμότητας λόγω μη έγκαιρης ανανέωσης της άδειας ή του δελτίου αιτούντος άσυλο. Κοινό πρόβλημα σε όλα σχεδόν τα προαναχωρησιακά κέντρα, αποτελεί η έλλειψη ιατρικού προσωπικού, διερμηνέων, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών.

Διοικητική κράτηση

Αναφορικά με τη διάρκεια της διοικητικής κράτησης αλλά και το μέτρο αυτό καθ’ αυτό, το οποίο από άποψη ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί κατάφωρη παραβίασή τους, ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει, ότι η πολιτική της εκτεταμένης διοικητικής κράτησης έχει εξαντλήσει τα όρια της και ήδη είναι μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης.

Ψυχιατρικός εγκλεισμός

Για τον ψυχιατρικό εγκλεισμό, ο Συνήγορος εκφράζει τον προβληματισμό του για τον τρόπο διαχείρισης των περιστατικών από το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων Υγείας (ΕΚΕΠΥ), καθώς ο ψυχικά ασθενής μεταφέρεται με περιπολικό όπου υπάρχει κενή κλίνη, πολύ μακριά από την κατοικία και τους οικείους του.

dikeomata

«Η μακρόχρονη εμπειρία της Αρχής» επεσήμανε ο Βοηθός Συνηγόρου του Πολίτη υπεύθυνος για την εκτέλεση της αρμοδιότητας του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης Γιώργος Νικολόπουλος, κατά την διάρκεια της εκδήλωσης «της έχει προσδώσει κύρος και αξιοπιστία σε ζητήματα προστασίας των δικαιωμάτων των κρατουμένων και εξασφάλισης των διεθνών προτύπων στις συνθήκες κράτησης. Η αντίστοιχη τεχνογνωσία, που έχει δημιουργηθεί αποτυπώνεται σε πολλές εκθέσεις και πορίσματα της Αρχής και βρίσκεται στη διάθεση των φορέων άσκησης πολιτικής, ενώ με ικανοποίηση διαπιστώνουμε ότι ολοένα και περισσότερες προτάσεις της υιοθετούνται από τη διοίκηση και ενσωματώνονται στην εθνική μας νομοθεσία».

Στην μνήμη του καθηγητή Βασίλη Καρύδη

Η έκθεση του 2017 είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Βασίλη Καρύδη, πρώην βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη, πρώτου συντονιστή του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης.

«Του ανθρώπου» όπως τόνισε ο Συνήγορος του Πολίτη Ανδρέας Ποττάκης «που μέσα από την δράση του στην Ανεξάρτητη Αρχή, στην ακαδημαϊκή κοινότητα, στην ενεργό δικηγορία, στους διεθνείς οργανισμούς, αγωνίστηκε όσο κανείς άλλος για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων όσων βρίσκονται σε συνθήκες στέρησης των ελευθεριών τους. Μιας προσωπικότητας, που σημάδεψε ανεξίτηλα όλους και όλες όσους είχαμε την ευτυχία να συνεργαστούμε μαζί του».

Καλλιόπη Ασλανίδου

Print Friendly, PDF & Email



Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *