13.9 C
Athens
Πέμπτη, 22 Φεβρουαρίου, 2024

13.9 C
Athens
Πέμπτη, 22 Φεβρουαρίου, 2024

«Zoo. Γράμματα όχι για την αγάπη» του Βίκτορ Σκλόφσκι

Διαβάστε επίσης

«Εγώ, σ’ αγαπώ, Άλια, κι εσύ μ’ αναγκάζεις να κρέμομαι έξω απ’ το τραμ της ζωής σου. Τα χέρια μου έχουν παγώσει. Δεν ζηλεύω τους ανθρώπους, ζηλεύω το χρόνο σου. Δεν αντέχω να μη σε βλέπω. Μα τι να κάνω που η αγάπη δεν έχει υποκατάστατο;» (σ. 17).

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, χιλιάδες Ρώσοι εμιγκρέδες έχουν εγκατασταθεί στο Βερολίνο στην περιοχή γύρω από τον ζωολογικό κήπο. Δύο εξ αυτών είναι ο διακεκριμένος θεωρητικός της λογοτεχνίας, κριτικός και συγγραφέας Βίκτορ Σκλόφσκι και η Έλσα Τριολέ που αργότερα θα διαπρέψει στη Γαλλία με τα μυθιστορήματά της. Ο Σκλόφσκι ερωτεύεται παράφορα την Τριολέ χωρίς όμως ανταπόκριση. Μετά από ένα πρώτο παθιασμένο γράμμα, αυτή τον παρακαλεί να μην ξαναγράψει για αγάπη, καθώς όπως του λέει ο έρωτάς του δεν είναι χαρούμενος και ανάλαφρος.  Έτσι εκείνος ξεκινάει να της στέλνει επιστολές, μιλώντας της για τον καιρό, την πόλη, αλλά και αναλύοντας τη ρωσική λογοτεχνία και διανόηση. Πόσο όμως ακόμη και αυτές οι επιστολές αποφεύγουν να είναι ερωτικές; Είναι εφικτό κάτι τέτοιο;

Ο Σκλόφσκι ξεκίνησε με την ιδέα να γράψει μια σειρά δοκιμίων για το ρωσικό Βερολίνο, ωστόσο γρήγορα κατέληξε στο να μετουσιώσει το δικό του δράμα σε μια επιστολική νουβέλα, επινοώντας ίσως και έναν ανέλπιδο έρωτα και μια γυναίκα που στην ουσία μπορεί και να μην υπήρξε ποτέ. Όπως εύστοχα επισήμανε και ο φορμαλιστής Γιούρι Τυνιάνοφ, τελικά παρέδωσε ένα έργο «στα όρια» της λογοτεχνίας με στοιχεία μυθιστορήματος, επιφυλλίδας και θεωρητικής μελέτης. Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε το 1923 στο Βερολίνο και την επόμενη χρονιά στο Λένινγκραντ με τον συγγραφέα να επιστρέφει συχνά στην ιστορία που τον σημάδεψε για μικρές τροποποιήσεις. Και δικαίως γιατί το αποτέλεσμα είναι μία από τις πιο ερωτικές πραγματείες που έχουν γραφτεί ποτέ, διαψεύδοντας στο τέλος πανηγυρικά τον τίτλο.

«Γράφεις για τον εαυτό σου, κι όταν γράφεις για μένα, με κατηγορείς. Τα ερωτικά γράμματα δεν γράφονται για να ικανοποιεί κανείς τον εαυτό του, όπως και ο αληθινά ερωτευμένος δεν σκέφτεται στην αγάπη τον εαυτό του. Εσύ γράφεις με διαφορετικά προσχήματα πάντοτε το ίδιο. Σταμάτα να γράφεις για το πόσο, πόσο, πόσο μ΄ αγαπάς, γιατί στο τρίτο “πόσο” αρχίζω να σκέφτομαι άσχετα πράγματα» (σσ. 108-109).

Το «Zoo. Γράμματα όχι για την αγάπη» του Βίκτορ Σκλόφσκι  κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες σε μετάφραση, επίμετρο και σημειώσεις της Νιόβης Ζαμπούκα.

Κώστας Μοστράτος

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
ΑΘΗΝΑ +
spot_img

Συμβαίνει στην Αθήνα