back to top
14.4 C
Athens
Σάββατο, 20 Απριλίου, 2024

14.4 C
Athens
Σάββατο, 20 Απριλίου, 2024

«Οι ρίζες του ουρανού» του Ρομαίν Γκαρύ

Διαβάστε επίσης

«Η εκδοχή μας ήταν ότι πρόκειται για κάποιο είδος τρελλού, μισάνθρωπου, που του έχει μπει η ιδέα να προστατεύσει τους ελέφαντες από τους κυνηγούς και ο οποίος, κατά κάποιο τρόπο, έχει αποφασίσει να αλλάξει είδος από απέχθεια προς τους ανθρώπους. Ένας Λευκός που έχει πάθει αμόκ από τη μισανθρωπία και έχει περάσει στο πλευρό των ελεφάντων…» (σσ. 104-105).

Τη δεκαετία του 1950 στη Γαλλική Ισημερινή Αφρική, ο Μορέλ, ένας πρώην αντιστασιακός, τα βάζει με όλους και με όλα για την προστασία των ελεφάντων. Ο εμμονικός αγώνας του συγκλονίζει την παγκόσμια κοινή γνώμη, με τον ίδιο να κατηγορείται ότι είναι αναρχικός, κομμουνιστής πράκτορας, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των φυλών της Αφρικής, απόλυτος μισάνθρωπος που έχει έρθει σε βαθιά ρήξη με το ανθρώπινο είδος. Στο πλευρό του τάσσονται αρκετοί, μια νεαρή Γερμανίδα, ένας Αμερικανός πρώην ταγματάρχης, ένας Δανός φυσιοδίφης και άλλοι, είτε για ιδιοτελείς είτε για ανιδιοτελείς σκοπούς. Ο Μορέλ, όμως, φαίνεται να μην υποστηρίζει κανένα έθνος και καμία ιδεολογία, να δηλώνει απλά ότι η εποχή της αλαζονείας έχει τελειώσει και ότι ο άνθρωπος μέσα στη μοναξιά του πρέπει να αναζητήσει τη φιλία σε όλα τα είδη που είναι «διαφορετικά, όχι όμως κατώτερα».

Το βιβλίο χάρισε στον Ρομαίν Γκαρύ το πρώτο του βραβείο Γκονκούρ το 1956, στάθηκε εξαιρετικά επιτυχημένο best seller της εποχής, μεταφέρθηκε στο σινεμά δύο χρόνια μετά από τον Τζον Χιούστον και τώρα μεταφράζεται για πρώτη φορά στη γλώσσα μας. Ορμητικό, χειμαρρώδες, καταιγιστικό, πυκνό αναγνωρίζεται ως ένα από τα πρώτα οικολογικά μυθιστορήματα, γραμμένο σε μια δεκαετία που o όρος «οικολογία» ήταν ακόμη άγνωστος εν πολλοίς. Ο συγγραφέας εστιάζει σε όλους τους κινδύνους της συμπεριφοράς μας και την επείγουσα ευαισθητοποίηση που σκοντάφτει σ’ αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «απανθρωπιά του απάνθρωπου». Μέσα από έναν αξιομνημόνευτο κεντρικό ήρωα, δεκάδες άλλους άριστα σκιαγραφημένους χαρακτήρες και μια δαιδαλώδη πλοκή, ο Γκαρύ μιλάει για την αιώνια ανάγκη για δικαιοσύνη, ελευθερία και αγάπη, αυτές τις ρίζες του ουρανού, τις οποίες πρέπει να διαφυλάξουμε πάση θυσία. Ένα μυθιστόρημα κλασικό, διαχρονικό και επίκαιρο, σήμερα ίσως περισσότερο από ποτέ.

«Ο νους του πήγε στον Μορέλ και χαμογέλασε πικρά. Εδώ και πολύ καιρό, για τους Λευκούς οι ελέφαντες σήμαιναν μόνο ελεφαντόδοντο, ενώ για τους Μαύρους μόνο κρέας, την αφθονότερη ποσότητα κρέατος που μια ευθύβολη ριξιά ενός δηλητηριασμένου ακοντίου μπορούσε να τους προμηθεύσει. Η ιδέα περί “ομορφιάς” των ελεφάντων, περί “ευγένειας” του είδους ήταν μια έννοια στο μυαλό χορτάτων ανθρώπων, ανθρώπων που έτρωγαν δύο γεύματα την ημέρα, σύχναζαν σε εστιατόρια και σε εκθέσεις αφηρημένης τέχνης -μια ελιτίστικη οπτική του πνεύματος που, αντικρίζοντας αποτρόπαιες κοινωνικές πραγματικότητες τις οποίες δεν είναι σε θέση ν’ αντιμετωπίσει, καταφεύγει στα υψιπετή νέφη του κάλλους, μεθάει με τις κατατονικές και αόριστες έννοιες της ομορφιάς, της ευγένειας, της αδελφοσύνης, απλά και μόνο επειδή η αμιγώς ποιητική στάση είναι η μόνη που η Ιστορία τού επιτρέπει να υιοθετήσει. Οι αστοί διανοούμενοι απαιτούσαν από την παρακμιακή κοινωνία τους να γεμίσει ελέφαντες, μόνο και μόνο επειδή έτσι ήλπιζαν να γλιτώσουν οι ίδιοι από την καταστροφή. Είχαν επίγνωση πως και οι ίδιοι ήταν εξίσου αναχρονιστικοί και ανοικονόμητοι όσο και τα προϊστορικά ζώα: ήταν απλώς ένας τρόπος να φωνάξουν “έλεος” για την πάρτη τους, προκειμένου να σωθούν. Αυτή ήταν η περίπτωση του Μορέλ -τυπική περίπτωση» (σ. 508-509).

«Οι ρίζες του ουρανού» του Ρομαίν Γκαρύ κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Οκτάνα σε μετάφραση Ευγενίας Γραμματικοπούλου.

Κώστας Μοστράτος

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
ΑΘΗΝΑ +
spot_img

Συμβαίνει στην Αθήνα