Ο Αμερικανός πρώην πρόεδρος και νομπελίστας ειρήνης Τζίμι Κάρτερ πέθανε χθες Κυριακή σε ηλικία εκατό ετών στην Πλέινς, τη γενέτειρά του στην πολιτεία Τζόρτζια, στον αμερικανικό Νότο, εξέλιξη που προκάλεσε βροχή μηνυμάτων που του αποτίνουν φόρο τιμής, όχι μόνο από Αμερικανούς πολιτικούς και ιδίως τους διαδόχους του στον Λευκό Οίκο, αλλά κι απ’ όλο τον κόσμο.
Η κηδεία του Τζίμι Κάρτερ θα τελεστεί στον Εθνικό Καθεδρικό της Ουάσινγκτον στις 9 Ιανουαρίου, σύμφωνα με την εφημερίδα New York Times.
Ο απερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν κήρυξε ημέρα εθνικού πένθους την Πέμπτη 9η Ιανουαρίου 2025 τιμώντας τον προκάτοχό του, που ανήκε στη δική του παράταξη, το Δημοκρατικό Κόμμα.
Ο Μπάιντεν θα εκφωνήσει τον επικήδειο στην κρατική κηδεία. Θα προηγηθούν οκτώ ημέρες τελετών στη μνήμη του Κάρτερ στην Τζόρτζια και την Ουάσινγκτον.
Πολλοί ξένοι ηγέτες εξήραν τον εκλιπόντα, ιδίως για τους αγώνες του για ειρήνη και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που συνεχίστηκαν για δεκαετίες μετά τη μοναδική θητεία του στον Λευκό Οίκο (1977-1981).
Ο Τζίμι Κάρτερ, ο 39ος πρόεδρος των ΗΠΑ, νομπελίστας ειρήνης το 2002, «πέθανε ειρηνικά (χθες) Κυριακή 29η Δεκεμβρίου στο σπίτι στην Πλέινς, στην Τζόρτζια, πλαισιωμένος από την οικογένειά του», ανέφερε το Carter Center, ίδρυμα που δημιούργησε, σε ανακοίνωσή του.
«Ο πατέρας μου ήταν ήρωας, όχι μόνο για μένα, αλλά για όλους όσοι πιστεύουν στην ειρήνη, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην ανιδιοτελή αγάπη», σημείωσε ο γιος του Τσιπ Κάρτερ, σύμφωνα με το Κέντρο Κάρτερ.
Όλοι ανεξαιρέτως οι εν ζωή πολιτικοί που τον διαδέχθηκαν στον Λευκό Οίκο υποκλίθηκαν στον ασυνήθιστο πρώην αρχηγό του αμερικανικού κράτους, που τίποτε δεν έδειχνε πως προοριζόταν να γίνει πρόεδρος και ήταν ο γηραιότερος από όλους τους.
Ο 46ος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, 82 ετών, ανέφερε σε διάγγελμά του προς τους Αμερικανούς ότι ο άλλοτε διάδοχός του ήταν κάποιος που η ζωή του μετριέται «από αυτά που έκανε, όχι από αυτά που είπε».
Η επίσημη κηδεία θα γίνει στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα Ουάσιγκτον, πρόσθεσε χωρίς να διευκρινίσει πότε ο κ. Μπάιντεν, αναφερόμενος στον αρχιτέκτονα των συμφωνιών του Καμπ Ντέιβιντ, που κατέληξαν στην πρώτη συμφωνία ειρήνης ανάμεσα στο Ισραήλ και αραβική χώρα την Αίγυπτο, αλλά είδε την κληρονομιά του να αμαυρώνεται από την κρίση των ομήρων στο Ιράν.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ απηύθυνε σήμερα τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο του Τζίμι Κάρτερ, λέγοντας πως ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν η κινητήριος δύναμη για την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών πριν από 40 και πλέον χρόνια.
Η απόφαση της κυβέρνησης Κάρτερ να αναγνωρίσει το 1979 τη θέση του Πεκίνου ότι υπάρχει μόνο μία Κίνα και ότι η Ταϊβάν είναι τμήμα της Κίνας και να διακόψει τις επίσημες σχέσεις με την Ταϊβάν βοήθησε να χαραχθεί μια νέα πορεία στις σχέσεις.
«Η ιστορική συνεισφορά του στην εξομάλυνση και ανάπτυξη των σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ θα μνημονεύεται πάντα από τον κινεζικό λαό», έγραψε σε ανάρτησή του στο Χ ο Σίε Φενγκ, ο Κινέζος πρεσβευτής στις ΗΠΑ.
Ο Τζίμι Κάρτερ δεν επισκέφτηκε ποτέ την Κίνα κατά την προεδρία του αλλά βρέθηκε εκεί πριν και μετά τη θητεία του.
Ο Ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θα επιστρέψει στον Λευκό Οίκο την 20ή Ιανουαρίου, εξέφρασε τον «μεγάλο σεβασμό του» για τον Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος «εργάστηκε σκληρά» για να κάνει «καλύτερη τη ζωή όλων των Αμερικανών».
Ήταν «αξιοσημείωτος άνθρωπος», σύμφωνα με τον Μπαράκ Ομπάμα, τον πρώτο μαύρο που εξελέγη στο Λευκό Οίκο, ο οποίος υπογράμμισε την «αξιοπρέπεια» που τον διέκρινε. «Εργάστηκε ακούραστα για έναν καλύτερο και δικαιότερο κόσμο» όλη του τη ζωή, πλειοδότησε ο Μπιλ Κλίντον, άλλος Δημοκρατικός διάδοχός του. Όσα κατάφερε «θα εμπνέουν γενιές Αμερικανών», εξήρε ο Ρεπουμπλικάνος πρώην πρόεδρος Τζορτζ Ου. Μπους.
«Υπερασπίστηκε τα δικαιώματα των πιο ευάλωτων», σύμφωνα με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ήταν «αγωνιστής για τη δημοκρατία», «σπουδαίος μεσολαβητής» στη Μέση Ανατολή και πάλευε για «τα ανθρώπινα δικαιώματα» σύμφωνα με τον καγκελάριο της Γερμανίας Όλαφ Σολτς.
«Η καρδιά του βρισκόταν σθεναρά στο πλευρό μας στον συνεχιζόμενο αγώνα μας για ελευθερία» έγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι X.
«Αξιοσημείωτη η δέσμευσή του υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» δήλωσε ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ενώ από την πλευρά του ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ υπογράμμισε πως ο εκλιπών «αφιέρωσε τη ζωή του στο έργο για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα».
«Ο σημαντικός ρόλος του στην επίτευξη της συμφωνίας ειρήνης μεταξύ της Αιγύπτου και του Ισραήλ θα παραμείνει χαραγμένος στα χρονικά της ιστορίας», τόνισε ο πρόεδρος της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ ελ Σίσι.
Ο πρόεδρος του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο εξήρε τον εκλιπόντα για τον ρόλο του στις συμφωνίες του 1977 που είχαν αποτέλεσμα αργότερα η διώρυγα —που απείλησε να ανακτήσει πρόσφατα ο εκλεγμένος πρόεδρος Τραμπ— να περάσει σε παναμαϊκά χέρια, το 1999. Ενώ ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα εξήρε τον «εραστή της δημοκρατίας και υπερασπιστή της ειρήνης».
Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, στάθηκε σε κάτι άλλο: ο Τζίμι Κάρτερ, τόνισε, «έσωσε αναρίθμητες ζωές» με τη δράση του για την εξάλειψη ασθενειών, ιδίως παραμελημένων τροπικών παθήσεων.
Ο Τζίμι Κάρτερ είχε ανακοινώσει το 2015 πως είχε καρκίνο στον εγκέφαλο και τα τελευταία σχεδόν δυο χρόνια λάμβανε μόνο παρηγορητική θεραπεία κατ’ οίκον.
Πηγή: AΠΕ-ΜΠΕ
