Ένα ηχηρό μήνυμα συνεργασίας και ευαισθητοποίησης έστειλαν η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων και η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, στο πλαίσιο εκδήλωσης με τίτλο, «Κάπνισμα και Ρύπανση Περιβάλλοντος: Οι σιωπηλοί εχθροί της υγείας μας». Η εκδήλωση, υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων, ανέδειξε την αναγκαιότητα διατομεακής προσέγγισης στην αντιμετώπιση των δύο αυτών κρίσιμων παραγόντων κινδύνου.
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ και Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, άνοιξε τις εργασίες τονίζοντας ότι για πρώτη φορά γίνεται κοινή προσέγγιση από τρεις μεγάλες επιστημονικές εταιρείες, υπογραμμίζοντας τη διπλή πρόκληση: την κλιματική αλλαγή που εντείνει την περιβαλλοντική ρύπανση και την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές υγείας απέναντι στο κάπνισμα. Όπως είπε, «ο ΕΟΔΥ ενισχύει τα εργαλεία καταγραφής και παρέμβασης με έρευνες σε ενήλικες και μαθητές, τηλεφωνική γραμμή διακοπής καπνίσματος (1135) και συμμετοχή σε διεθνείς δράσεις».
Ο καπνός δηλητηριάζει και το περιβάλλον
Ο Χρήστος Γώγος, γιατρός και εντεταλμένος σύμβουλος της Περιφέρειας Αττικής, αναφέρθηκε στις τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του καπνού. Όπως είπε, «περίπου 4,5 τρισ. αποτσίγαρα μολύνουν τους ωκεανούς και το έδαφος», ενώ η βιομηχανία καπνού καταναλώνει τεράστιους φυσικούς πόρους, συμβάλλοντας καθοριστικά στην πλαστική και χημική ρύπανση.
Από πλευράς Δήμου Αθηναίων, η Αντιδήμαρχος Μαρία Στρατηγάκη σημείωσε ότι η πρόσβαση σε δημόσια, δωρεάν και ποιοτική πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας αποτελεί δείκτη πολιτισμού και αναφέρθηκε στις δράσεις του Δήμου για διακοπή του καπνίσματος.
Από την επιστήμη στην πρόληψη
Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΚΠΑ, Παγώνα Λάγιου, υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ήταν πρωτοπόρος στην τεκμηρίωση της σύνδεσης του παθητικού καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα ήδη από τη δεκαετία του ’80. Τόνισε την ανάγκη πρόληψης πριν την έναρξη του καπνίσματος, όχι μόνο τη διακοπή.
Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, επεσήμανε ότι η Πολιτεία, η επιστημονική κοινότητα και η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να ενώσουν δυνάμεις για τη μείωση του καπνίσματος, με έμφαση στην πρόληψη.
Ενιαία Υγεία και η αόρατη απειλή της ρύπανσης
Ο Καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας, εστίασε στη στρατηγική της «One Health» που ενοποιεί την ανθρώπινη, ζωική και περιβαλλοντική υγεία. Όπως είπε, η υγεία μας απειλείται όχι μόνο από την ατομική μας συμπεριφορά αλλά και από το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, εργαζόμαστε και αναπτυσσόμαστε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα της προσέγγισης «One Health» που ενοποιεί την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος σε ένα αδιαχώριστο σύνολο.
Ο κ. Τσιόδρας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην κλιματική κρίση και τις επιπτώσεις της στη Δημόσια Υγεία: «Η κλιματική κρίση τροποποιεί δραστικά τα οικοσυστήματα, επηρεάζει τη γεωγραφική κατανομή ασθενειών και εντείνει τις ανισότητες στην υγεία. Παράλληλα, ευνοεί και δρα συνεργικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση, επηρεάζοντας σημαντικά την υγεία μας».
Ειδική μνεία έκανε και στο κάπνισμα, το οποίο χαρακτήρισε ως «μια από τις πιο επιβλαβείς και τροποποιήσιμες μορφές ρύπανσης αλλά και αιτία σημαντικής νοσηρότητας και θνητότητας». Όπως είπε, «οι επιπτώσεις του καπνίσματος και της περιβαλλοντικής ρύπανσης δρουν αθροιστικά, επιβαρύνοντας ιδίως τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού»..
Η καρδιά και τα αγγεία στο στόχαστρο
Σε μήνυμά του, ο Καθηγητής Καρδιολογίας και Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Τούτουζας, τόνισε πως «τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου και το κάπνισμα αποτελεί μείζονα επιβαρυντικό παράγοντα, όπως και η ατμοσφαιρική ρύπανση». Υπογράμμισε πως η καρδιά επηρεάζεται από τις επιλογές και το περιβάλλον μας, κάνοντας έκκληση για υπεύθυνη στάση.
Η Αγγελική-Δέσποινα Μαυρογιάννη, Διευθύντρια ΕΣΥ και μέλος του ΔΣ της ΕΚΕ, παρουσίασε τις δράσεις της Εταιρείας όπως τα «Σχολεία κατά του Καπνίσματος» και τα «Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος», ενώ επεσήμανε τη νέα εποχή στην Ιατρική με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Καπνός και λοιμώξεις: Μια επικίνδυνη σχέση
Ο Καθηγητής Λοιμωξιολογίας και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, Νικόλαος Σύψας, στάθηκε στη βλαπτική επίδραση του καπνίσματος στο ανοσοποιητικό και στην αυξημένη ευαλωτότητα των καπνιστών σε λοιμώξεις του αναπνευστικού.
Ερυθρός Σταυρός: Υγεία και Παιδεία – καθρέφτης πολιτισμού
Τέλος, ο Πρόεδρος του ΕΕΣ, Αντώνης Αυγερινός, υπογράμμισε την ενεργή συμμετοχή του Ερυθρού Σταυρού με προγράμματα αγωγής υγείας κατά του καπνίσματος και υπέρ της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Όπως είπε, «η Υγεία, όπως και η Παιδεία, είναι καθρέφτης πολιτισμού».
Πρόληψη, ενημέρωση, συνεργασία
Η εσπερίδα αποτέλεσε σημείο καμπής για μια συλλογική, επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση απέναντι σε δύο «σιωπηλούς δολοφόνους» που απειλούν την υγεία μας. Με τα ποσοστά καπνίσματος στη χώρα ακόμη υψηλά και την περιβαλλοντική επιβάρυνση διαρκώς αυξανόμενη, οι συμμετέχοντες κατέστησαν σαφές: η Δημόσια Υγεία απαιτεί συλλογική δράση, διεπιστημονική συνεργασία και αλλαγή κουλτούρας.
Έλενα Μπρέγιαννη
