Σε συνεδρίαση στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ)αξιολόγησε τις τελευταίες εξελίξεις σε Ανατολική Μεσόγειο, Μέση Ανατολή και Λιβύη. Όπως δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, βασική ανησυχία αποτελεί η ενίσχυση των μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη. Η κυβέρνηση υπογραμμίζει την ανάγκη για στενή συνεργασία με τις λιβυκές αρχές ώστε να αποφευχθεί η παγίωση νέας μεταναστευτικής οδού, ενώ επισημαίνει και τη διάσταση του ζητήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενόψει των επικείμενων επισκέψεων του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του Επιτρόπου Μετανάστευσης της Ε.Ε., Magnus Brunner στη Λιβύη. Στην περιοχή νότια της Κρήτης βρίσκονται δυο φρεγάτες και ένα πλοίο γενικής υποστήριξης του ελληνικού πολεμικού ναυτικού, με σαφή εντολή ανάσχεσης και αποτροπής των εκ Λιβύης μεταναστών.
Η συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ της 2ας Ιουλίου έγινε εν μέσω μίας γεωπολιτικής καταιγίδας: ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν, Γάζα, Ανατολική Μεσόγειος και Λιβύη διασταυρώνονται σε έναν χάρτη που δεν υπακούει πλέον στο Διεθνές Δίκαιο αλλά στη λογική των τετελεσμένων. Τo Ισραήλ συνεχίζει τη δολοφονική και καταστροφική δράση του στη Λωρίδα της ΓΑΖΑΣ. Με σπάνια ένταση, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ καταδίκασε τις εξελίξεις, κάνοντας λόγο για «ντροπή για την ανθρωπότητα» και για «το νόμο του ισχυρού που βαφτίζει συμφέρον την καταστροφή». Και ορθώς. Διότι κάθε βόμβα που πέφτει στο όνομα της ειρήνης, γεννά κι άλλο μίσος και υπονομεύει κάθε έννοια διεθνούς λογοδοσίας.
Η εκεχειρία ΙΣΡΑΗΛ και ΙΡΑΝ, με την διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, κρίνεται ως εύθραυστη. Άλλωστε και ο τρόπος, που επέλεξαν οι ΗΠΑ, δηλαδή στρατιωτική δράση σε βάρος του ΙΡΑΝ, δεν εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και απέχει από τα κανονιστικό πλαίσιο του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ, ανακοίνωσε ότι «το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν καταστράφηκε ολοσχερώς». Επιπλέον, ο Αμερικανός Πρόεδρος συνέκρινε μάλιστα την αεροπορική επιδρομή με τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, αγνοώντας πως το Ιράν δεν έχει επιτεθεί ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν υπήρξε Περλ Χάρμπορ. Δεν υπήρξε καν κήρυξη πολέμου από Ιράν ή από ΗΠΑ! Δεν υπήρξε έστω μια εχθρική ενέργεια από το Ιράν προς ΗΠΑ που να δικαιολογεί την ασύμμετρη δράση των αμερικανικών βομβαρδιστικών. Υπήρξε μόνο μια κρίση ισχύος και ένα αφήγημα «αναγκαιότητας», που στο διεθνές δίκαιο δεν λογίζεται ως επιχείρημα, αλλά ως παράνομη επίθεση. Το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ είναι σαφές: δικαίωμα νόμιμης άμυνας υφίσταται μόνο σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Ο προληπτικός πόλεμος, ανεξαρτήτως στόχου ή αποτελεσματικότητας, αποτελεί παραβίαση κυριαρχίας και θεμελιώδους κανόνα του διεθνούς συστήματος. Όταν ο επιτιθέμενος εμφανίζεται ως αμυνόμενος και το Δίκαιο υποτάσσεται στην ισχύ, τότε ο ΟΗΕ παύει να είναι εγγυητής και μετατρέπεται σε σιωπηλό παρατηρητή. ΗΠΑ και Ισραήλ, μέσω της στρατιωτικής ισχύος συμπεριλαμβανομένης και της πυρηνικής, κατέχουν το προνόμιο του «δεσμείν και το λύειν» στη Μέση Ανατολή.
Η Ελλάδα είναι μέλος της Ε.Ε., του ΟΗΕ, της Συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών, αλλά και μη μόνιμο μέλος τους Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, έχει λόγο και θέση όταν το Διεθνές Δίκαιο καταστρατηγείται. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επικοινώνησε με τον Ιρανό ομόλογό του και τόνισε τη σημασία του διαλόγου και της διπλωματίας. Μια αυτονόητη θέση , αλλά όχι αρκετή. Διότι το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι παραβιάζουν το Δίκαιο. Είναι ποιοι το υπερασπίζονται. Και εδώ, η σιωπή ισοδυναμεί με ανοχή. Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διατηρούν στρατιωτικά πυρηνικά οπλοστάσια, ποιος και με ποια ηθική νομιμοποίηση απαγορεύει στο Ιράν ακόμη και την ειρηνική ή έστω αμυντική πυρηνική τεχνογνωσία; Η Ελλάδα, ως δύναμη σταθερότητας, οφείλει να μιλήσει όχι μόνο ως σύμμαχος, αλλά και ως υπέρμαχος του Δικαίου. Δεν έγινε γνωστό, από διπλωματικούς Κύκλους στην Αθήνα, η απάντηση του Υπουργού Εξωτερικών του ΙΡΑΝ στον Έλληνα ομόλογό του.
Σημαντικό σκέλος της συνεδρίασης αποτέλεσαν τα εξοπλιστικά. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε:
- Αναβάθμιση τεσσάρων φρεγατών τύπου MEKO (κλάση “Ύδρα”) του Πολεμικού Ναυτικού. Οι MEKO, βασική ραχοκοκαλιά του Στόλου, χρειάζονται εκσυγχρονισμό κρίσιμων συστημάτων (ραντάρ, αισθητήρες, συστήματα μάχης, αντιαεροπορικά όπλα) ώστε να παραμείνουν αξιόμαχες μέχρι την πλήρη επιχειρησιακή ένταξη των νέων φρεγατών Belh@rra. Καλύπτουν την επιχειρησιακή ανάγκη , για σταθερή παρουσία του Στόλου στην Ανατολική Μεσόγειο, επιχειρήσεις αποτροπής νότια της Κρήτης και συμμετοχή σε ΝΑΤΟϊκές ή εθνικές επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
- Παράταση και ενίσχυση τεχνικής και υλικοτεχνικής υποστήριξης των επιθετικών ελικοπτέρων Apache και NH90 της Αεροπορίας Στρατού.
Τα Apache AH-64 αποτελούν τον κύριο μοχλό επιθετικής ισχύος και αντιτεθωρακιστικής ικανότητας στον Έβρο και στα νησιά, ενώ τα NH90, αν και προβληματικά στην υποστήριξή τους, παραμένουν κρίσιμα για ταχείες μεταφορές προσωπικού.
- Επέκταση της υποστήριξης για τα μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας. Τα C-130 παραμένουν αναντικατάστατα για μεταφορές στρατευμάτων, υλικού και εφοδίων, σε εθνικό και συμμαχικό επίπεδο, αλλά πάσχουν από ελλείψεις ανταλλακτικών και χαμηλό ποσοστό διαθεσιμότητας. Καλύπτουν σημαντικές επιχειρησιακές απαιτήσεις όπως, η Διακλαδική υποστήριξη δυνάμεων, μεταφορές εντός και εκτός επικράτειας, και υποστήριξη επιχειρήσεων ειδικών δυνάμεων ή ανθρωπιστικών αποστολών σε περιβάλλον κρίσεων (Λιβύη, Κύπρος, Κόσσοβο κ.ά.).
Οι αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ, εντάσσονται στη στρατηγική ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας, αλλά και στις αυξημένες συμμαχικές υποχρεώσεις με ΗΠΑ, Ε.Ε., ΝΑΤΟ και Ισραήλ, σε μια περίοδο υψηλής ρευστότητας και εκρηκτικής αστάθειας στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή μας.
Χρήστος Καπούτσης
