Η ρύπανση που προκαλεί την υπερθέρμανση του πλανήτη τριπλασίασε τον αριθμό των θανάτων από τον καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου, σύμφωνα με προκαταρκτική ανάλυση που κάλυψε δώδεκα μεγάλες πόλεις, την ώρα που ειδικοί προειδοποιούν για μια επιδεινούμενη υγειονομική κρίση που παραμένει υποτιμημένη.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες σκότωσαν 2.300 ανθρώπους σε 12 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις μεταξύ 23 Ιουνίου και 2 Ιουλίου. Από αυτούς τους θανάτους, οι 1.500 αποδίδονται άμεσα στην κλιματική κατάρρευση, που έχει θερμάνει τον πλανήτη και εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αναφέρει σε δημοσίευμά του o Guardian, επικαλούμενος την μελέτη.
Σύμφωνα με αυτή, η πόλη που επλήγη περισσότερο ήταν το Μιλάνο, με 317 από τους 499 θανάτους να συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Ακολουθούν το Παρίσι και η Βαρκελώνη. Στο Λονδίνο καταγράφηκαν 273 θάνατοι, εκ των οποίων οι 171 αποδόθηκαν στην ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα.
«Η μελέτη αυτή δείχνει γιατί οι καύσωνες χαρακτηρίζονται “σιωπηλοί δολοφόνοι”», δήλωσε ο Μάλκολμ Μίστρι, επιδημιολόγος στη Σχολή Υγιεινής & Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου και ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης. «Παρότι αναφέρθηκαν λίγοι θάνατοι σε Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία, χιλιάδες ακόμη εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας των αφόρητων θερμοκρασιών».
Η ταχεία ανάλυση πραγματοποιήθηκε από την ομάδα World Weather Attribution και, αν και βασίζεται σε καθιερωμένες επιστημονικές μεθόδους, δεν έχει ακόμη υποβληθεί σε πλήρη επιστημονική αξιολόγηση. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα δύο τρίτα των θανάτων αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή.
Το 88% των θανάτων που σχετίζονται με το κλίμα αφορούσαν άτομα άνω των 65 ετών. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ακραία ζέστη αποτελεί υποτιμημένη απειλή, καθώς πολλοί πεθαίνουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, σε σπίτια ή νοσοκομεία, χωρίς εκτενή κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης.
«Οι καύσωνες δεν αφήνουν ορατά ίχνη καταστροφής, όπως οι πυρκαγιές ή οι καταιγίδες», δήλωσε ο Μπεν Κλαρκ, κλιματολόγος στο Imperial College London. «Οι επιπτώσεις τους είναι κυρίως αόρατες, αλλά εξαιρετικά καταστροφικές. Μια διαφορά μόλις 2 ή 3 βαθμών Κελσίου μπορεί να καθορίσει αν θα επιβιώσουν ή όχι χιλιάδες άνθρωποι».
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν επιδημιολογικά μοντέλα για να εκτιμήσουν τη θνησιμότητα από τη ζέστη σε πόλεις όπως το Παρίσι, το Λονδίνο, η Μαδρίτη και η Ρώμη, συγκρίνοντάς τη με ένα υποθετικό σενάριο όπου δεν υπήρχε ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα. Επεσήμαναν ωστόσο ότι τα μοντέλα βασίζονται σε δεδομένα έως το 2019 και ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως την προσαρμογή των πληθυσμών στη ζέστη τα τελευταία χρόνια.
Διαπίστωσαν ότι σε κάποιες πόλεις η κλιματική αλλαγή αύξησε τις θερμοκρασίες έως και κατά 4 βαθμούς, προκαλώντας επιπλέον 1.500 θανάτους — περισσότερους από πρόσφατες φυσικές καταστροφές που επίσης εντάθηκαν λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων, όπως οι πλημμύρες που σκότωσαν 224 άτομα στην Ισπανία το 2024 και 243 άτομα στη βορειοδυτική Ευρώπη το 2021.
Προηγούμενες μελέτες εκτιμούν ότι περίπου 44.000 άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως από τη ζέστη στην Ευρώπη. Το γεγονός ότι 2.300 άτομα έχασαν τη ζωή τους από έναν μόνο καύσωνα σε μόλις 12 πόλεις δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για το φετινό καλοκαίρι.
Η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus ανέφερε ότι ο φετινός Ιούνιος ήταν ο τρίτος θερμότερος στην παγκόσμια ιστορία, ενώ στον δυτικό Μεσογειακό παρατηρήθηκε «εξαιρετικά έντονο» θαλάσσιο κύμα καύσωνα, με θερμοκρασίες επιφανείας θάλασσας να φτάνουν τους 27°C — το υψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ για την περιοχή τον Ιούνιο.
Η Copernicus εντόπισε επίσης μεγάλη αύξηση στις επικίνδυνες «τροπικές νύχτες», όπου η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, δυσχεραίνοντας τον ύπνο και την ανάπαυση. Σε περιοχές της Ισπανίας σημειώθηκαν 24 τέτοιες νύχτες μέσα σε έναν μήνα — 18 περισσότερες από τον μέσο όρο.
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής του Copernicus, δήλωσε ότι οι θερμοκρασίες-ρεκόρ στη Μεσόγειο ενίσχυσαν σημαντικά το θερμικό στρες που βίωσαν πολλές περιοχές της Ευρώπης.
Ανάλυση της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Mercator Ocean, που διαχειρίζεται την θαλάσσια υπηρεσία του Copernicus, αποκάλυψε ότι σχεδόν τα δύο τρίτα της Μεσογείου επλήγησαν από θαλάσσια κύματα καύσωνα κατηγορίας “ισχυρά” ή χειρότερα — η μεγαλύτερη έκταση που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι υψηλές θερμοκρασίες διαταράσσουν τα ψάρια και σκοτώνουν φυτικά είδη στα οποία αυτά βασίζονται. Επαναλαμβανόμενα περιστατικά μαζικών θανάτων θαλάσσιας ζωής έχουν καταγραφεί στη Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια.
Η επιστήμονας Καρίνα φον Σούκμαν δήλωσε: «Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι η επανειλημμένη εμφάνιση αυτού του θερμικού στρες. Όσο πιο συχνά επαναλαμβάνεται, τόσο αυξάνεται η ευαλωτότητα αυτών των οικοσυστημάτων».
Πηγή: theguardian.com
