«Τα πουλιά κελαηδούσαν χαρούμενα στα μουσκεμένα κλαδιά των δέντρων. Οι ασφόδελοι έλαμπαν σαν μικροί ήλιοι ανάμεσα στα μνήματα. Αχ, τι ζωντάνια, τι χάρη -να πεθαίνεις σε μια εποχή όπου ο θάνατος σού εξασφάλιζε μια στιγμή στο κέντρο του παντός. Να είσαι σημαντικός, αντί να είσαι απλά άλλος ένας ανάμεσα σε εκατομμύρια (σ. 277)».
Η Αγγλία μόλις έχει μπει στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δύο νέοι, ο Χένρι Γκοντ και ο Σίντνεϊ Έλγουντ, θα πρέπει σύντομα να αφήσουν όλα τα όνειρα και τις φιλοδοξίες τους για να πάνε στο μέτωπο. Θα πρέπει όμως να αφήσουν πίσω και τα κρυφά ανομολόγητα αισθήματα που τρέφει ο ένας για τον άλλο. Μαζί θα καταταγούν και όλοι οι συμμαθητές τους από το προνομιούχο οικοτροφείο στο οποίο φοιτούν. Όλα τα ιδανικά μιας γενιάς, που δεν της δόθηκε ποτέ η δυνατότητα να ζήσει κανονικά, θα ποδοπατηθούν και θα συντριβούν στις λάσπες των χαρακωμάτων. Ο Σίντνεϊ θα ακολουθήσει τον Χένρι στη βία του πολέμου σαν μια τελευταία ευκαιρία για να εξομολογηθεί τον έρωτά του. Ο χρόνος είναι ελάχιστος και πολύτιμος για να τον σπαταλήσουν άσκοπα.
Ένα αξιοσημείωτο λογοτεχνικό ντεμπούτο από μια νεαρή συγγραφέα, που έχει μελετήσει εξονυχιστικά όλο το ιστορικό πλαίσιο και τη σχετική βιβλιογραφία, για να αφηγηθεί τον παραλογισμό του πολέμου και μια βαθιά τρυφερή ιστορία αγάπης, καθώς και να στήσει τον δικό της φόρο τιμής στους εκατομμύρια αδικοχαμένους νέους. Η Άλις Γουίν περιγράφει αριστοτεχνικά όλη την ανεμελιά, τις όμορφες και άσχημες στιγμές των αγγλικών σχολείων της εποχής εκείνης, όλο το μετέπειτα αναίτιο αιματοκύλισμα, αλλά και μια παράνομη παθιασμένη ερωτική ιστορία. Απόλυτα συναισθηματικό, υπέροχα σαγηνευτικό, καταιγιστικό σε δράση και αφοπλιστικό σε ένταση μυθιστόρημα.
«Ναι, στ’ αλήθεια το είπα αυτό. Στ’ αλήθεια πίστευα ότι οι αρχές του πολιτισμού μας, του πολιτισμού μας που έχει εξελιχθεί περισσότερο απ’ οποιονδήποτε άλλον στην ιστορία του κόσμου, που μας έχει χαρίσει στην ιστορία του κόσμου, που μας έχει χαρίσει τηλέφωνα και τρένα και αεροπλάνα -για όνομα του Θεού, μπορούμε και πετάμε, σκέφτηκα-, σίγουρα ένας τέτοιος πολιτισμός, που περηφανεύεται ότι έχει δαμάσει το κτήνος μέσα στον άνθρωπο και ότι προχωράει μόνο μπροστά, προς την ομορφιά και την ευημερία, ένας τέτοιος πολιτισμός δεν θα γκρεμιζόταν ποτέ, ποτέ, ποτέ με τόσο άθλιο και σιχαμερό τρόπο (σ. 123)».
Το «In Memoriam» της Άλις Γουίν κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος σε μετάφραση Άγγελου Αγγελίδη.
Κώστας Μοστράτος
