Η ΣΤΑΣΥ προχωρά τις επόμενες ημέρες στην απευθείας ανάθεση υπηρεσιών μελέτης και πιλοτικής εφαρμογής μεθόδου για την ποσοτικοποίηση της εισιτηριοδιαφυγής που αφορά τη δημιουργία ενός πρωτοτύπου που θα επιτρέπει τη συστηματική, ανώνυμη και αντικειμενική συλλογή στατιστικών δεδομένων σχετικά με τις παραβατικές συμπεριφορές των επιβατών.
Όπως αναφέρει το ethnos.gr sτόχος είναι η ανάπτυξη και πιλοτική λειτουργία ενός συστήματος υπολογιστικής όρασης (computer vision Proof of Concept) σε έναν αντιπροσωπευτικό σταθμό που θα επιλεγεί από τη ΣΤΑΣΥ, και θα ανιχνεύει και θα καταγράφει περιστατικά εισιτηριοδιαφυγής όπως τα άλματα πάνω από τις πύλες εισόδου (gate jumping), τη διέλευση χωρίς επικύρωση (tailgating) και την παράκαμψη των πυλών.
Η καταγραφή των δεδομένων θα γίνεται πλήρως ανωνυμοποιημένα, και θα περιλαμβάνει κρίσιμους δείκτες όπως ο αριθμός παραβιάσεων ανά ώρα, ο τύπος του περιστατικού, η ροή των επιβατών και οι συνθήκες αιχμής. Ο τελικός στόχος είναι να προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός των παραβατικών διελεύσεων και να αποτυπωθεί με ποσοτικά τεκμηριωμένο τρόπο η έκταση του προβλήματος και η επίδρασή του στη λειτουργία των σταθμών.
Ο ΟΑΣΑ υπολογίζει ότι η εισιτηριοδιαφυγή στα μέσα σταθερής τροχιάς δεν ξεπερνά το 5% δεδομένου ότι το σύστημα είναι κλειστό. Πιο ασαφής είναι η κατάσταση στα οδικά μέσα, λεωφορεία και τρόλεϊ, με τον Οργανισμό να εκτιμά ότι η αύξηση των ελέγχων κομίστρου έχει πλέον μειώσει σημαντικά τα ποσοστά, τα οποία σε συγκεκριμένες γραμμές δεν φτάνουν ούτε το 10%, ενώ πηγές του ΟΑΣΑ σημειώνουν ότι η διαφορά αποτυπώνεται ήδη στα αυξημένα έσοδα από εισιτήρια που καταγράφονται στο δεκάμηνο της φετινής χρονιάς. Το φαινόμενο, πάντως, φαίνεται να έχει μειωθεί και με τη δυνατότητα πληρωμής κομίστρου μέσω κάρτας, γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι σημαντικό μέρος της εισιτηριοδιαφυγής του παρελθόντος οφειλόταν πραγματικά στη δυσκολία εύρεσης σημείου πώλησης εισιτηρίων τουλάχιστον όσον αφορά τα οδικά μέσα.
Σε αντίθεση με τα πραγματικά μεγέθη της εισιτηριοδιαφυγής, αυτό το οποίο είναι σαφές και προκύπτει από την έκθεση πεπραγμένων του Οργανισμού για το 2024 είναι η αύξηση των ελέγχων. Συγκεκριμένα, την περασμένη χρονιά, η μέση δύναμη των Ελεγκτών Κομίστρου ανήλθε σε 192 υπαλλήλους ανά μήνα, ενώ συνολικά πραγματοποιήθηκαν 5.766.454 έλεγχοι και επιβλήθηκαν 150.485 πρόστιμα, όταν το 2023 οι αντίστοιχοι έλεγχοι ήταν 3.723.277 και τα πρόστιμα 95.355. Στα μέσα σταθερής τροχιάς (ΣΤΑΣΥ) επιβλήθηκαν 121.636 πρόστιμα, ενώ τα υπόλοιπα αφορούσαν τα οδικά μέσα (ΟΣΥ). Παράλληλα, οι συνολικές επικυρώσεις αυξήθηκαν κατά 8,8% σε σύγκριση με το 2023 (289 εκατ. έναντι 265,7 εκατ.), με τη ΣΤΑΣΥ να παρουσιάζει αύξηση 8,9% και την ΟΣΥ 9,8%. Οι εισπράξεις από εισιτήρια ανήλθαν σε 127 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 11,5% σε σχέση με το 2023, ενώ οι πωλήσεις καρτών αυξήθηκαν κατά 10,2% (60,3 εκατ. ευρώ έναντι 54,68 εκατ. ευρώ).
Παράλληλα, προγραμματίζεται η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος ελέγχων, το οποίο θα περιλαμβάνει εγχειρίδιο μεθοδολογίας διενέργειας ελέγχων, συστήματα βελτίωσης στόχευσης των ελέγχων από τον ΟΑΣΑ, ψηφιοποίηση της επιβολής προστίμων μέσω της Ηλεκτρονικής Πράξης Επιβολής Προστίμου, περιορίζοντας τη χρήση χαρτιού, συνεχή εκπαίδευση και σεμινάρια για τους ελεγκτές κομίστρου, με στόχο τη βέλτιστη διαχείριση των επιβατών και τη σωστή εφαρμογή των διαδικασιών και συνδρομή της Αστυνομίας κατά την εκτέλεση ελέγχων κομίστρου.
Ισίδωρος Ρούσσος
