Η μπαλοθιά, ή μπαλοτιά, με όμικρον, είναι, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, ο πυροβολισμός που ρίχνεται εθιμοτυπικά, κυρίως στην Κρήτη, κατά την τιμητική υποδοχή κάποιου, κατά τη διάρκεια γιορτής, γλεντιού σε γάμους, βαφτίσια, κλπ.
Η λέξη ειναι μεσαιωνική, και προέρχεται από το βενετικό «μπαλότα», που σημαίνει «σφαιρίδιο», υποκοριστικό του ιταλικού «balla», όπως τ’ ακούτε, που έχει περάσει στη γλώσσα μας ως «μπάλα», δηλαδή «σφαίρα» – εν προκειμένω μιλάμε για το βλήμα πυροβόλου όπλου. Αν και η λέξη «μπαλοθιά» ανήκει στην κρητική διάλεκτο, μπαλοθιές πέφτουν και αλλού, όπως ας πούμε στο Μενίδι, από Ρομά, με τραγικά αποτελέσματα. Άλλωστε, είδηση τύπου «σκοτώθηκε κατά λάθος νεαρή κοπέλα από μπαλοθιές που έπεσαν σε γάμο», δυστυχώς δεν είναι σπάνια.
Προσφάτως, μετά το μακελειό στα Βορίζια με τον μίνι πόλεμο μεταξύ δύο οικογενειών με βομβιστικές επιθέσεις και ανταλλαγές πυρών από αυτόματα όπλα, οι μπαλοθιές σε γάμους απαγορεύτηκαν, μετά από δυναμική παρέμβαση του κυρίου Χρυσοχοΐδη, που κατέβηκε επί τούτου στην Κρήτη, για να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Τώρα βέβαια, εδώ γελάνε κι οι κάλυκες των σφαιρών, που θα συνεχίσουν να ρίχνονται, όσο η οπλοφορία υποστηρίζει το έγκλημα, τη χασισοκαλλιέργεια, τη ζωοκλοπή, και κυρίως την παροχή προστασίας στα μεγάλα τζάκια της Κρήτης, που μοιράζουν στους κουμπουροφόρους τα λεφτά του Οπεκεπέ.
Πάντως, για λόγους που αδυνατώ να κατανοήσω, κάποιοι, και ασφαλώς όχι μόνο Κρητικοί, ή μόνο Τσιγγάνοι, συναρτούν το αντριλίκι, την αντρειοσύνη και τη λεβεντιά τους, με την οπλοφορία και την οπλοχρησία, για να μην πω με το μέγεθος του σιδερικού που κουβαλάνε. Όλοι αυτοί οι τσάμπα μάγκες, θα καταλάβουν πόσο κρετίνοι είναι, όταν μια αδέσποτη σφαίρα, από μπαλοθιά που έριξε κάποιος άλλος κόπανος από το διπλανό χωριό, καρφωθεί στο κεφάλι του δικού τους τού παιδιού.
Παύλος Μεθενίτης
