Το δημογραφικό ζήτημα στην Ελλάδα· είναι μια πραγματικότητα που διαμορφώνει  την κοινωνία, την οικονομία και τις προοπτικές της χώρας. Οι γεννήσεις μειώνονται σταθερά, ο πληθυσμός γερνά με ταχύτερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και η αναχώρηση νέων στο εξωτερικό έχει αφήσει βαθιά αποτυπώματα στην παραγωγική βάση.

Ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας, Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, μιλώντας στον Αθήνα 9,84 και στην Ναταλία Κανταρτζή, παρουσίασε αναλυτικά τις τάσεις και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα μας, με αφορμή και την πρόσφατη ομιλία του στο forum «Το Δημογραφικό και η Ελλάδα του 2040: Οικογένεια, Οικονομία, Σύγχρονος Τρόπος Ζωής».

Μεταξύ άλλων,  υπογράμμισε ότι πίσω από τους εθνικούς δείκτες κρύβονται τεράστιες ανισότητες μεταξύ Περιφερειών και Δήμων. «Η εικόνα κάτω από το εθνικό επίπεδο είναι συχνά δραματική», ανέφερε και πρόσθεσε: «Υπάρχουν περιοχές όπως οι Κυκλάδες και η Κρήτη που εμφανίζουν σταθερό ή αυξανόμενο πληθυσμό, ενώ μεγάλοι νομοί της Βόρειας Ελλάδας έχουν υποστεί σοβαρή πληθυσμιακή συρρίκνωση».

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι προβλέψεις για το μέλλον δεν είναι θετικές, εφόσον δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, όπως υπογράμμισε ο κ. Κοτζαμάνης.

«Εάν το μεταναστευτικό ισοζύγιο παραμείνει μηδενικό , δηλαδή όσοι εισέρχονται στη χώρα είναι ίσοι με όσους εξέρχονται ή δεν υπάρχει καθόλου μετακίνηση, τότε ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας μέχρι το 2060 θα μειωθεί, στη δυσμενέστερη εκδοχή, κατά 2,5 εκατομμύρια και, στην καλύτερη, κατά περίπου δύο εκατομμύρια», τόνισε.

Εξήγησε δε ότι η εξέλιξη αυτή θα οφείλεται κυρίως στο ιδιαίτερα αρνητικό φυσικό ισοζύγιο (περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις), το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο «θα παραμείνει βαθιά αρνητικό έως το 2060, ανεξάρτητα από τα μέτρα που θα ληφθούν». Προσέθεσε ωστόσο ότι μετά το 2060 ενδέχεται να υπάρξει μια σχετική βελτίωση στο ισοζύγιο θανάτων, καθώς «οι γενιές που γεννήθηκαν τις δεκαετίες 2000–2010 είναι ούτως ή άλλως μικρότερες σε μέγεθος και θα φτάσουν τότε σε ηλικίες υψηλής θνησιμότητας».

Κλείνοντας, συμπλήρωσε ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να περιοριστεί η έξοδος των νέων μας και, εφόσον είναι δυνατόν, να επιστρέψει πίσω ένα μεγάλο μέρος αυτών. Επιπλέον,  επισήμανε πως χρειάζονται πολιτικές που σχετίζονται με την υγεία, ώστε να εξασφαλιστεί μια υγιής και ενεργή γήρανση.

 «Όσον αφορά τις δημογραφικές πολιτικές και τα μέτρα στήριξης της οικογένειας και του παιδιού, πρόκειται για αποτελεσματικά μέτρα που θα αποδώσουν, όχι άμεσα, αλλά σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, δηλαδή σε βάθος δεκαετίας», κατέληξε.