Η πρύτανης του Κολλεγίου της Ευρώπης Φεντερίκα Μογκερίνι , ο ανώτατος αξιωματούχος της Κομισιόν, Στέφανο Σανίνο, και ένα ακόμη ανώτατο στέλεχος του Κολλεγίου της Ευρώπης που κρατούνταν από χθες και ανακρίθηκαν, αφέθηκαν ελεύθεροι σήμερα , καθώς δεν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής τους, όπως αναφέρει το γραφείο της Eυρωπαϊκής Eισαγγελίας στις Βρυξέλλες. Τους απαγγέλθηκαν νωρίτερα κατηγορίες από τη βελγική δικαιοσύνη.
Τέθηκαν υπό κράτηση την Τρίτη στο πλαίσιο έρευνας σχετικά με το αν η δημόσια προκήρυξη διαγωνισμού που απένειμε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) το 2021-22 σε ένα ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη φιλοξενία της Διπλωματικής Ακαδημίας της ΕΕ ήταν στημένη υπέρ του Κολλεγίου της Ευρώπης. «Οι κατηγορίες αφορούν απάτη και διαφθορά σε δημόσιες συμβάσεις, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου. Αφέθηκαν ελεύθεροι, καθώς δεν θεωρείται ότι υπάρχει κίνδυνος διαφυγής», ανέφερε η δήλωση του εισαγγελέα. Οι κατηγορίες δεν έχουν αποδειχθεί και η Μογκερίνι, ο Σανίνο και το άλλο άτομο που συνελήφθη θεωρούνται αθώοι μέχρι να κριθούν ένοχοι από δικαστήριο.
«Μετά την ανάκριση από τη βελγική ομοσπονδιακή δικαστική αστυνομία (FGP West-Vlaanderen), τα τρία άτομα ενημερώθηκαν επίσημα για τις κατηγορίες εναντίον τους» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της ευρωπαϊκής εισαγγελίας.
«Οι κατηγορίες αφορούν απάτες , διαφθορά και σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου» σημειώνει η ανακοίνωση, ενώ προσθέτει ότι αφέθηκαν ελεύθεροι, καθώς θεωρήθηκε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής τους. Σύμφωνα με την εισαγγελία δεν μπορούν να γνωστοποιηθούν περαιτέρω λεπτομέρειες, καθώς οι έρευνες βρίσκονται υπό εξέλιξη και προκειμένου να μην υπάρξει κάποιος κίνδυνος σχετικά με το αποτέλεσμά τους.
«Όλα τα πρόσωπα θεωρούνται αθώα μέχρι να αποδειχθούν ένοχα από τα αρμόδια βελγικά δικαστήρια» επισημαίνεται.
Οι έρευνες διατάχθηκαν από την ευρωπαϊκή Εισαγγελία και προκλήθηκαν από «ισχυρές υποψίες» απάτης την περίοδο 2021-2022 σχετικά με απόφαση της ΕΥΕΔ για ανάθεση προγράμματος της διπλωματικής ακαδημίας της Ε.Ε. στο Κολέγιο.
Σοκ στους ευρωπαϊκούς θεσμούς
Υπό το κράτος του σοκ ξημέρωσε σήμερα στα επιτελικά γραφεία της ΕΕ μετά την χθεσινή σύλληψη της πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι στο πλαίσιο της έρευνας στο Βέλγιο για ενδεχόμενη απάτη στη χρησιμοποίηση πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδο για την πολιτική ένωση της ΕΕ και τα γεωπολιτικά της διλλήματα, τρία χρόνια μετά το σκάνδαλο Qatargate, ξεσπά στην καρδιά της Ευρώπης ένα νέο σκάνδαλο που αγγίζει την ευρωπαϊκή υπηρεσία εξωτερικής δράσης (ΕΥΕΔ), τη διπλωματική υπηρεσία της Ε.Ε. καθώς εκτός από τη Μογκερίνη τέθηκε υπό κράτηση και ο ανώτατος αξιωματούχος της Κομισιόν Στέφανο Σανίνο, που φέρεται κι αυτός να εμπλέκεται όπως η Μογκερίνι σε απάτη σχετική με διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων σε πρόγραμμα κατάρτισης Ευρωπαίων διπλωματών.
Συνολικά τρεις φερόμενοι ως ύποπτοι τέθηκαν χθες υπό κράτηση έπειτα από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στα κτίρια της ΕΥΕΔ και στο Κολέγιο της Ευρώπης στην Μπριζ του Βελγίου. Πρόκειται για τη Φεντερίκα Μογκερίνι, πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας την περίοδο 2014-2019 και τον Στέφανο Σανίνο, νυν γενικό διευθυντή της ΕΥΕΔ για την περιοχή της Μ. Ανατολής, Βορείου Αφρικής και χωρών του Κόλπου (MENA). Το τρίτο άτομο φέρεται να είναι διευθυντικό στέλεχος του Κολεγίου της Ευρώπης.
Οι έρευνες διατάχθηκαν από την ευρωπαϊκή Εισαγγελία και προκλήθηκαν από «ισχυρές υποψίες» απάτης την περίοδο 2021-2022 σχετικά με απόφαση της ΕΥΕΔ για ανάθεση προγράμματος της διπλωματικής ακαδημίας της Ε.Ε. στο Κολέγιο, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.
Μετά τη λήξη της θητείας της στην ΕΥΕΔ, η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Φεντερίκα Μογκερίνι έγινε το 2020 πρύτανης του Κολεγίου της Ευρώπης –από το οποίο έχουν αποφοιτήσει νυν και πρώην Ευρωπαίοι πρωθυπουργοί, υπουργοί Εξωτερικών και ανώτατα στελέχη των ευρωπαϊκών θεσμών–, ενώ έγινε διευθύντρια της διπλωματικής ακαδημίας της Ε.Ε. το 2022. Ο Ιταλός διπλωμάτης Στέφανο Σανίνο την «επίμαχη» περίοδο ήταν γενικός γραμματέας της ΕΥΕΔ (2021-2024) προτού γίνει επικεφαλής της γενικής διεύθυνσης για τη MENA τον Φεβρουάριο.
Το γραφείο της Μογκερίνι, αλλά και εκπρόσωπος του Κολεγίου αρνήθηκαν κάθε σχόλιο σε σχετικό αίτημα της «Κ», ακόμη και την επιβεβαίωση των ερευνών εκ μέρους των βελγικών αρχών σε κτίρια του Κολεγίου και στα σπίτια των δύο υπόπτων.
Οι έρευνες διεξήχθησαν παράλληλα σε όλα τα κτίρια της ΕΥΕΔ, στην «καρδιά» της λεγόμενης ευρωπαϊκής γειτονιάς στις Βρυξέλλες, που επιβεβαιώθηκαν από εκπρόσωπο της Κομισιόν, χωρίς όμως περαιτέρω λεπτομέρειες. Το σοκ ήταν μεγάλο για τους διπλωμάτες, καθώς επρόκειτο για άνευ προηγουμένου γεγονός, ενώ άνθρωπος που ήταν παρών στις έρευνες, υπό καθεστώς ανωνυμίας περιέγραψε στην «Κ» πώς οι αστυνομικοί «έκαναν κυριολεκτικά φύλλο και φτερό το γραφείο πρώην συνεργάτιδος του Σανίνο».
Η έρευνα αφορά πιθανή ευνοιοκρατία ως προς την ανάθεση εκ μέρους της ΕΥΕΔ στο Κολέγιο εννεαμήνου προγράμματος κατάρτισης για μελλοντικούς Ευρωπαίους διπλωμάτες. Συγκεκριμένα, διερευνάται «εάν το Κολέγιο της Ευρώπης ή οι εκπρόσωποί του ενημερώθηκαν εκ των προτέρων για τα κριτήρια επιλογής» στο πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής προσφορών, που ξεκίνησε η διπλωματική υπηρεσία της Ε.Ε. για το πρόγραμμα.
Τρία χρόνια μετά το πολύκροτο σκάνδαλο του Κατάρ και την εμπλοκή τότε ευρωβουλευτών, όπως και της Ελληνίδας πρώην αντιπροέδρου Εύας Καϊλή –που προκάλεσε ισχυρό «πλήγμα» στο Ευρωκοινοβούλιο–, η υπόθεση παραμένει εκκρεμής, καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες από τις βελγικές αρχές ούτε έχει διεξαχθεί η σχετική δίκη. Το νέο σκάνδαλο πλήττει σοβαρά την εικόνα της θεσμικής Ε.Ε. και παρά το ότι δεν αφορά την τρέχουσα περίοδο και τη νυν επικεφαλής της ΕΥΕΔ Κάγια Κάλας, ήδη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ρωσικά «τρολ» «στοχοποιούν» τόσο την Εσθονή αξιωματούχο όσο και την πρόεδρο της Κομισιόν.
Η έρευνα, υπό την εποπτεία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, αφορά υποψίες για ευνοιοκρατία και ενδεχόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό στην ανάθεση την περίοδο 2021-22 στο Κολλέγιο της Ευρώπης, από τη διπλωματική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EEAS) της οποίας η Μογκερίνι είχε διατελέσει επικεφαλής, ενός εκπαιδευτικού προγράμματος εννέα μηνών για μελλοντικούς διπλωμάτες.
Οι ερευνητές προσπαθούν να διαπιστώσουν “εάν το Κολλέγιο της Ευρώπης ή εκπρόσωποι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τα κριτήρια επιλογής”, στο πλαίσιο της διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών που εκκίνησε η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ γι αυτό το πρόγραμμα κατάρτισης εννέα μηνών, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή εισαγγελία.
Η επιλογή μέσω της πρόσκλησης υποβολής προσφορών χρονολογείται από την περίοδο 2021-2022, και οι παραβάσεις για τις οποίες διατυπώνονται κατηγορίες είναι ενδεχομένως: απάτη στην ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου”, διευκρίνισε.
Η ευρωπαϊκή εισαγγελία, που συστάθηκε επίσημα το 2021, είναι ανεξάρτητο όργανο της ΕΕ αρμόδιο για την καταπολέμηση της απάτης σε βάρος κονδυλίων της Ένωσης, και οποιασδήποτε άλλης παράβασης που θίγει τα οικονομικά της συμφέροντα (διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος, διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ).
Άρσεις ασυλίας
Αυτό το υπερεθνικό όργανο είναι αρμόδιο για την έρευνα αλλά και τη δίωξη και την προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης των υπαιτίων ανάλογων παραβάσεων, μια πρωτοφανής εξουσία την οποία δεν διέθετε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).
Η Φεντερίκα Μογκερίνι, Ιταλίδα πρώην υπουργός Εξωτερικών, ανέλαβε τα ηνία της διπλωματίας της ΕΕ το 2014, και ενσάρκωσε το πρόσωπο της ΕΕ στο εξωτερικό κατά την πενταετία της θητείας του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ως προέδρου της Επιτροπής.
Η Μογκερίνι είχε ηγηθεί για την ΕΕ του πολύ ευαίσθητου θέματος των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αντικαταστάθηκε στη θέση του Υπάτου Εκπροσώπου από τον Ισπανό Ζοσέπ Μπορέλ, τον οποίο διαδέχθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 η Εσθονή Κάγια Κάλας.
Τον Σεπτέμβριο του 2020, η Μογκερίνι έγινε πρύτανης του Κολλεγίου της Ευρώπης και ο ιστότοπος του ιδρύματος αναφέρει ότι η Μογκερίνι διευθύνει επίσης από τον Αύγουστο του 2022 την Διπλωματική Ακαδημία της ΕΕ, το πρόγραμμα αυτό που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας της ευρωπαϊκής εισαγγελίας.
Η έρευνα αυτή διευθύνεται από κοινού από ανακριτή της Δυτικής Φλάνδρας, της βελγικής επαρχίας όπου βρίσκεται η Μπρυζ. Η βελγική ομοσπονδιακή αστυνομία διεξήγαγε τις έρευνες σε γραφεία και κατοικίες.
Πριν από την αστυνομική αυτή επιχείρηση, η ευρωπαϊκή εισαγγελία είχε ζητήσει την άρση της ασυλίας, την οποία απολαμβάνουν αρκετοί ύποπτοι, κάτι που έγινε δεκτό, υπογράμμισε επίσης η ευρωπαϊκή εισαγγελία, χωρίς να αναφέρει ονόματα ή αξιώματα.
Ο Στέφανο Σανίνο είναι σήμερα γενικός διευθυντής της Επιτροπής για τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τον Κόλπο. Πριν υπηρετήσει ως γενικός γραμματέας της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ (2021-2024), η καριέρα του ως διπλωμάτη τον οδήγησε στην Ισπανία όπου ήταν πρεσβευτής της Ιταλίας για τέσσερα χρόνια.
Πηγή: , politico.eu, Reuters
