Σε αχαρτογράφητα νερά δείχνει να κινείται ο ΕΦΚΑ, καθώς -όπως προκύπτει από τα στοιχεία του προϋπολογισμού του για το 2026- βασιζόμενος σε ασταθείς οικονομικές παραμέτρους προβλέπει πλεόνασμα της τάξεως του ενός δις ευρώ, με την επικουρική ασφάλιση να ενισχύεται σημαντικά.

Ωστόσο, ο προϋπολογισμός για το τρέχον έτος προέβλεπε αντίστοιχο πλεόνασμα (1,1 δις ευρώ), το οποίο υποχώρησε ταμειακά στα 76,7 εκατομμύρια ευρώ για να διαμορφωθεί δημοσιονομικά στα 283 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Μάλιστα, ειδικά για τον κλάδο Κύριας Ασφάλισης και Λοιπών Παροχών, διαμορφώνεται φέτος έλλειμμα 79 εκατ. ευρώ.

Το πλεόνασμα (370 εκατομμύρια ευρώ) που προβλέπει ο προϋπολογισμός για το επόμενο έτος στον τομέα της επικουρησης, αφήνει -σε τεχνικό επίπεδο- ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των επικουρικών συντάξεων, καθώς δημιουργούνται συνθήκες υπέρβασης του εμποδίου της “ρήτρας μηδενικού ελλείμματος”.

Ωστόσο,εξαιτίας της παράλληλης λειτουργίας του νέου ταμείου επικουρικής ασφάλισης (ΤΕΚΑ), όπου διοχετεύονται οι εισφορές των νέων ασφαλισμένων απαιτείται επιχορήγηση ύψους 277 εκατ. ευρώ για το 2026, ώστε να καλυφθεί η απώλεια των ασφαλιστικών εισφορών.
Στοιχείο το οποίο διαμορφώνει αποφασιστικά το προβλεπόμενο πλεόνασμα.

Τα ίδια στοιχεία στα οποία βασίζεται η αισιόδοξη πρόβλεψη για την οικονομική πορεία του μεγαλύτερου ασφαλιστικού φορέα της χώρας, είναι αυτά που καθιστούν τις προβλέψεις εξαιρετικά ευμετάβλητες.

Αναλυτικότερα:

– Αύξηση της απασχόλησης, η οποία όμως χαρακτηρίζεται από αστάθεια και εποχικότητα.

– Αύξηση του αριθμού των εργαζομένων συνταξιούχων. Μετά την πρώτη χρονιά εφαρμογής των μέτρων υποβοήθησης της απασχόλησης συνταξιούχων και την δήλωση της, τίποτα δεν προεξοφλεί νέα έκρηξη απασχόλησης αυτής της κατηγορίας.

– Στα έσοδα συνυπολογίζονται οι εισπράξεις οφειλών, οι οποίες είναι ελάχιστες σε σύγκριση με το συνολικό χρέος ύψους 50,6 δις ευρώ, το οποίο έχει συνεχή αυξητική τάση.

– Ανάλογη τάση παρατηρείται και στις αιτήσεις συνταξιοδότησης οι οποίες παρά τα μειωμένα ποσά που χορηγούνται εξαιτίας του μνημονιακού τρόπου υπολογισμού, αυξάνονται και μόνο φέτος εκτιμάται ότι θα αγγίξουν τις 210.000.

– Σε υψηλό επίπεδο ( της τάξεως των 10 δις ευρώ) βρίσκονται οι οφειλές του ΕΦΚΑ προς τη ΔΥΠΑ και άλλους φορείς.

– Σε οικονομικές απώλειες οδηγούν ακόμη τέσσερα δεδομένα:

α) η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα, με τους ανέργους στις 894.000 και έναν στους δύο εκτός αγοράς εργασίας για τουλάχιστον ένα έτος.

β) η πολυετής συρρίκνωση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται από κλαδικές συμβάσεις, οι οποίες θα οδηγούσαν σε υψηλότερους μισθούς και (φυσικά) υψηλότερες εισφορές, με την ενίσχυση της να ακολουθεί οδικό χάρτη πενταετούς διάρκειας.

γ) Οι πιέσεις που δέχονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες με συνέπεια να επιλέγουν κατά συντριπτική πλειονότητα (8 στους 10) την χαμηλότερη ασφαλιστική κλάση, η οποία προβλέπει περιορισμένες εισφορές (και μελλοντικά μικρότερη σύνταξη), καθώς και

δ) η μείωση των εισφορών για την αμοιβή υπερωριων, υπερεργασίας, νυχτερινών και εργασίας σε Κυριακές/αργίες.

Δημήτρης Κωστάκος