Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε το απόγευμα της Πέμπτης για τις συνεχιζόμενες πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, έπειτα από αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών, εν μέσω αυξανόμενων διεθνών ανησυχιών για την κλιμάκωση της βίας και τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.
Τη συνεδρίαση ενημέρωσαν η Βοηθός Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ Μάρθα Πόμπι και δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, ενώ το Ιράν συμμετείχε βάσει του Κανόνα 37, που επιτρέπει την παρουσία κρατών τα οποία δεν είναι μέλη του Συμβουλίου.
Η κ. Πόμπι περιέγραψε μια εικόνα γενικευμένης αναταραχής, σημειώνοντας ότι οι κινητοποιήσεις, που διαρκούν σχεδόν τρεις εβδομάδες, έχουν μετατραπεί σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει η Ισλαμική Δημοκρατία τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για εκατοντάδες έως και χιλιάδες νεκρούς, ιδίως κατά το διάστημα 8 έως 10 Ιανουαρίου, αν και ο ΟΗΕ δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τους αριθμούς.
Παρουσίασε, παράλληλα, τη θέση της Τεχεράνης, σύμφωνα με την οποία η βία αποδίδεται σε «οργανωμένα τρομοκρατικά στοιχεία» και «ταραχοποιούς» που, κατά την ιρανική κυβέρνηση, παρεισέφρησαν στις διαδηλώσεις.
Εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, η κ. Πόμπι εξέφρασε έντονη ανησυχία για την εκτεταμένη χρήση βίας από τις αρχές, ζητώντας άμεση αποτροπή περαιτέρω απωλειών ζωών και αποκατάσταση της πρόσβασης στην ενημέρωση, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη. Αναφέρθηκε επίσης σε μαζικές συλλήψεις, με εκτιμήσεις που ξεπερνούν τους 18.000 κρατούμενους, καλώντας σε ανθρώπινη μεταχείριση, πρόσβαση των οικογενειών στους συλληφθέντες και άμεση παύση εκτελέσεων που συνδέονται με τις διαδηλώσεις. Όλοι οι θάνατοι, τόνισε, πρέπει να διερευνηθούν άμεσα, ανεξάρτητα και με διαφάνεια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης, προειδοποιώντας ότι δημόσιες δηλώσεις περί ενδεχόμενων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν ενδέχεται να οξύνουν περαιτέρω την κρίση. Υπογράμμισε ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη βιώσιμη διέξοδο, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις βασικές αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ για ειρηνική επίλυση διαφορών και αποφυγή χρήσης βίας.
Στη συνεδρίαση κατέθεσε μαρτυρία ο Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος και ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Άχμαντ Μπατέμπι, ο οποίος μίλησε για τη δική του σύλληψη ως φοιτητής στο Ιράν, λόγω συμμετοχής σε διαδήλωση. Περιέγραψε βασανιστήρια και εξαναγκασμό σε τηλεοπτική «ομολογία» ότι ήταν πράκτορας των Ηνωμένων Πολιτειών. «Δεν το έκανα ποτέ αυτό, αλλά με βασάνισαν για να το πω. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στο Ιράν», ανέφερε.
Η Ιρανή δημοσιογράφος και επικριτής του καθεστώτος Μασίχ Αλινετζάντ δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να περάσει από τις δηλώσεις στη δράση. «Εκατομμύρια άοπλοι Ιρανοί φιμώνονται με σφαίρες, μαζικές συλλήψεις και πλήρη διακοπή των επικοινωνιών. Χωρίς διαδίκτυο, χωρίς τηλέφωνα. Το Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο σκοτάδι», είπε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, ο πρέσβης Μάικλ Γουόλτς υποστήριξε ότι ο ιρανικός λαός διεκδικεί την ελευθερία του «όπως ποτέ άλλοτε» και τόνισε ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει τις κινητοποιήσεις. Δήλωσε ότι το ιρανικό καθεστώς φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την οικονομική και κοινωνική κρίση της χώρας, ενώ έκανε λόγο για διαχρονικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αποσταθεροποιητική δράση της Τεχεράνης στην περιοχή, μέσω της στήριξης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.
Σκληρή ήταν η απάντηση της ιρανικής πλευράς. Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για ψεύδη και σκόπιμη παραπληροφόρηση, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συγκαλύψει, όπως είπε, την άμεση εμπλοκή της στην υποκίνηση της βίας. Μίλησε για απόπειρα πολιτικής αποσταθεροποίησης και προετοιμασία στρατιωτικής επέμβασης υπό το πρόσχημα ανθρωπιστικής ρητορικής.
Διαμήνυσε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει κλιμάκωση, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια θα αντιμετωπιστεί με «αποφασιστική και νόμιμη απάντηση», σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Άγη Μπαλτά, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας, τις απώλειες ζωών —μεταξύ των οποίων και παιδιά— και τις μαζικές συλλήψεις. Υπογράμμισε ότι τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα είναι καθολικά και πρέπει να γίνονται σεβαστά, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη για αποκλιμάκωση, διάλογο και ειρηνική επίλυση της κρίσης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
