Σημαντική απόφαση υπέρ των δανειοληπτών εξέδωσε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου υιοθετώντας την εισήγηση του αντιπροέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου, Σωτήρη Πλαστήρα.
Η Ολομέλεια με ευρεία πλειοψηφία αποφάσισε ότι οι τόκοι στα δάνεια, όσων έχουν υπαχθεί στο νόμο Κατσέλη θα υπολογίζονται με βάση τη μηνιαία δόση και όχι με βάση το σύνολο του ποσού.
Η απόφαση αφορά περί τους 350 χιλιάδες δανειολήπτες, καθώς πλέον οι δόσεις των δανείων τους μειώνονται δραστικά σχεδόν καθίστανται άτοκα.
Το θέμα έφθασε στο ανώτατο δικαστήριο από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, ενώ δεκάδες δικαστήρια σε όλη την επικράτεια αποφάσιζαν διαφορετικά για τον υπολογισμό των τόκων.
Στη δίκη που διεξήχθη πριν ένα χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2025, και η τότε Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη είχε ταχθεί υπέρ των δανειοληπτών, εισηγούμενη οι τόκοι να υπολογίζονται στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο της οφειλής.
Ειδικότερα κατά την εκδίκαση της υπόθεσης η κυρία Αδειλίνη μεταξύ άλλων είχε σημειώσει πως «βασικό κριτήριο συνιστά η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, ο συνδυασμός της μεγαλύτερης κατά το δυνατόν ικανοποίησης των πιστωτών με τη βασική προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και, συνακόλουθα, την εξασφάλιση και διατήρηση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του».
Σύμφωνα με πληροφορίες υπέρ των δανειοληπτών τάχθηκαν 35 ανώτατοι δικαστικοί και 12 κατά.
Λούκα Κατσέλη: Μια σημαντική απόφαση που διασφαλίζει την οικονομική επιβίωση χιλιάδων δανειοληπτών που έχουν ενταχθεί στο Νόμο Κατσέλη
Σε σημερινή της ανακοίνωση η κυρία Λούκα Κατσέλη, πρώην υπουργός, σχετικά με τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας για την απόφαση του Αρείου Πάγου αναφέρει τα ακόλουθα: «Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σύμφωνα με την οποία ο τόκος των δανείων που υπάγονται στον Νόμο 3869/2010, (Νόμος Κατσέλη) πρέπει εφεξής να υπολογίζεται επι της μηνιαίας δόσης και όχι επι του συνολικού άληκτου κεφαλαίου του δανείου, είναι μια σημαντική και δίκαιη απόφαση.
Σε μια περίοδο έντονης οικονομικής αβεβαιότητας και αυξήσεων του κόστους διαβίωσης, μια πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση οφειλετών και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που, με δικαστική απόφαση, βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής οφειλών, θα οδηγούσε σε νέο κύμα πλειστηριασμών, σε αύξηση των ανισοτήτων και σε απόγνωση χιλιάδες συμπολίτες μας. Δεδομένης της κερδοφορίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των περιορισμένων ωφελειών που θα προέκυπταν από το αίτημά τους, μια απόφαση που θα δικαίωνε τις Τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων θα αποτελούσε μια ακόμα πράξη άδικης αναδιανομής εισοδήματος απο τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά στις Τράπεζες και τα funds. Θα είχε επίσης αρνητικές επιπτώσεις και για το τραπεζικό σύστημα καθώς θα αύξανε το ποσοστό μή εξυπηρετούμενων δανείων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με αρνητικές επιπτώσεις για την αξιολόγησή τους και θα μείωνε τις τιμές των ακινήτων στον ισολογισμό τους λόγω νέου κύματος πλειστηριασμών.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου εναρμονίζεται πλήρως με την πρόθεση του νομοθέτη: να δοθεί, μετά απο δικαστική απόφαση, στα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής μια δεύτερη ευκαιρία να ρυθμίσουν τις οφειλές τους με βάση τις δυνατότητές τους και να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία. Οι βασικές αρχές του Νόμου Κατσέλη πρέπει να επανέλθουν με πρωτοβουλία της νομοθετικής εξουσίας: η προστασία του δικαιώματος στη στέγαση, στην κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη και στην εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης αποτελεί προυπόθεση για μια εύρωστη δημοκρατία»
Δήλωση του Δημητρίου Α. Λυρίτση, Μέλος Δ.Σ. ΔΣΑ, παραστάς δικηγόρος στη δίκη, για την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον εκτοκισμό των αποφάσεων του ν. 3869/2010
Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα βαθιά θεσμικό και ταυτόχρονα κοινωνικό ορόσημο. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ερμηνευτική κρίση, αλλά για μια απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών, που για χρόνια δοκιμάστηκαν από την υπερχρέωση και βρήκαν στον ν. 3869/2010 το τελευταίο καταφύγιο προστασίας και αξιοπρέπειας.
Με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών.
Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον ρόλο των Δικηγορικών Συλλόγων και της δικηγορικής κοινότητας, που με επιμονή, θεσμική σοβαρότητα και νομική επάρκεια ανέδειξαν το ζήτημα, το στήριξαν μέχρι τέλους και υπερασπίστηκαν όχι απλώς μια νομική άποψη αλλά μια κοινωνική ανάγκη. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι όταν οι θεσμοί λειτουργούν συλλογικά και με συνέπεια, μπορούν να ανακόψουν ακόμη και τις πιο άνισες συγκρούσεις.
Σε προσωπικό επίπεδο, η απόφαση αυτή συνιστά και μια βαθιά δικαίωση. Δικαίωση της επιμονής στο δίκαιο, της πίστης ότι η νομική επιχειρηματολογία έχει νόημα ακόμη και όταν συγκρούεται με κατεστημένες αντιλήψεις και ισχυρά συμφέροντα. Κυρίως, όμως, δικαίωση όλων εκείνων των δανειοληπτών που εμπιστεύθηκαν τη Δικαιοσύνη και περίμεναν – συχνά για χρόνια – να επιβεβαιωθεί ότι δεν είχαν άδικο να ελπίζουν.
Η σημερινή απόφαση υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες:
ότι το δίκαιο, όταν υπηρετείται με συνέπεια, αντοχή και θεσμική ευθύνη, μπορεί ακόμη να νικά.
Οφείλω δημόσιες ευχαριστίες και θερμά συγχαρητήρια στους συναδέλφους δικηγόρους και πανεπιστημιακούς δασκάλους με τους οποίους συμπαρασταθήκαμε στη δίκη εκπροσωπώντας τους Δικηγορικούς Συλλόγους: τους κ.κ. Στέλιο Σταματόπουλο, Ιωάννη Δεληκωστόπουλο, Δημήτριο Σκαρίπα και Παναγιώτη Νικολόπουλο, καθώς και τους καθηγητές Γεώργιο Μεντή και Δημήτριο Αυγητίδη, οι οποίοι συνέδραμαν καθοριστικά, συντάσσοντας δύο εξαιρετικές και υψηλού επιστημονικού επιπέδου γνωμοδοτήσεις, που αποτέλεσαν τη βάση του νομικού μας συλλογισμού.
Ιδιαίτερη μνεία οφείλω στις δικηγόρους και άμεσες συνεργάτιδές μου στο κρίσιμο ζήτημα της ερμηνείας, Ιωάννα Μπενία και Αγγελική Τσοπάνη, χωρίς τη συμβολή των οποίων η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε την ίδια συνοχή.
Ξεχωριστή και οφειλόμενη αναφορά αξίζει στην κα Λούκα Κατσέλη, η οποία συνέδεσε ιστορικά το όνομά της με τον ν. 3869/2010 και, ενόψει της κρίσιμης δίκης, προέβη σε δημόσια δήλωση στήριξης των νομικών μας ισχυρισμών, υπό την ιδιότητά της ως ιστορικού νομοθέτη..
Τίποτα, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς τη σαφή και αποφασιστική συναίνεση της τότε ηγεσίας της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, και ιδίως του τ. Προέδρου Δημητρίου Βερβεσού, του Προέδρου Ηλία Κλάππα, του Προέδρου Δημήτρη Φινοκαλιώτη, της τ. Προέδρου Χριστίνας Τσέτσου, του τ. Προέδρου Αθανάσιου Ζούπα καθώς και των λοιπών Προέδρων που στήριξαν θεσμικά και ουσιαστικά αυτή την κοινή μάχη.
Newsroom Αθήνα 9.84
