Ξεκίνησαν στο Ομάν οι συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα όπως μετέδωσε η ιρανική τηλεόραση, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης. Η διαφωνία γύρω από την ατζέντα —κυρίως οι διαφορές σχετικά με το ισχυρό πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης— υποδηλώνει ότι η πρόοδος θα επιτευχθεί με δυσκολία, ενώ η απειλή ενός ακόμη πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένει ορατή, όπως αναφέρει το Reuters.

Οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι οι πρώτες που διεξάγονται μεταξύ των δύο πλευρών μετά τον βομβαρδισμό τον Ιούνιο από τις ΗΠΑ ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο πλαίσιο του πολέμου που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Ο πόλεμος αυτός διέκοψε έναν προηγούμενο κύκλο συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, για τον οποίο είχε μεσολαβήσει και πάλι το Ομάν.

Στις σημερινές διαπραγματεύσεις το Ιράν εκπροσωπεί ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και τις ΗΠΑ ο απεσταλμένος του Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ.

Λίγο νωρίτερα ο Αραγτσί είχε τονίσει ότι η χώρα του είναι «έτοιμη» να υπερασπιστεί τον εαυτό της έναντι «οποιασδήποτε υπερβολικής απαίτησης ή απόπειρας τυχοδιωκτισμού».

«Η Ισλαμική Δημοκρατία χρησιμοποιεί τη διπλωματία για να υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα του Ιράν», επεσήμανε ο Αραγτσί στη διάρκεια της συνάντησής του με τον ομόλογό του του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσάιντι πριν από την έναρξη των συνομιλιών με τις ΗΠΑ.

Το Ιράν είναι «έτοιμο να υπερασπιστεί την κυριαρχία και την εθνική ασφάλεια της χώρας έναντι οποιασδήποτε υπερβολικής απαίτησης και απόπειρας τυχοδιωκτισμού» των ΗΠΑ, πρόσθεσε ο ίδιος.

Ο Αραγτσί και ο αλ Μπουσάιντι «συζήτησαν τα πιο σημαντικά διμερή, περιφερειακά και διεθνή ζητήματα», μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Mehr, ενώ δημοσίευσε και μια φωτογραφία των δύο ανδρών πίσω από ένα τραπέζι στο οποίο ήταν τοποθετημένες οι σημαίες των χωρών τους.

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών , Αμπάς Αραγτσί , έφθασε χθες το βράδυ στη Μουσκάτ του Ομάν. Η Τεχεράνη, μέσω του εκπροσώπου της, Εσμαΐλ Μπακαΐ, δήλωσε ότι προσέρχεται στο τραπέζι με σοβαρότητα και κύρος, καλώντας την Ουάσιγκτον να επιδείξει αντίστοιχο ρεαλισμό και υπευθυνότητα, τονίζοντας πως η διπλωματία είναι η μόνη οδός για τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή.

Ο ίδιος ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί ζήτησε να επιδειχθεί «αμοιβαίος σεβασμός» πριν από τις συνομιλίες «Η ισότητα, ο αμοιβαίος σεβασμός και το κοινό συμφέρον δεν είναι απλά κούφια λόγια–είναι απαραίτητες προϋποθέσεις και πυλώνες για να υπάρξει συμφωνία με διάρκεια», τόνισε μέσω X στα αγγλικά ο υπουργός, που θα εκπροσωπήσει την Ισλαμική Δημοκρατία.

Ενώ και οι δύο πλευρές έχουν δείξει ετοιμότητα να αναβιώσουν τη διπλωματία για τη μακροχρόνια πυρηνική διαμάχη της Τεχεράνης με τη Δύση, η Ουάσινγκτον επιθυμεί οι συνομιλίες να καλύψουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους του, την υποστήριξη σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή και τη «μεταχείριση του ίδιου του λαού τους», δήλωσε την Τετάρτη ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.

Ο  Αμερικανός πρόεδρος Ντοναλντ Τραμπ έχει αρνηθεί επανειλημμένα να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες γίνονται επειδή η Τεχεράνη «θέλει να αποφύγει ένα πλήγμα».

Τα κύρια σημεία διαφωνιών που θα κρίνουν την αυριανή συνάντηση περιλαμβάνουν:

• Η ατζέντα των συνομιλιών: Το Ιράν επιμένει ότι η συζήτηση πρέπει να περιοριστεί αποκλειστικά στο πυρηνικό του πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων. Αντίθετα, η κυβέρνηση Τραμπ, διά στόματος του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, απαιτεί τη συμπερίληψη του βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν και της στήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις.
• Η συμμετοχή των ΗΠΑ: Στην αμερικανική αποστολή αναμένεται να συμμετάσχει ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ενώ υπάρχουν αναφορές για την παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ, γεγονός που υποδηλώνει το υψηλό επίπεδο των διαπραγματεύσεων.
• Η πίεση από τους συμμάχους: Η συνάντηση στο Ομάν «διασώθηκε» την τελευταία στιγμή μετά από έντονο παρασκήνιο και πιέσεις από ηγέτες αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, οι οποίοι φοβούνται ότι μια κατάρρευση του διαλόγου θα οδηγήσει σε έναν γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο.
• Το πυρηνικό υπόβαθρο: Οι συνομιλίες διεξάγονται ενώ το Ιράν έχει αυξήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 60% πλησιάζοντας σε επίπεδα που προκαλούν παγκόσμια ανησυχία για την πιθανή ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσβλέπει στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στο Ομάν την Παρασκευή, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορεί να επιτευχθεί μια συμφωνία με το Ιράν, εν μέσω ενίσχυσης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.

«Ενόσω αυτές οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, θα ήθελα να υπενθυμίσω στο ιρανικό καθεστώς ότι ο πρόεδρος έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του, πέρα από τη διπλωματία, ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του ισχυρότερου στρατού στην παγκόσμια ιστορία», δήλωσε η ίδια.

Την ίδια στιγμή, πληροφορίες από το AP αναφέρουν ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε οριακό σημείο λόγω του ενεργειακού ελλείμματος και του πληθωρισμού, γεγονός που αναγκάζει την Τεχεράνη να αναζητήσει μια γρήγορη λύση, παρά τη σκληρή ρητορική της. Η αυριανή συνάντηση στο Ομάν χαρακτηρίζεται από αναλυτές του International Crisis Group ως ένα «παιχνίδι υψηλού ρίσκου», όπου η παραμικρή παρερμηνεία θα μπορούσε να μετατρέψει τη διπλωματική επαφή σε αφορμή για ολοκληρωτική σύρραξη.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε πως η Τουρκία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει τη διολίσθηση της περιοχής στο χάος εξαιτίας των αμερικανοιρανικών εντάσεων, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος κάλεσε την ιρανική ηγεσία να συμμετάσχει με διάθεση συνεργασίας στις συνομιλίες και να βάλει τέλος στις επιθετικές ενέργειες και στο πυρηνικό της πρόγραμμα.

Η αυριανή ημέρα θεωρείται καθοριστική, καθώς θα δείξει αν οι δύο πλευρές μπορούν να βρουν έναν κοινό τόπο αποκλιμάκωσης ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε μια νέα, πιο βίαιη φάση αντιπαράθεσης.

Newsroom