Θλίψη για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή , αφήνοντας ανεκτίμητη πνευματική κληρονομιά. Με απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Πολιτισμού, η κηδεία της θα τελεστεί δημοσία δαπάνη.
Η Ελένη Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926. Ο πατέρας της, Νικόλαος Γλύκατζης, έμπορος, και η μητέρα της Καλλιρρόη, το γένος Ψαλτίδη, έφτασαν στην Αθήνα, στη συνοικία του Βύρωνα, με τα πρώτα τους παιδιά ως πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία μετά τη «Μεγάλη Καταστροφή».
Σε ηλικία 6 ετών, εκφωνεί τους πρώτους της πολιτικούς λόγους στη γειτονιά της, διαβάζοντας μια εφημερίδα ανάποδα υπέρ του Βενιζέλου.
Εντάσσεται στην Αντίσταση σε ηλικία 14 ετών, το 1942, στη συνοικία της στον Βύρωνα, όπου είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά μηνυμάτων. Ολοκλήρωσε τις δευτεροβάθμιες σπουδές της στο 4ο Γυμνάσιο Αθηνών και στη συνέχεια σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας).
Αμέσως μετά τον πόλεμο, η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη επιθυμεί να προσλάβει την καλύτερη φοιτήτρια της φιλολογίας. Παραβλέποντας τις πολιτικές απόψεις της Ελένης Αρβελέρ, την προσλαμβάνει ως γραμματέα του ιδρύματος που δημιούργησε για τα σπίτια των άπορων παιδιών. Παράλληλα, η Ελένη Αρβελέρ εργάζεται σκληρά για τη διεξαγωγή ερευνών για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία. Θα δώσει στην οικογένειά της όλα όσα κέρδισε, και για τις έρευνές της στη Μικρά Ασία.
Η Ελένη Αρβελέρ αποφασίζει να μεταβεί στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της στην Écoledes Hautes Études, όπου ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Ιστορίας (1960). Το 1956 γνωρίζει τον Jacques Ahrweiler, τον οποίο παντρεύεται το 1957.
Το 1964, την επομένη της κατάθεσης της διατριβής της «Βυζάντιο και Θάλασσα» στο γραφείο του επιβλέποντος καθηγητή της, γεννά την κόρη της Μαρί-Ελέν. Ανακηρύσσεται Διδάκτωρ Γραμμάτων (Docteurès Lettres) το 1966.
Ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας (από το 1955) και διευθύντρια ερευνών από το 1964, εξελέγη καθηγήτρια βυζαντινής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967. Διετέλεσε διευθύντρια του τμήματος Ιστορίας και πρόεδρος της επιτροπής έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (1969-1970), προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (1973-1974), αντιπρόεδρος (1970-1973) και στη συνέχεια η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne (1976-1981, επίτιμη πρόεδρος από το 1981).
Διορίστηκε η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989). Στη συνέχεια, διορίστηκε πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού (1989-1991), του οποίου ήταν αντιπρόεδρος από το 1976 έως το 1989.
Διετέλεσε, επίσης, πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης (Γαλλία), αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Danielle Mitterrand, εμπειρογνώμονας στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες στην UNESCO, πρόεδρος και στη συνέχεια επίτιμη πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ευρώπης, επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών (από το 1975), γενική γραμματέας της Διεθνούς Επιτροπής Ιστορικών Επιστημών (1980-1990), πρόεδρος και στη συνέχεια επίτιμη πρόεδρος της Παγκόσμιας Κίνησης Επιστημονικής Ευθύνης (MURS), πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου (Ελλάδα) (1999-2012), πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022) και του Διεθνούς Ιδρύματος Dmitri Shostakovich.
Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου και της Βουλγαρίας. Ήταν και επίτιμη διδάκτωρ πλήθους πανεπιστημίων (Λονδίνο, Χάρβαρντ, Βελιγράδι, Νέα Υόρκη, Νιου Μπράνσγουικ, Λίμα, Χάιφα, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Παρισιού, Φριμπούργκ, Θεσσαλονίκη και Κρήτη).
ΠτΔ Κωνσταντίνος Τασούλας: «Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς»
Την βαθιά του θλίψη και συγκίνηση εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, επισημαίνοντας ότι «φώτισε με το έργο της, την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της», ενώ τόνισε ότι «μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική και με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».
Ειδικότερα, στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε:
«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η ανεπανάληπτη ακαδημαϊκός, η μεγάλη διεθνής Ελληνίδα δεν είναι πια μαζί μας. Βαθιά θλίψη και συγκίνηση απλώνεται στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ευρώπη, στην οικογένεια και στους οικείους της, στους αναρίθμητους φοιτητές της, σε όλους όσοι γνώρισαν, σεβάστηκαν και αγάπησαν την ίδια και το έργο της. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ φώτισε με το έργο της την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της. Αγέρωχη και υπερήφανη διάβηκε με βήμα σταθερό μέσα από τις ανατροπές και τις υπερβάσεις ενός ολόκληρου αιώνα. Μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική. Με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία.
Από τα αγωνιστικά χρόνια στην Αθήνα της Κατοχής ως τα ακαδημαϊκά ύψη της μεταπολεμικής Ευρώπης ο λόγος της υπήρξε πάντοτε αιχμηρός, ελεύθερος και εύστοχος. Με ακαταπόνητη προσήλωση στη μελέτη και την έρευνα υπηρέτησε με αδιάπτωτο πάθος την ιστορική επιστήμη και ιδίως τη βυζαντινολογία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου ως θεμελιώδους πυλώνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Φώτισε με συνέπεια την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη.
Ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στα 700 χρόνια ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, απέδειξε έμπρακτα ότι η γνώση, η εργατικότητα και η γνησιότητα της προσφοράς μπορούν να υπερβούν κάθε στερεότυπο και κάθε περιορισμό, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε υπόδειγμα για τις γυναίκες επιστήμονες, για κάθε νέα και νέο που ονειρεύεται να κατακτήσει κορυφές, αλλά και για κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η παιδεία, η πνευματική ποιότητα και η ελευθερία της σκέψης αποτελούν ζηλευτά γνωρίσματα των ολοκληρωμένων και υπεύθυνων ατόμων και συνάμα θεμέλια μιας δημοκρατικής και ώριμης κοινωνίας.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς. Εκφράζω τα ειλικρινή και βαθιά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους της. Η μνήμη και το έργο της θα παραμείνουν φωτεινός οδηγός για την κοινωνία μας».
Κυριάκος Μητσοτάκης για Γλύκατζη-Αρβελέρ: “Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων”
“Η πατρίδα και η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα αποχαιρετούν με συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Την κοσμοπολίτισσα της σκέψης και του πολιτισμού με την ελληνική καρδιά. Εγώ προσωπικά χάνω μία ξεχωριστή φίλη και πολύτιμη σύμβουλο. Εκείνη που με δίδαξε τη σημασία του έργου και του αποτελέσματος. Ώστε «το “αν” να γίνεται “να”», όπως μου έλεγε η ίδια”.
Αυτό τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ανάρτησή του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, εκφράζοντας τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στους οικείους της. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διαδρομή της εκλιπούσης, στο έργο της και στον αγώνα της για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε επίσης στην ανάρτησή του:
“Το κορίτσι που ξεκίνησε απ’ τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας για να γίνει η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης, ταξίδεψε σε μία πραγματικά πλούσια ζωή. Γεμάτη επιστημονικές επιτυχίες, ανθρώπινες συγκινήσεις και τιμητικές διακρίσεις. Και έφυγε όπως ακριβώς το ευχόταν: «Το μόνο που θέλω είναι να πεθάνω όρθια και ορθή». Έτσι έγινε και έτσι θα τη θυμόμαστε για πάντα.
Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Γιατί η Αρβελέρ δεν υπήρξε μόνο μία διάσημη ιστορικός. Ήταν και η φωτισμένη ερευνήτρια που ένωσε τους κύκλους της πορείας του Έθνους μας από τα ρωμαϊκά χρόνια έως τις μέρες μας. Αναδεικνύοντας το Βυζάντιο ως γέφυρα προς την ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Πάντα, επίσης, την ενδιέφεραν τα κοινά, διατυπώνοντας με γενναιότητα τις τολμηρές και αιχμηρές απόψεις της. «Η λέξη “συνάνθρωπος” είναι ελληνική και αμετάφραστη» τη θυμάμαι να επιμένει, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της δημόσιας δράσης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και μέχρι τέλους έμεινε αφοσιωμένη στα εθνικά δίκαια και ειδικά στο αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα.
Τώρα, η φωτεινή αυτή προσωπικότητα περνά στην Ιστορία που τόσο πολύ μελέτησε και λάτρεψε επί δεκαετίες. Μας αφήνει, ωστόσο, πανάκριβη κληρονομιά, το έργο και τις σκέψεις της. Και δίπλα τους, την ανάμνηση της ευγενικής φυσιογνωμίας της να μας συμβουλεύει με τα αποστάγματα της δικής της ζωής: «Να μην μπερδεύετε τη γνώση με τη γνώμη. Η γνώμη αλλάζει, ενώ η γνώση εμπλουτίζεται»…
Τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά της”
Πληροφορούμενη την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:
Με οδύνη και άφατη συγκίνηση πληροφορήθηκα την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ μιας μεγάλης Ελληνίδας, στο έργο της οποίας οφείλουμε τη σύνδεση του Βυζαντίου με την Αρχαία και Νεότερη ελληνική ιστορία. Μιας διανοούμενης με καίρια επίδραση στην επιστήμη και στα δημόσια πράγματα. Μιας από τις μεγαλύτερες και ολοκληρωμένες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας. Ο μακρύς και άκρως δημιουργικός βίος της, καθιστά την απώλειά της ακόμα μεγαλύτερη. Σημείο αναφοράς της αποτελούν οι εξέχουσες μελέτες της «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» και η «Πολιτική Ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας». Είναι το συγγραφικό της έργο που σε ευρωπαϊκή κλίμακα ανανοηματοδότησε το Βυζάντιο ως τον συνδετικό κρίκο μεταξύ αρχαιότητας και νεοελληνικών χρόνων, συντελώντας ουσιαστικά στην αναζωογόνηση των Βυζαντινών σπουδών στη Δύση. Στο πρόσωπό της συνυπήρξαν η εμβριθής ιστορικός που άνοιξε νέους δρόμους στην πρόσληψη του Βυζαντινού κόσμου και του πολιτισμού του, η δημόσια διανοούμενη με την καυστική αλλά πάντα απόλυτα δίκαιη παρέμβαση, η κορυφαία δημόσια λειτουργός, που αναδείχθηκε αντιπρύτανης και πρύτανης της Σορβόννης και της Ακαδημίας του Παρισιού και πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου Ζορζ Πομπιντού. Από το 1999, η στενή μου συνεργασία με την Ελένη Αρβελέρ, σε διάφορες θέσεις τις οποίες κατείχε ήταν μία όαση. Ως Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου με την εξαιρετική και ευρεία καλλιέργειά της και με τη στενή της συνεργασία με τον Νίκο Κούρκουλο, έδωσαν στο Εθνικό Θέατρο τη διεθνή αναγνώρισή του.
Οι συζητήσεις μας που αφορούσαν στη διεθνή πολιτιστική παρουσία της Ελλάδος και στην εξωστρέφειά της ήταν δημιουργικές και γόνιμες και πάντα ένα μάθημα για εμένα. Στις δύσκολές μας ώρες στο Υπουργείο Πολιτισμού, στάθηκε πάντα αρωγός και παρούσα.
Θα μας λείψει…
Στην κόρη της, στην εγγονή της, στους πολλούς μαθητές και φίλους της, εδώ και στη Γαλλία, τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια.
Ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, προέβη στην ακόλουθη δήλωση:
«Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής που υπερέβη τα όρια της επιστήμης και άγγιξε τον ίδιο τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πνεύματος. Αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες και πλέον εμβληματικές εκπροσώπους της χώρας μας στο διεθνές πνευματικό και ακαδημαϊκό στερέωμα. Με το κύρος, τη γνώση και τη διεθνή της παρουσία ανέδειξε την Ελλάδα ως ενεργό φορέα πολιτισμού, ιστορικής συνέχειας και επιστημονικής αριστείας.
Υπήρξε κορυφαία ιστορικός και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος, με έργο που ανέδειξε τον βυζαντινό πολιτισμό ως ζωντανό θεμέλιο της ευρωπαϊκής ιστορίας και ταυτότητας. Με τη σκέψη της, τη διδασκαλία της και τη δημόσια παρουσία της, υπηρέτησε με συνέπεια τη γνώση, την παιδεία και τον ορθό λόγο.
Η ακαδημαϊκή της πορεία, που την κατέστησε την πρώτη γυναίκα Πρύτανη στην ιστορία της Σορβόννης, δεν συνιστούσε μόνο προσωπικό επίτευγμα, αλλά και ορόσημο για τη θέση των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση και στους διεθνείς θεσμούς. Παράλληλα, η διαρκής της σύνδεση με την Ελλάδα και η προσφορά της στον δημόσιο διάλογο ανέδειξαν μια προσωπικότητα βαθιάς παιδείας, παρρησίας και αφοσίωσης στις αξίες του πολιτισμού και της δημοκρατίας.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης. Το έργο και η σκέψη της θα συνεχίσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές».
Δήλωση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκού Προκοπίου Παυλοπούλου για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ
Για δυσαναπλήρωτο κενό που αφήνει η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ κάνει λόγο ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκοπής Παυλόπουλος. Ειδικότερα στη δήλωση του ο κ. Παυλοπουλος αναφέρει:
« Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ μεταξύ άλλων καταγράφει και τις διαστάσεις του δυσαναπλήρωτου κενού που αφήνει η απώλειά της στο πεδίο της εν γένει ευρωπαϊκής διανόησης, ιδίως σε ό,τι αφορά την έρευνα γύρω από την ανεξάντλητη διαχρονική πολιτισμική παρακαταθήκη της Ελλάδας κατ’ εξοχήν στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό μέσω του Αρχαίου Ελληνικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού.
Συλλυπητήρια δήλωση Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής
Η Ελλάδα αποχαιρετά με σεβασμό και υποκλίνεται στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια σπουδαία προσωπικότητα που έτυχε διεθνούς αναγνώρισης και διέγραψε μια κορυφαία ακαδημαϊκή διαδρομή.Οι μελέτες της για το Βυζάντιο καθώς και η βαθιά πίστη της ότι η ιστορία είναι εργαλείο αυτογνωσίας και η γλώσσα φορέας μνήμης θα αποτελούν διαχρονικούς φάρους
Συλλυπητήριο μήνυμα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ
Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία εκφράζει τη θλίψη του για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, μιας σημαντικής προσωπικότητας της ιστορικής έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής με διεθνές κύρος.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης. Με το έργο και τη δημόσια παρουσία της υπερασπίστηκε τη σημασία της ιστορικής γνώσης, της παιδείας και της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.
Στην οικογένεια, τους οικείους, τους συνεργάτες και τους μαθητές της εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.
Κ. Χατζηδάκης για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ: Θα μείνει αθάνατη στο μυαλό και τις καρδιές μας
«Έφυγε η πιο φωτισμένη ίσως, Ελληνίδα των τελευταίων δεκαετιών! Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ. Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι η απώλεια της είναι μία σημαντική απώλεια για το έθνος μας», αναφέρει στο συλλυπητήριο μήνυμά του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη -Αρβελέρ, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.
«Γνωστή διεθνώς επιστήμονας, διαπρεπής Βυζαντινολόγος και η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Με κοφτερό πνεύμα ακόμα και στα 99 της χρόνια και με τεράστια συμβολή στην ανάδειξη παγκοσμίως της βυζαντινής ιστορίας. Ενώ πάντοτε ήταν και μια ενεργή πολίτης, η οποία με γενναιότητα διατύπωνε τις απόψεις της για καίρια πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα», επισημαίνει στην ανάρτησή του ο κ. Χατζηδάκης και συμπληρώνει: «Ήταν τιμή μου που την είχα γνωρίσει και ακόμα μεγαλύτερη τιμή ότι συνομιλούσαμε πότε πότε ακόμα και τους τελευταίους μήνες. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν, δίχως αμφιβολία, πιο “μεγάλη από τη ζωή”. Γι’ αυτό και θα μείνει αθάνατη στο μυαλό και τις καρδιές μας».
Συλλυπητήρια Ν. Δένδια για το θάνατο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ
Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ υπήρξε εμβληματική Ιστορικός, με τεράστιο έργο και διεθνή ακτινοβολία. Με τη γνώση και την αφοσίωσή της, ανέδειξε τη Βυζαντινή Περίοδο και συνέβαλε καθοριστικά στο να φωτιστεί ως αναπόσπαστο και λαμπρό κεφάλαιο της πορείας του Ελληνισμού μέσα στους αιώνες. Την αποχαιρετάμε με ευγνωμοσύνη.
Αυτό ανέφερε με ανάρτηση στο κοινωνικό δίκτυο Χ ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας Νίκος Δένδιας για το θάνατο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ
Αιωνία η Μνήμη της»
Ανάρτησή Π. Μαρινάκη για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ: H παρακαταθήκη της, επιστημονική και ηθική, θα αποτελεί φάρο έμπνευσης για τις επόμενες γενιές
Η Ελλάδα αποχαιρετά με βαθιά συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια σπουδαία πνευματική μορφή με διεθνές κύρος και διαχρονική προσφορά. Η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης άνοιξε δρόμους, όχι μόνο για τις γυναίκες στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και για την ίδια την ελληνική επιστημονική παρουσία στο εξωτερικό”, αναφέρει σε ανάρτησή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ.
“Με το έργο και τον λόγο της προέβαλε τον ελληνικό πολιτισμό πέρα από σύνορα. Υπήρξε πρέσβειρα γνώσης και ήθους, παραμένοντας πάντοτε ενεργή.
Η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Ωστόσο, η παρακαταθήκη της, επιστημονική και ηθική, θα αποτελεί φάρο έμπνευσης για τις επόμενες γενιές”, καταλήγει στην ανάρτησή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Σ. Ζαχαράκη: Το έργο, η σκέψη και το ήθος της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ, σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές
Για «δυσαναπλήρωτο κενό στην ιστορική έρευνα και στον δημόσιο λόγο» κάνει λόγο η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ.
Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κα Ζαχαράκη αναφέρει ότι η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, «ως πανεπιστημιακή δασκάλα, ως πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη και ως ενεργή διανοούμενη, τίμησε την επιστήμη, τη χώρα και τη γλώσσα μας, συνδυάζοντας αυστηρή επιστημονικότητα με βαθύ πατριωτισμό και αίσθημα δημόσιας ευθύνης».
«Το έργο, η σκέψη και το ήθος της θα συνεχίσουν να αποτελούν σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές», τονίζει η υπουργός.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση της υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, με αφορμή τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ:
«H Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ υπήρξε εμβληματική βυζαντινολόγος, διακεκριμένη ακαδημαϊκός και μια από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές της μεταπολεμικής Ελλάδας.
Με το έργο και τη δημόσια παρουσία της συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου, της ιστορικής συνέχειας του ελληνικού πολιτισμού και της θέσης του στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χώρο.
Ως πανεπιστημιακή δασκάλα, ως πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη και ως ενεργή διανοούμενη, τίμησε την επιστήμη, τη χώρα και τη γλώσσα μας, συνδυάζοντας αυστηρή επιστημονικότητα με βαθύ πατριωτισμό και αίσθημα δημόσιας ευθύνης.
Η φωνή της υπήρξε σταθερά νηφάλια, ουσιαστική και προσανατολισμένη στη γνώση, τη μνήμη και τη δημοκρατική παιδεία.
Η απώλειά της αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στην ιστορική έρευνα και στον δημόσιο λόγο.
Το έργο, η σκέψη και το ήθος της θα συνεχίσουν να αποτελούν σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές»
Νίκη Κεραμέως: Η Ελλάδα αποχαιρετά μια σπουδαία πνευματική μορφή, την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
«Η Ελλάδα είναι από σήμερα φτωχότερη. Αποχαιρετά μια σπουδαία πνευματική μορφή, την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Μια γυναίκα που δεν περιορίστηκε στα όρια της ακαδημαϊκής διαδρομής της, αλλά μετέτρεψε τη γνώση σε φωτεινό δημόσιο λόγο, στάση ζωής και εθνική ευθύνη. Υπηρέτησε με αφοσίωση την επιστήμη, την παιδεία, τον πολιτισμό και τον ελληνισμό, τιμώντας τη χώρα μας διεθνώς με κύρος, καθαρότητα σκέψης και ακατάβλητη εργατικότητα. Υπήρξε πρωτοπόρος, με διεθνή αναγνώριση και ουσιαστική συμβολή στη μελέτη της βυζαντινής ιστορίας, αλλά πάνω απ’ όλα υπήρξε μια φωτεινή προσωπικότητα με παρρησία και βαθιά αγάπη για τη μόρφωση».
Αυτό αναφέρει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, σε ανάρτησή της και σημειώνει ότι το έργο και το ήθος της θα παραμείνουν ζωντανό παράδειγμα για τις επόμενες γενιές, υπενθυμίζοντάς μας ότι η παιδεία δεν είναι πολυτέλεια, αλλά θεμέλιο ελευθερίας και προόδου.
«Κρατώ μια τόσο ζωντανή και πλούσια ανάμνηση από τις εκτενείς μας συζητήσεις, ιδιαίτερα για την παιδεία, την οποία αγαπούσε με πάθος. Είχε την ικανότητα να σε κάνει να σκέφτεσαι πιο βαθιά, να βλέπεις πιο μακριά και να πιστεύεις ότι η Ελλάδα μπορεί να σταθεί ακόμη πιο ψηλά όσο περισσότερο επενδύει στο πνεύμα της. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους της. Η παρακαταθήκη της θα μας συνοδεύει», επισημαίνει η κ. Κεραμέως.
Ο Γ. Παπανδρέου για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ
«Πνεύμα ατίθασο, ελεύθερο. Φωνή δυνατή, αδέσμευτη. Διαδρομή πλούσια, φωτεινή», αναφέρει ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωση του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ, εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι είχε τη χαρά και την τιμή να τη γνωρίσει, «όταν μας έκανε όλους περήφανους αναλαμβάνοντας την πρυτανεία της Ακαδημίας των Παρισίων». Και τονίζει ο κ. Παπανδρέου: «Είναι λίγα μόνο από όσα χαρακτήριζαν την Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, τη σπουδαία Ελληνίδα που διέγραψε μια ζηλευτή πορεία στους δρόμους της γνώσης και της αναζήτησης ενός καλύτερου μέλλοντος για την ανθρωπότητα. Κατανοώντας όσο λίγοι τη σημασία της παιδείας και του πολιτισμού για την οικοδόμηση ενός μέλλοντος αντάξιου των μεγάλων κατακτήσεων του ανθρώπινου πνεύματος, αφιερώθηκε στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων με υψηλό δημοκρατικό φρόνημα. Η έμπνευσή της αντλούνταν πάντοτε από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις των αρχαίων Ελλήνων γύρω από τη δίκαιη κοινωνία και την ανθρώπινη ευδαιμονία».
Ο κ. Παπανδρέου σημειώνει ότι «η απώλειά της μας κληροδοτεί μια μεγάλη ευθύνη: να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη φωτεινό παράδειγμα για ολόκληρο τον κόσμο, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν οι ίδιες οι Ευρωπαίες και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι»
Ν. Παπανδρέου για Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ: Η ελληνική και ευρωπαϊκή διανόηση έχασαν μια σπουδαία γυναίκα των γραμμάτων
«Η ελληνική και ευρωπαϊκή διανόηση έχασαν σήμερα μια σπουδαία Ελληνίδα, μια σπουδαία γυναίκα των γραμμάτων» τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ , Νίκος Παπανδρέου σε μήνυμα του για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ .«Ο θάνατος της, αναφέρει, γεμίζει με θλίψη τον κόσμο των γραμμάτων που με τόσο ζήλο και αφοσίωση υπηρέτησε όλα της τα χρόνια.Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της».
Δ. Αθανασούλης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: “Η συμβολή της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ στην ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών σε νέα ερευνητικά πεδία υπήρξε καταλυτική”
Στη σπουδαία βυζαντινολόγο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, πρώτη γυναίκα πρόεδρο του τμήματος Ιστορίας (1967) και πρώτη γυναίκα πρύτανη (1976) στην 700 χρόνων ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών, αναφέρεται ο Δημήτρης Αθανασούλης, διευθυντής της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Βυζαντινολόγος ο ίδιος, εστιάζει στην επιστημονική συμβολή της μεγάλης αυτής μορφής της ιστορίας, του πολιτισμού και των τεχνών, που άφησε ανεκτίμητη κληρονομιά.
Συγκεκριμένα, όπως τονίζει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, “μπορεί να σταθεί κανείς σε δυο σημεία. Το ένα είναι ότι η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μέσα από το σπουδαίο επιστημονικό της έργο, ανανέωσε τις βυζαντινολογικές σπουδές. ‘Ανοιξε νέους δρόμους στην ιστορική έρευνα για το Βυζάντιο, σε θέματα όπως η πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας. Γενικότερα, η συμβολή της στην ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών σε νέα ερευνητικά πεδία υπήρξε καταλυτική.
Το δεύτερο είναι ότι η Αρβελέρ δεν περιορίστηκε στα ερευνητικά της καθήκοντα, αλλά μέσα από τη δημόσια δράση της, κατέστησε το Βυζάντιο ευρύτερα γνωστό και συνέβαλε να γίνει δημοφιλές ως ιστορικό αντικείμενο, καθώς η Σορβόννη και το Παρίσι, στα δικά της χρόνια, αναδείχθηκε, ίσως, ως το σημαντικότερο κέντρο βυζαντινών σπουδών. Παρέλαβε, βέβαια, μια σπουδαία παράδοση βυζαντινολογίας στο Παρίσι, αλλά η ίδια επένδυσε πάνω σε αυτήν και την κορύφωσε”, σημείωσε ο Δ. Αθανασούλης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ
Newsroom, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Δημήτρης Ράντος, Νάνσυ Αγγελοπούλου, Κατερίνα Παπαβασιλείου
