Οι φωτογραφίες–ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, αποτελούν συγκλονιστική ιστορική μαρτυρία. Η δύναμη της εικόνας επιβεβαιώνει όσα για δεκαετίες ήταν γνωστά μέσα από μαρτυρίες, γράμματα, βιογραφικά και προσωπικά αντικείμενα και κυρίως τη συνειδητή στάση ανθρώπων που βάδισαν στο εκτελεστικό απόσπασμα με το κεφάλι ψηλά, για τα ιδανικά και τον αγώνα τους.
Μέσα από το ραδιοφωνικό στούντιο του Αθήνα 984, καλεσμένος της εκπομπής «Ντάμες Σπαθί», ο Νίκος Σοφιανός, μέλος του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ και επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, συνομιλώντας με την Ελευθερία Κουμάντου και την Ελεωνόρα Ορφανίδου, στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτά τα ντοκουμέντα, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για τεκμήρια του παρελθόντος αλλά για ζωντανή ιστορία, που αφορά την πλειοψηφία του ελληνικού λαού γιατί, όπως είπε « δυστυχώς υπήρξαν και κάποιοι οι οποίοι συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς ναζί , φορούσαν κουκούλες , πρόδιδαν και οι οποίοι δεν πλήρωσαν ποτέ για τη …συνεργασία τους».
Σύμφωνα με τον κ. Σοφιανό αυτές οι φωτογραφίες, φωτίζουν την αλήθεια απέναντι σε κάθε προσπάθεια παραχάραξης ή εξίσωσης του ναζισμού με τον κομμουνισμό.
«Δεν μπορείς να δεις αυτές τις φωτογραφίες και να μη συγκλονιστείς. Δημιουργούν δέος, αλλά και περηφάνεια. Γιατί μεγαλώσαμε στην ΚΝΕ και στο Κόμμα με τους 200 της Καισαριανής. Ξέραμε πως στάθηκαν αντρίκια μπροστά στον θάνατο, όμως άλλο είναι να το φαντάζεσαι κι άλλο να το βλέπεις. Η εικόνα αποτυπώνει τη στιγμή που επιβεβαιώνει όλες τις μαρτυρίες: τη σταθερή κορμοστασιά, το αποφασιστικό βλέμμα, τις γροθιές που υψώνονται ή ετοιμάζονται να υψωθούν μπροστά στο απόσπασμα. Αυτή είναι η δύναμη της εικόνας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως επεσήμανε, οι 200 της Καισαριανής ήταν κομμουνιστές, εργάτες και αγωνιστές του λαϊκού κινήματος, που διώχθηκαν ήδη από τον Μεσοπόλεμο, φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν από τη δικτατορία Μεταξά, παραδόθηκαν στους ναζί κατακτητές και εκτελέστηκαν ως αντίποινα.
«Αν είχαν υπογράψει δηλώσεις μετανοίας, θα είχαν γυρίσει σπίτια τους. Δεν το έκαναν. Η ιδεολογία τους, η στράτευσή τους στο Κόμμα, τους έδωσε αυτό το σθένος», σχολίασε.
Παράλληλα, κατήγγειλε τη βεβήλωση μνημείων μνήμης, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πράξεις δεν μπορούν ούτε να αμαυρώσουν ούτε να φοβίσουν.
«Το κρίσιμο είναι να απομονωθούν αυτές οι φωνές. Η ιστορία δεν ξαναγράφεται», ξεκαθάρισε.
Απαντώντας στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη ο οποίος δήλωσε ότι οι φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 στην Καισαριανή αποτελούν κληρονομιά που ανήκει συνολικά στον ελληνικό λαό και όχι σε κάποιο κόμμα, ο κ. Σοφιανός είπε: «Οι φωτογραφίες δεν δείχνουν ούτε ταγματασφαλίτες, ούτε συνεργάτες των Γερμανών, ούτε φοβισμένους. Δείχνουν κομμουνιστές μπροστά στο απόσπασμα, είτε αυτό του αρέσει του αρέσει, είτε όχι. Δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη σκληρή αλήθεια, το ότι βρέθηκαν φωτογραφίες που αποτυπώνουν με αυτόν τον συγκλονιστικό τρόπο το μεγαλείο ανθρώπων που θυσιάζονται για τα ιδανικά τους και για τον αγώνα τους».
Και πρόσθεσε: «Το ΚΚΕ έχει ζητήσει από την πολιτεία οι φωτογραφίες αυτές να περιέλθουν στην ευθύνη του ελληνικού κράτους και να αξιοποιηθούν θεσμικά, ώστε να πάψουν να αποτελούν αντικείμενο αγοραπωλησίας. Πρωταρχικός χώρος έκθεσης και ανάδειξής τους πρέπει να είναι ο τόπος της θυσίας: ο Δήμος Καισαριανής, το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς και το Μουσείο της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, καθώς και το Μπλοκ 15 στο Χαϊδάρι».
«Τους τιμάμε όχι μόνο με μνημεία, όχι για εντυπώσεις ή ψηφοθηρία, αλλά συνεχίζοντας αταλάντευτα στον δρόμο που κι εκείνοι διάλεξαν: τον αγώνα για να τελειώνουμε με το σύστημα της εκμετάλλευσης», κατέληξε ο Νίκος Σοφιανός, επαναλαμβάνοντας ότι «οι 200 της Καισαριανής δεν είναι μια μάχη ταυτότητας αλλά κομμάτι ενός ευρύτερου ποταμού θυσιών αγωνιστών σε όλη τη χώρα».
Για τον βανδαλισμό του μνημείου στην Καισαριανή
«Ήταν μια θρασύδειλη, στα κρυφά, στα μουλωχτά δράση Ναζιστών, φασιστών, οπαδών του Χίτλερ και αυτών των αντιλήψεων. Τέτοιες ενέργειες δεν είναι ικανές ούτε να αμαυρώσουν τίποτα ούτε να φοβίσουν. Σαφώς το μνημείο θα αποκατασταθεί. Το κόμμα μας ζήτησε από τον Δήμο Καισαριανής να έχει την τιμή αυτής της αποκατάστασης. Το κρίσιμο, φυσικά, είναι να απομονωθούν αυτές οι φωνές».
Δημιουργία χώρου μνήμης στον Δήμο Αθηναίων
Με αφορμή τη συνάντηση του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα με τον πρόεδρο της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση και τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη προκειμένου να δημιουργηθεί ένας χώρος μνήμης, ο κ. Σοφιανός είπε: «Μπορούν να το κάνουν, όμως αυτό δεν αφορά αυτές τις φωτογραφίες. Τα συγκεκριμένα ντοκουμέντα, ανήκουν στο θυσιαστήριο της λευτεριάς. Ανήκουν στον τόπο της θυσίας, στον Δήμο Καισαριανής, που έχει μουσείο, έχει ήδη κειμήλια των εκτελεσμένων, ήδη προσφέρονται σημειώματα και γράμματα από συγγενείς. Μπορούμε και εμείς να διαθέσουμε —και έχουμε διαθέσει— μεγάλο μέρος. Από εκεί και πέρα, μπορεί να ονοματίσει ξανά την Πλατεία Κοτζιά σε Πλατεία Εθνικής Αντίστασης. Είναι η πρώτη μεταπολιτευτική απόφαση που πήρε το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας. Ας φροντίσει ο Δήμος το σπίτι της Ε.Π.Ο.Ν., ας φτιάξει μνημείο στα παλιά σφαγεία, στον χώρο του μπλόκου που έγινε εκεί και όπου εκτελέστηκαν 36 ΕΑΜίτες, ΕΛΑΣίτες, αλλά και άνθρωποι της γειτονιάς. Υπάρχουν σημεία μνήμης σε αυτή την πόλη, για τα οποία και ο Δήμος έχει ευθύνη να αναδείξει. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας έχει αναδείξει τέτοια σημεία, τόσο στην Αθήνα όσο και σε δεκάδες ακόμη περιοχές».
