Το υπουργείο Οικονομικών, όπως είναι αναμενόμενο, παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επεξεργαζόμενο διάφορα σενάρια για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ελληνική οικονομία, η οποία, ως γνωστόν, βασίζεται σε ποσοστό σχεδόν 100% σε εισαγωγές πετρελαίου και παραγώγων του, όπως το φυσικό αέριο.
Τα σενάρια αφορούν κυρίως το πόσο θα αυξηθεί το αργό πετρέλαιο (το Brent της Μαύρης Θάλασσας κυρίως, που ήδη έφτασε τα 80 δολάρια το βαρέλι) και λιγότερο το ελαφρύ αργό πετρέλαιο των ΗΠΑ, από το οποίο οι εισαγωγές είναι μικρότερες. Αναφέρουν πως η αύξηση στα 80 δολάρια το βαρέλι δεν έχει προκαλέσει ιδιαίτερη αναστάτωση στις διεθνείς αγορές. Υπάρχει, βέβαια, και η ελληνόκτητη ναυτιλία, που αυτή την ώρα έχει ακινητοποιημένα στον κόλπο του Ορμούζ περί τα 150 δεξαμενόπλοια, τα οποία βρίσκονται σε αναμονή.
Η Ελλάδα προμηθεύεται σχεδόν το σύνολο του αργού πετρελαίου που καταναλώνει από το εξωτερικό, καθώς η εγχώρια παραγωγή είναι πολύ μικρή. Σύμφωνα με δεδομένα του ΟΟΣΑ / Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA):
Κύριες χώρες από όπου εισάγεται αργό πετρέλαιο:
Ιράκ: περίπου 44% των εισαγωγών
Καζακστάν: περίπου 17%
Λιβύη: περίπου 16%
Σαουδική Αραβία: περίπου 10%
Φυσικό αέριο — Πηγές εισαγωγών και ποσοστά
Η Ελλάδα εισάγει την πλειονότητα του φυσικού αερίου που καταναλώνει. Δεν υπάρχει σημαντική εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου. Οι εισαγωγές πραγματοποιούνται μέσω αγωγών και σε υγροποιημένη μορφή (LNG).
Κυριότερες πηγές φυσικού αερίου:
Ρωσία
Το ποσοστό έχει μειωθεί, λόγω των δυτικών κυρώσεων, τα τελευταία χρόνια, αλλά παραμένει σημαντικό (~39–57% της συνολικής ποσότητας σε κάποιες περιόδους).
Αζερμπαϊτζάν (μέσω αγωγού ΤΑΡ)
Αποτελεί σημαντική πηγή εισαγόμενου αερίου, με μερίδιο ~20–30%.
LNG από ΗΠΑ, Κατάρ και άλλες χώρες
Το LNG παίζει πλέον βασικό ρόλο στην ελληνική αγορά, με μεγάλο μέρος να προέρχεται από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες. Σε ορισμένες χρονιές, το LNG έχει ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο από τις εισαγωγές αερίου μέσω αγωγών.
Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν πως τα σενάρια ακραίων επιπτώσεων στην ελληνική οικονομία έχουν ενσωματωθεί και στον κρατικό Προϋπολογισμό του 2026 και αρκετά από αυτά θεωρούνται διαχειρίσιμα, εφόσον οι τιμές του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου δεν ξεπεράσουν τα 80 δολάρια το βαρέλι. Στην αντίθετη περίπτωση, το αυξημένο κόστος από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μετακυλιστεί στην κατανάλωση, αυξάνοντας τον πληθωρισμό από 2,8% τον προηγούμενο μήνα σε επίπεδα άνω του 4%, με επιπλέον παράγοντα ένα ενδημικό φαινόμενο: την κερδοσκοπία.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν, ως παράδειγμα ανθεκτικότητας έναντι εξωγενών κλυδωνισμών, ανάλογες δύσκολες περιπτώσεις στο πρόσφατο παρελθόν, όπως η πανδημία και η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας και των κυρώσεων στη Ρωσία, που αποτέλεσαν μετά το 2022 την απαρχή της έκρηξης του πληθωρισμού σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και, βεβαίως, στην Ελλάδα. Όλα, όπως επισημαίνουν, θα κριθούν από την ένταση της κρίσης, από το πόσες κυρίως αραβικές χώρες θα εμπλακούν ή θα αντιμετωπίσουν προβλήματα στη μεταφορά και διύλιση του αργού πετρελαίου και, φυσικά, από τη χρονική διάρκεια της σύγκρουσης.
Θάνος Πασχάλης
