Οι τελευταίες δηλώσεις του Πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι «ο πόλεμος αυτός δεν θα είναι χωρίς τέλος» και του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ότι «τα πιο ισχυρά πλήγματα των ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη γίνει» σκιαγραφούν ένα περιβάλλον αστάθειας και απρόβλεπτης κλιμακούμενης έντασης στη Μέση Ανατολή.
Ο διεθνολόγος και καθηγητής της Σχολής Εθνικής Ασφάλειας, Τριαντάφυλλος Καρατράντος, μιλώντας στον Αθήνα 984 και στους Αθηνά Κορλίρα και Γιάννη Παπαγεωργίου, ανέλυσε το πού βρισκόμαστε και ποια είναι τα επόμενα πιθανά βήματα.
Σχολιάζοντας περαιτέρω τη δήλωση Ρούμπιο, ο κ. Καρατράντος τόνισε ότι «έχει χρησιμοποιηθεί ένα πολύ μικρό μέρος των στρατιωτικών δυνατοτήτων που έχουν μεταφέρει οι ΗΠΑ στην περιοχή το τελευταίο διάστημα, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω κλιμάκωσης».
Όπως εξήγησε, διαφαίνονται δύο αλληλένδετοι στόχοι για ΗΠΑ και Ισραήλ με πρώτιστο την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
«Από πλευράς ΗΠΑ έχει τονιστεί ότι η αλλαγή δεν θα προκύψει αποκλειστικά από τη στρατιωτική επιχείρηση, αλλά από τη δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί στο εσωτερικό του Ιράν. Το μήνυμα είναι σαφές, δηλαδή, αποσταθεροποιούμε το καθεστώς και δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε οι ίδιοι οι πολίτες να πάρουν την τύχη στα χέρια τους», ανέφερε.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ έχουν δύο ακόμη κεντρικούς στόχους, το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, ζήτημα που είχε τεθεί και στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης, καθώς και το πυρηνικό του πρόγραμμα.
«Το πιο κρίσιμο είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου. Βαλλιστικούς πυραύλους το Ιράν διαθέτει ήδη, τους έχει χρησιμοποιήσει και αποτελούν ουσιαστικά το βασικό του στρατηγικό όπλο. Είναι η κύρια απειλή προς τις χώρες της περιοχής και -υπό προϋποθέσεις- και προς τη Δύση. Επομένως, εάν το καθεστώς πιεστεί σε τέτοιο βαθμό από τη στρατιωτική επιχείρηση ώστε να αποδεχθεί τα σημεία που είχαν θέσει οι ΗΠΑ στη Γενεύη, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο συμφωνίας. Αυτό, όμως, θα σήμαινε μια ουσιαστική και βαθιά μετατόπιση της στρατηγικής του Ιράν, καθώς, εχθρική στάση απέναντι στο Ισραήλ χωρίς βαλλιστικούς πυραύλους και χωρίς συμμάχους δεν μπορεί να υπάρξει», σημείωσε.
Πόσο αντέχει στρατιωτικά το Ιράν
«Το Ιράν δεν μπορεί να συγκριθεί αεροπορικά με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Δεν διαθέτει την αντίστοιχη ισχύ. Ο τρόπος που μπορεί να κινηθεί στρατιωτικά είναι αυτός που ήδη βλέπουμε, ρουκέτες, πύραυλοι μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς και drones. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μοντέλο επίθεσης δίνει χρόνο αντίδρασης στις αμυνόμενες πλευρές. Ακόμη και πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς μπορεί να χρειαστεί έως και 25 λεπτά για να φτάσουν στον στόχο τους. Σε αυτό το διάστημα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μην εντοπιστούν και να μην αναχαιτιστούν. Θυμίζω ότι σε προηγούμενες επιθέσεις κατά του Ισραήλ, εκατοντάδες drones και πύραυλοι αναχαιτίστηκαν από αμερικανικά πλοία και αντιαεροπορικές άμυνες χωρών όπως η Ιορδανία και η Αίγυπτος. Το Ιράν δεν μπορεί να αντέξει έναν μακρόχρονο πόλεμο με τις ΗΠΑ. Δεν διαθέτει το αντίστοιχο οπλοστάσιο».
Ασύμμετρες δυνατότητες της Τεχεράνης
«Το Ιράν έχει αποδείξει ότι χρησιμοποιεί παραστρατιωτικές οργανώσεις, πυρήνες και ακόμη και μικρές εγκληματικές ομάδες για δολιοφθορές ή τρομοκρατικές επιθέσεις. Αυτές είναι οι εναλλακτικές του επιλογές, αλλά δεν είναι απεριόριστες».
Στοχοποίηση αμερικανικών βάσεων ή στόχων σε γειτονικές χώρες
«Δεν διακρίνω ουσιαστικό στρατηγικό όφελος για το Ιράν. Μπορεί να δημιουργείται μια πρόσκαιρη αίσθηση ανασφάλειας, όμως η αντίδραση των περισσότερων κρατών κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σαουδική Αραβία, η ισχυρότερη στρατιωτικά χώρα του Κόλπου, η οποία δεν φαίνεται να αποστασιοποιείται, αλλά αντίθετα να προσεγγίζει περισσότερο τη γραμμή στήριξης της στρατιωτικής επιχείρησης. Κινείται περισσότερο προς τη στήριξη της στρατιωτικής επιχείρησης παρά προς την άσκηση πίεσης για άμεση διπλωματική αποκλιμάκωση. Παράλληλα, ακόμη και ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο εμπλοκής».
