Ο Κώστας Παπαϊωάννου, εκπαιδευτικός, συγγραφέας, Διευθυντής του “Σημείου για τη Μελέτη και την Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς” και πρόεδρος της Τεχνόπολης στο Δήμο Αθηναίων, μίλησε στον Αθήνα 9,84 και στον Γιώργο Μελιγγώνη, με αφορμή τα ενδιαφέροντα όσο και αντιφατικά ευρήματα που προέκυψαν από την πανελλαδική έρευνα που έκανε το 2025 το “Σημείο” σε συνεργασία με την εταιρία About People σχετικά με τις τάσεις της κοινωνίας.
Σχολιάζοντας την επικαιρότητα και όσα αναδεικνύονται στη δημόσια σφαίρα, ο κ Παπαϊωάννου έκανε λόγο για «φορτίο ζόφου και ματαίωσης» που απέδωσε στην «κυβερνητική αναντιστοιχία μεταξύ λόγων και έργων».
Όπως είπε «Ενώ οι κυβερνώντες επικαλούνται την αριστεία και τη διαφάνεια συγκρούονται με την πραγματικότητα μιας κοινωνίας σοβαρά επιβαρυμένης από τος αντικειμενικές συνθήκες της ακρίβειας και της δύσκολης επιβίωσης».
Σύμφωνα με την οπτική του Διευθυντή του “Σημείου για τη Μελέτη και την Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς” «διαμορφώνεται ένα σκοτεινό τοπίο που αντανακλά τη ματαίωση των προσδοκιών σε κομβικούς πυλώνες της κοινωνικής ζωής, όπως είναι το σχολείο».
*Το σχολείο ως πεδίο κοινωνικής μάχης
«Το σχολείο αποτελεί κρίσιμο πεδίο για όλες τις μάχες ανάπτυξης της κοινωνίας, αλλά και χώρο όπου υποτίθεται δοκιμάζονται δημοκρατικές εκπαιδευτικές καινοτομίες ενώ μεταπολεμικά υπήρξε σημείο ενσωμάτωσης και κοινωνικής κινητικότητας.
Είναι ένα γήπεδο στο οποίο αγωνιζόμαστε όσοι είμαστε θιασώτες της ανοιχτής κοινωνίας, αλλά και όσοι υποστηρίζουν αντιδραστικές αντιλήψεις και θέλουν να τις εφαρμόσουν στα παιδιά χτίζοντας τείχη αποκλεισμού και μισαλλοδοξίας».
*Ανησυχία για τη διαμόρφωση περιβάλλοντος χαμηλών προσδοκιών και κοινωνικής αποεπένδυσης
«Όσοι εμπλέκονται στον εκπαιδευτοκό χώρο διαπιστώνουν την εν εξελίξει κοινωνική αποεπένδυση και ανησυχούν. Γονείς φτάνουν να παρακάμπτουν το σχολείο όταν διαφωνούν με τον χειρισμό σε κάποιο ζήτημα και απευθύνονται απευθείας στη διοικητική ιεραρχία ή στο αρμόδιο Υπουργείο ζητώντας να διενεργηθεί ΕΔΕ, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που έρχονται στις σχολικές μονάδες συνοδεία δικηγόρου».
*Το δημοκρατικό σχολείο και πως προσδιορίζεται εν μέσω αντιφατικών μηνυμάτων της κοινωνίας
Στην έρευνα γνώμης του “Σημείου” σχετικά με τις αντιλήψεις σε σειρά θεμάτων για το σχολείο, εντοπίζονται ενδιαφέρουσες αντιφάσεις, όπως είπε ο Κώστας Παπαϊωάννου, με το δημοκρατικό σχολείο να παραμένει ζητούμενο.
«Παρατηρούνται αντιφάσεις κυρίως στα κριτήρια προσδιορισμού της δημοκρατικότητας και τον τρόπο πρόσληψης της έννοιας της δημοκρατίας από τους πολίτες».
*Ενιαία αμφίεση και παρελάσεις
Σε αυτή την κατεύθυνση και αναφερόμενος στα επιμέρους ερωτήματα, ο Διευθυντής του “Σημείου για τη Μελέτη και την Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς” ανέδειξε την «θετική γνώμη του 1/3 των ερωτηθέντων για την ενιαία αμφίεση των μαθητών».
Γεγονός που όπως εκτίμησε επιδέχεται πολλαπλές αναγνώοεις. «Είτε στη λογική της αναζήτησης μεγαλύτερης ομοιομορφίας και πειθαρχίας σε ένα σχολείο συγκροτημένο με τον παραδοσιακό τρόπο, χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποκλειστεί κάποια διαφορετική εκδοχή».
*Ισχυρή αντίρρηση, με 59,5% αρνητικές αποκρίσεις, καταγράφεται ως προς την πρόταση κατάργησης των σχολικών παρελάσεων, με το 95% των απαντήσεων να προέρχονται από τη χορεία των αυτοπροσδιοριζόμενων ως δεξιών.
«Από την άλλη πλευρά ωστόσο, 70% του συνόλου των ερωτηθέντων λένε ότι σημαιοφόροι μπορούν να είναι μαθητές και μαθήτριες ανεξαρτήτως καταγωγής».
Στο θέμα της σχέσης του σχολείου με τα θρησκευτικά και την εντοπίζεται μια αμφισβήτηση στο σφιχτό τους εναγκαλισμό. Οι μισοί δεν θέλουν την πρωινή προσευχή, ενώ οι ερωτηθέντες στην πλειονότητά τους απορρίπτουν την υποχρεωτική διδασκαλία των Θρησκευτικών. Αυτό το γεγονός δείχνει ότι ζητήματα που θεωρούνται παγιωμένα, δεν είναι ανεπίδεκτα αλλαγών».
