Η Σταύρωση έδωσε ένα ιδιαίτερο νοηματικό βάρος σε ένα απλό χρηστικό αντικείμενο: το καρφί. Την εποχή του Ιησού, η λέξη για το λεπτό και μακρόστενο μεταλλικό κομμάτι, αιχμηρό στο ένα άκρο και με πλατιά κεφαλή στο άλλο, που χρησιμοποιείται για τη σύνδεση ξύλινων, μεταλλικών ή άλλων αντικειμένων, ήταν «ήλος».

Από τον ήλο έχει προέλθει και η «καθήλωση» (κατά+ήλος), που κυριολεκτικά σημαίνει την αναγκαστική ακινητοποίηση ενός σώματος με καρφιά, η «προσήλωση» (προς+ήλος), δηλαδή η σταθερή κατεύθυνση σε συγκεκριμένο σημείο χωρίς αποκλίσεις και μεταφορικά η ολοκληρωτική αφοσίωση, αλλά και το «ξηλώνω», δηλαδή καταστρέφω τις ραφές ενδύματος, αποσυναρμολογώ, και μεταφορικά απολύω, από το εξ+ηλώ, δηλαδή ξεκαρφώνω.

Στο Μεσαίωνα, ο ήλος έδωσε τη θέση του στο καρφί. Προερχόμενο από το «καρφίον», υποκοριστικό του αρχαίου «κάρφος», δηλαδή σχίζα, ξυλάκι, ξερό άχυρο, αγκίθα, πιθανώς λόγω του σχήματος των πρώτων ξύλινων καρφιών, το καρφί έχει αφήσει το νοηματικό του αποτύπωμα σε πολλές εκφράσεις. Πέραν της αρχικής του σημασίας, «καρφί» είναι το έξυπνο και δηκτικό σχόλιο που βρίσκει στόχο, (η γνωστή «μπηχτή»), είναι το πρόσωπο που κάνει αυτό το σχόλιο, αλλά κι η δυνατή, κατακόρυφη βολή της μπάλας στο βόλεϊ. Καρφί όμως, σημαίνει και τον προδότη, τον χαφιέ.

Όσον αφορά τον Τύπο, που ο ρόλος του υποτίθεται πως είναι να ελέγχει την εκάστοτε εξουσία προς όφελος του λαού, έχουμε την έκφραση «μια στο καρφί και μια στο πέταλο», που χρησιμοποιούμε όταν πότε επικρίνουμε κάτι, και πότε το επαινούμε. Η φράση, που προήλθε από το κάρφωμα του πετάλου στην οπλή του ζώου (όταν ο πεταλωτής ρίχνει μια ωφέλιμη σφυριά στο καρφί, στο στόχο δηλαδή, και μια «κούφια» στο πέταλο) λέει πολλά για τον τρόπο που αντιλαμβάνονται κάποια ΜΜΕ την άσκηση της δημοσιογραφίας. Πότε κατακεραυνώνουν την εξουσία, και πότε τη γλείφουν…

Παύλος Μεθενίτης