Η πολιτική ορθότητα, συνεπικουρούμενη κι από την κοινή λογική, λένε πως τα πασχαλινά βαρελότα, βεγγαλικά, κροτίδες και λοιπά αυτοσχέδια είδη πυροτεχνίας είναι επικίνδυνα, που μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς, ακόμα και το θάνατο, αφήστε που τρομοκρατούν τα κατοικίδιά μας.

Κάποιο Πάσχα της μαθητικής μου ηλικίας, παίζοντας με μια φωτοβολίδα κι έναν αναπτήρα, έκαψα τα δάχτυλά μου. Πολλοί άλλοι όμως, το ίδιο ανόητοι, αλλά λιγότερο τυχεροί, έχασαν τα μάτια ή τα χέρια τους. Οπότε, γιατί; Γιατί τρελαινόμαστε να ανάβουμε βεγγαλικά, να σκάμε βαρελότα και στρακαστρούκες, να εκτοξεύουμε ρουκέτες από τη μια ενορία στην άλλη, όπως γινόταν στο Βροντάδο της Χίου, ή να κραδαίνουμε σαΐτες, όπως έκαναν στην Καλαμάτα πριν απαγορευθεί το έθιμο;

Αυτά περί Τούρκων, που τους απωθούσαν το 1821 οι πρόγονοί μας με τα πυροτεχνήματα, ή ότι δήθεν ο ορυμαγδός που προκαλούν οι κροτίδες διώχνει τα κακά πνεύματα, που θα εμπόδιζαν την Ανάσταση του Κυρίου, είναι έωλες προφάσεις. Η αλήθεια είναι πως τα βεγγαλικά είναι φαντασμαγορικά, είναι χάρμα οφθαλμών να τα βλέπεις να ανθίζουν μέσα στη νύχτα. Δεν είναι τυχαίο πως στην κορύφωση του ερωτικού πάθους «βλέπουμε πυροτεχνήματα», ούτε είναι τυχαίο το εκστατικό βλέμμα όλων των ανθρώπων όταν παρακολουθούν ένα επαγγελματικό πυροτεχνικό σόου.

Η ετυμολογία είναι ενδιαφέρουσα: το βεγγαλικό, δηλαδή το πυροτέχνημα που όταν αναφλέγεται παράγει πολύχρωμες, λαμπρές φλόγες, παράγεται από την πόλη της ινδίας Βεγγάλη, και ιδιαίτερα από την γαλλική φράση «feux de Bengal», δηλαδή «φωτιά της Βεγγάλης». Το βαρελότο, όμως, η μικρή ποσότητα εκρηκτικής ύλης που τυλίγεται σε χαρτί και εκρήγνυται προκαλώντας ισχυρό κρότο, προέρχεται από το ιταλικό «barilotto», δηλαδή «βαρελάκι», υποκοριστικό του «barile» (βαρέλι) λόγω του κυλινδρικού σχήματος που έχουν ορισμένα πυροτεχνήματα.

Ηθικόν δίδαγμα: μαγευτικά μεν τα βεγγαλικά, τα βαρελότα, ή οι στρακαστρούκες, επικίνδυνα δε. Απολαύστε υπεύθυνα.

Παύλος Μεθενίτης