Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Δευτέρα το βράδυ (σ.σ. λίγο μετά τις 06:20 ώρα Ελλάδας) ότι θα απαιτηθεί «μακρά και δύσκολη διαδικασία» για να ανακτηθεί το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό στην κατοχή του Ιράν, καθώς το πού βρίσκεται παραμένει αβέβαιο μετά τους αμερικανικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις-κλειδιά τον Ιούνιο του 2025.

«Η επιχείρηση ‘Σφυρί του Μεσονυκτίου’ οδήγησε στον πλήρη και ολοκληρωτικό αφανισμό των εγκαταστάσεων πυρηνικής σκόνης στο Ιράν», και «επομένως, το να ξεθαφτεί θα είναι μακρά και δύσκολη διαδικασία», ανέφερε ο μεγιστάνας μέσω Truth Social.

Ο αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποιεί τελευταία τον όρο «πυρηνική σκόνη» όταν αναφέρεται στο απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό που έχει στην κατοχή του το Ιράν.

Οι ΗΠΑ έχουν εμπειρία στην μεταφορά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού από ξένες χώρες, αλλά θα αντιμετωπίσουν μοναδικές προκλήσεις στην απομάκρυνση πυρηνικού υλικού από το Ιράν, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους και ειδικούς όπως αναφέρει η Wall Street Journal.

Η μεταφορά πυρηνικού υλικού από τη χώρα θα περιλαμβάνει την εξαγωγή υλικού από πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν μετατραπεί σε ερείπια ύστερα από τις αμερικανικές και ισραηλινές πυραυλικές επιθέσεις τις οποίες οι διεθνείς επιθεωρητές δεν έχουν επισκεφτεί εδώ και 10 μήνες. Μία τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε επίσης πολιτική συνεννόηση σχετικά με το πού ακριβώς θα μπορούσε να σταλεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν.

«Πιθανότατα θα ήταν η πιο περίπλοκη επιχείρηση απομάκρυνσης ουρανίου στην ιστορία», δήλωσε ο Άντριου Βέμπερ, ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Στρατηγικών Κινδύνων και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου που συμμετείχε σε προηγούμενες επιχειρήσεις απομάκρυνσης. «Υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες λόγω των επιθέσεων των ΗΠΑ τον Ιούνιο, των υλικοτεχνικών απαιτήσεων, των κινδύνων ασφαλείας και των εντάσεων στην εξωτερική πολιτική», πρόσθεσε.

Το Ιράν διαθέτει αρκετό εμπλουτισμένο ουράνιο σε ποσοστό 60% για να τροφοδοτήσει περίπου 11 πυρηνικά όπλα και η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να επιμένει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, πρέπει να αφαιρεθεί για να εμποδίσει την πιθανή πορεία της Τεχεράνης προς την ανάπτυξη ενός πυρηνικού όπλου.

Το ήμισυ της ποσότητας του εμπλουτισμένου ουρανίου πιστεύεται ότι βρίσκεται σε υπόγειες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν και ένα μέρος του βρίσκεται στο εργοστάσιο εμπλουτισμού Νατάνζ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Και οι δύο τοποθεσίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές στις επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου στο Ιράν.

Η Τεχεράνη ενίσχυσε τις εισόδους στο Ισφαχάν και το Νατάνζ πριν από τη φετινή σύγκρουση και οι πρόσφατες επιθέσεις των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Νατάνζ έθαψαν περαιτέρω τα σημεία εισόδου, σημειώνουν οι ειδικοί.

Το ιστορικό προηγούμενο
Αν επιτευχθεί συμφωνία αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό καθώς υπάρχει προηγούμενο για μια νέα συμφωνία για τη διάθεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν σε αντάλλαγμα για μια σημαντική οικονομική ανταμοιβή.

Περισσότεροι από 11 τόνοι ουρανίου εμπλουτισμένου σε επίπεδα έως και 20% στάλθηκαν στη Ρωσία στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, η οποία ήρε τις οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν.

Η συμφωνία αυτή περιόριζε το Ιράν σε ένα απόθεμα λιγότερο από 300 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 3,67% για 15 χρόνια. Αλλά η συμφωνία άρχισε να καταρρέει μετά την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία το 2018.

Πριν από τις επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου, το Ιράν είχε 441 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού 60% και περίπου 200 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 20%, αναφέρει η ΙΑΕΑ. Αυτό το υλικό θα μπορούσε να εμπλουτιστεί έως και 90% σε υλικό οπλικής ποιότητας σε λίγες εβδομάδες.

Το Ιράν δεν εμπλουτίζει επί του παρόντος ουράνιο και η ικανότητά του να το κάνει πιστεύεται ότι έχει πληγεί σοβαρά από τις επιθέσεις του Ιουνίου. Η Τεχεράνη προσφέρθηκε να αραιώσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού κατά 60% σε επίπεδο το πολύ 20%, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στις συνομιλίες, κάτι που θα μπορούσε να μετριάσει ορισμένες ανησυχίες των ΗΠΑ και θα μπορούσε να δικαιολογηθεί από το Ιράν ως ένα βήμα για να διατηρήσει το υλικό για μη στρατιωτικούς σκοπούς.

Αλλά για να κλείσει οριστικά η πόρτα στις προοπτικές του Ιράν για ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, λένε οι ειδικοί, το ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 60% θα πρέπει να αποσταλεί και ενδεχομένως και το ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 20%.

«Αυτά τα υλικά πρέπει να φύγουν από το Ιράν», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην διαπραγματευτής πυρηνικών με το Ιράν κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων Ομπάμα και Μπάιντεν.

 

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ