Η τοποθέτηση του Υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια στο Delphi Economic Forum δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, σχετικά με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις και το πόλεμο στο Ιράν. Η Ελλάδα δεν είναι εμπόλεμη, αλλά δεν είναι και ουδέτερη. Σε μια σύγκρουση που εκτείνεται από τον Περσικό Κόλπο έως την Ανατολική Μεσόγειο, η Ελληνική Κυβέρνηση ορίζει τον ρόλο της με τρεις λέξεις: συμμαχίες, συμφέροντα, κανόνες. Και αυτές οι τρεις λέξεις μεταφράζονται σε πράξη. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν είναι αφηρημένη έννοια για την Ελλάδα. Είναι εθνική επιβίωση, υποστήριξε ο ΥΕΘΑ Ν. Δένδιας. Με τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, η οποιαδήποτε απειλή στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι περιφερειακή κρίση , είναι άμεσος οικονομικός κίνδυνος. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, το είπε καθαρά: «κανείς δεν μπορεί να κλείνει τα Στενά, κανείς δεν μπορεί να επιβάλλει όρους σε διεθνή ύδατα. Αυτό είναι κόκκινη γραμμή.» Παράλληλα όμως, η πραγματικότητα των συμμαχιών βαραίνει. Η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στην επιχείρηση Operation Aspides με Φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού, με συνεχή ναυτική παρουσία, στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν. Και εδώ η αιχμή του υπουργού στρέφεται προς τα απροθυμα κράτη – μέλη της Ε.Ε., «πολλές δηλώσεις, λίγα πλοία. Μια Ευρώπη που διακηρύσσει, αλλά διστάζει να αναλάβει επιχειρησιακό κόστος», επισημαίνει ο Ν. Δένδιας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι το επόμενο βήμα. Αν υπάρξει εκεχειρία και ζητηθεί αποστολή για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, η Ελλάδα «θα μπορούσε να συζητήσει» συμμετοχή. Με όρους. Με προϋποθέσεις. Αλλά σαφώς μέσα στο παιχνίδι. Η απάντηση του υπουργού είναι θετική. Δηλαδή, κατά τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, το ελληνικό αποτύπωμα στην κρίση των Στενών δεν θα είναι ουδέτερο.
Και στο βάθος, έχει ανοίξει μια μεγαλύτερη συζήτηση: το μέλλον του NATO. Ο ΥΕΘΑ Ν. Δένδιας, δεν μιλά για διάλυση της Ευρωατλαντικής Συμμαχίας, αλλά για κρίση ταυτότητας. Μια Συμμαχία που οφείλει να θυμηθεί ότι δεν είναι απλώς στρατιωτικός μηχανισμός, είναι κοινότητα αξιών.
Στην ερώτηση, αν η συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στρέφεται κατά της Τουρκίας και πόσο είναι δικαιολογημένες οι ανησυχίες της Τουρκίας περί περικύκλωσής της, ο ΥΕΘΑ Ν. Δένδιας τοποθετήθηκε ως εξής: «Η συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δεν στρέφεται κατά κανενός, ούτε συνιστά πολιτική περικύκλωσης». Όπως τόνισε ο ΥΕΘΑ Ν. Δένδιας, η Ελλάδα δεν έχει εδαφικές διεκδικήσεις ούτε αναθεωρητική ατζέντα. Αντιθέτως, κινείται σταθερά στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, προτάσσοντας την ειρήνη και τη σταθερότητα. Είναι, λοιπόν, παράδοξο να κατηγορείται μια χώρα χωρίς διεκδικήσεις, τη στιγμή που δέχεται απειλές πολέμου από τη Τουρκία. Οι περιφερειακές συνεργασίες της Ελλάδας δεν έχουν επιθετικό χαρακτήρα, αλλά αποσκοπούν στην ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα. Το μόνο που απαιτεί η Ελλάδα από όλους είναι αυτονόητο: σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.
Η Ελληνική Κυβέρνηση, κατά τον Ν. Δένδια, δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις. Τοποθετείται. Με ρεαλισμό, αλλά και με επίγνωση ότι σε αυτό το γεωπολιτικό περιβάλλον, η ουδετερότητα δεν είναι επιλογή. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι ένα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η εμπλοκή, χωρίς να μετατραπεί σε συμμετοχή; Η Ελλάδα δεν πολεμά, αλλά όταν φυλάσσει τα Στενά και στηρίζει συμμαχίες, βρίσκεται ήδη μέσα στο γεωπολιτικό πεδίο.
Χρήστος Καπούτσης
