«Η ανθρωπότητα, κάνοντας λίγο περισσότερο θόρυβο, πάσχιζε να ξεχάσει αυτό που είχε μόλις καταλάβει κοιτάζοντας τους δύο κοιμώμενους του πόλου: πόσο γερασμένη και κουρασμένη ήταν, ακόμα και σε ό,τι είχε να κάνει με τους ομορφότερους εφήβους της (σ. 73)».
Στην Ανταρκτική, μια αποστολή βρίσκει στα βάθη του πάγου κάτι μοναδικό. 1000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια αποκαλύπτεται ένας ολόκληρος χαμένος πολιτισμός, ένας -εξαιρετικά προηγμένος- κόσμος βυθισμένος στον πάγο εδώ και 900.000 χρόνια, και στο κέντρο των διασωθέντων απομειναριών ένα πανέμορφο ζευγάρι βρίσκεται κοιμώμενο. Η ανάνηψή τους και η προσπάθεια αποκρυπτογράφησης τού τι συνέβη μετατρέπονται στον απόλυτο στόχο της διεθνούς κοινότητας. Όλα τα έθνη θα ενώσουν τις δυνάμεις τους για τον κοινό σκοπό.
Σ’ αυτό το ορόσημο της γαλλικής λογοτεχνικής φαντασίας, που εκδόθηκε το 1968 και μεταφράζεται για πρώτη φορά στη γλώσσα μας, παρακολουθούμε μια καταιγιστική περιπέτεια, διαποτισμένη με έντονο ερωτισμό, ρομαντισμό και άφθονη αναρχική διάθεση, απόλυτα ταιριαστή με το κλίμα της εποχής συγγραφής, πριν από τον Μάη του 1968. Προηγμένοι παλιοί πολιτισμοί, η παραζάλη του πολέμου, συγκρουόμενα συμφέροντα, η αλαζονεία της εξουσίας και στο επίκεντρο ένας παράφορος, παθιασμένος έρωτας, ο δίκαια χαρακτηρισμένος ως ο Ρωμαίος και η Ιουλέτα, ο Τριστάνος και η Ιζόλδη της επιστημονικής φαντασίας.
«Τον σκότωσες από αγάπη για τον Παϊκάν. Αγάπη. Αυτή η λέξη, που η Μεταφράστρια χρησιμοποιεί επειδή δεν βρίσκει ισοδύναμη για τη δική σας, δεν υπάρχει στη γλώσσα σας. Από τότε που σε είδα να ζεις στο πλάι του Παϊκάν, κατάλαβα πως ήταν ανεπαρκής λέξη. Εμείς χρησιμοποιούμε το ‘αγαπώ’ για μια γυναίκα, μα επίσης για ένα φρούτο που τρώμε, για τη γραβάτα που επιλέξαμε, και η γυναίκα το χρησιμοποιεί για το κραγιόν της. Λέει για τον εραστή της: ‘Μου ανήκει’. Εσύ λες το αντίθετο: ‘Ανήκω στον Παϊκάν’, και ο Παϊκάν λέει: ‘Ανήκω στην Ελεά’. Του ανήκεις, είσαι ένα κομμάτι του εαυτού του. Θα κατορθώσω ποτέ να σε αποκολλήσω; Προσπαθώ να σε κάνω να ενδιαφερθείς για τον κόσμο μας, σου έβαλα να ακούσεις Μότσαρτ και Μπαχ, σου έδειξα φωτογραφίες του Παρισιού, της Νέας Υόρκης, της Μπραζίλια, σου μίλησα για την ιστορία των ανθρώπων, για εκείνη τουλάχιστον που γνωρίζουμε και η οποία είναι το παρελθόν μας, τόσο σύντομο δίπλα στην τεράστια διάρκεια του ύπνου σου. Μάταια. Ακούς, κοιτάζεις, όμως τίποτα δεν σε ενδιαφέρει. Είσαι πίσω από έναν τοίχο. Δεν αγγίζεις την εποχή μας. Το παρελθόν σου σε ακολούθησε στο συνειδητό και στο υποσυνείδητο της μνήμης σου. Η μόνη σου σκέψη είναι να ξαναβυθιστείς εκεί, να το ξαναβρείς, να το ξαναζήσεις. Το παρόν για εσένα είναι αυτός (σ. 236)».
«Οι εραστές του πάγου» του Ρενέ Μπαρζαβέλ κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Στερέωμα σε μετάφραση Χαράς Σκιαδέλλη.
Κώστας Μοστράτος
