Του Χρήστου Καπούτση
Η φράση του Προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, «αν η Τουρκία επιτεθεί στην Ελλάδα, η Γαλλία θα είναι εδώ», δεν συνιστά ρητορική ευγένεια, αλλά συμπύκνωση ενός νέου δόγματος αποτροπής. Εδράζεται στην ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία του 2021, που προβλέπει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής και αναδεικνύει μια σαφή μετατόπιση: η Ευρώπη, έστω μέσω Παρισιού, επιχειρεί να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία στην Ανατολική Μεσόγειο, πέρα από το ΝΑΤΟ, σε ένα περιβάλλον όπου η αξιοπιστία της αμερικανικής ομπρέλας δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη. Ο Εμανουέλ Μακρόν, δεν έκανε μόνο διπλωματική φιλοφρόνηση στο πλαίσιο του διαχρονικού πολιτικού συνθήματος ΕΛΛΑΣ- ΓΑΛΛΙΑ – ΣΥΜΜΑΧΙΑ, αλλά…
Πρώτον, πάτησε πάνω στη Ελληνογαλλική Αμυντική Συμφωνία 2021 , με ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής.
Δεύτερον, έστειλε μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο: η Ευρώπη, έστω μέσω ΓΑΛΛΙΑΣ, , επιχειρεί να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία πέρα από το ΝΑΤΟ.
Τρίτον, χάραξε κόκκινη γραμμή απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό. Σε μια περίοδο των ευμετάβλητων ισορροπιών και συμμαχιών…
Και τέταρτον, ίσως το σημαντικότερο, η δήλωση του Προέδρου της Γαλλίας, συνδέεται με το ευρύτερο γεωπολιτικό τόξο κρίσεων: από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, έως τη φλεγόμενη Μέση Ανατολή, το Ιράν και τον Περσικό Κόλπο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα κράτος-μέλος. Είναι γεωστρατηγικός κόμβος. Και η Γαλλία επενδύει σε αυτόν.
Το κόστος της ασφάλειας
Πόσο κόστισε και κοστίζει στον Έλληνα φορολογούμενο η στρατηγική στροφή της Ελλάδας προς τη γαλλική Πολεμική βιομηχανία; Είναι σκληρά τα οικονομικά δεδομένα:
- 1. Μαχητικά Dassault Rafale + οπλισμός (Meteor κ.λπ.)
Περίπου 2,5 με 2,7 δισ. ευρώ για 18 αεροσκάφη (αρχική σύμβαση). Από αυτά, περίπου 500 εκατ. ευρώ αφορούν όπλα (μεταξύ αυτών και οι Meteor). Με την επέκταση στα 24 Rafale, το συνολικό κόστος εκτιμάται κοντά στα 3, 5 δισ. ευρώ.
- Φρεγάτες Belharra: Περίπου 5 δισ. ευρώ για 3 φρεγάτες μαζί με τον εξοπλισμό. Θα αγοράσουμε και μία ακόμη, την τέταρτη Φρεγάτα.
- Πρόσθετα προγράμματα, όπλα, υποστήριξη. Πύραυλοι (Exocet, SCALP κ.ά.), συντήρηση, εκπαίδευση.
Αυτά ανεβάζουν το συνολικό κόστος σημαντικά υψηλότερα σε βάθος χρόνου. Ρεαλιστική εκτίμηση συνολικού κόστους. Το συνολικό ποσό που κατευθύνεται ή θα κατευθυνθεί προς τη γαλλική αμυντική βιομηχανία εκτιμάται: 10 έως 13 δισ. ευρώ+ (σε ορίζοντα χρόνου 10ετίας)
Τι σημαίνει αυτό πολιτικά και γεωστρατηγικά
Δεν πρόκειται απλώς για «αγορές όπλων». Είναι: Στρατηγική επένδυση αποτροπής απέναντι στην Τουρκία και τον τουρκικό επεκτατισμό. «Αγορά» πολιτικής και στρατιωτικής στήριξης από τη Γαλλία. Ενσωμάτωση σε ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική. Η σκληρή αλήθεια είναι ότι: Ο ελληνικός λαός δεν πληρώνει μόνο όπλα, αλλά αγοράζει και «ασφαλιστικό συμβόλαιο». Ο Έλληνας φορολογούμενος πληρώνει: ασφάλεια λόγω τουρκικού αναθεωρητισμού, συμμαχίες και ανελαστικές συμμαχικές υποχρεώσεις. Και γεωπολιτική «ασφάλιση κινδύνου», λόγω του ασταθούς γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε γεωστρατηγικό κόμβο: η Σούδα λειτουργεί ως κρίσιμη υποδομή για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, ενώ η τριμερής συνεργασία με Κύπρο και Ισραήλ ενισχύει τη θέση της Αθήνας, στα Στρατηγικά σχέδια των ΗΠΑ. Παράλληλα, η συμμετοχή της Ελλάδας, σε ευρωπαϊκές αποστολές, όπως στην Ερυθρά Θάλασσα και τον κόλπο του Άντεν, ενισχύει την επιχειρησιακή αξιοπιστία της χώρας.
Η αντίδραση της Τουρκίας
Η ενίσχυση του ρόλου της Αθήνας στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ δημιουργεί νέα δεδομένα ισχύος, αλλά και νέες εντάσεις. Η Τουρκία αντιδρά έντονα, βλέποντας να διαμορφώνεται ένα περιφερειακό σχήμα που αμφισβητεί ευθέως τις φιλοδοξίες και τις διεκδικήσεις της. Η αντίδραση της Τουρκίας δεν είναι συγκυριακή αλλά δομική. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι διαμορφώνεται ένα πλέγμα συνεργασιών που περιορίζει την ελευθερία κινήσεών της και αμφισβητεί τον ρόλο της ως «αναγκαίου γεωπολιτικού παίκτη». Από το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο έως τις επιχειρησιακές κινήσεις σε περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος, όπως στη Κάσο, η Τουρκία επιχειρεί να ανατρέψει συσχετισμούς που θεωρεί δυσμενείς.
Η ουσία είναι ότι: Η Τουρκία δεν καταγγέλλει απλώς μια συνεργασία, με στρατιωτικό αποτύπωμα , ΕΛΛΑΔΑ- ΙΣΡΑΗΛ- ΚΥΠΡΟΣ , με την στήριξη των ΗΠΑ, αλλά, η Άγκυρα, αμφισβητεί μια ολόκληρη γεωπολιτική εξίσωση που τη θέτει εκτός κέντρου αποφάσεων. Αυτή η εκτίμηση όμως, με τα τωρινά δεδομένα, που είναι ευμετάβλητα λόγω των επιλογών του Αμερικανού προέδρου. Επισημαίνουμε ωστόσο, τις πολύ καλές σχέσεις του προέδρου ΤΡΑΜΠ με τον πρόεδρο της Τουρκίας Τ.ΕΡΝΤΟΓΑΝ. Και για να ολοκληρωθεί το παζλ, Ο πρόεδρος ΤΡΑΜΠ είπε για τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ότι «είναι ωραίος τύπος»: Τον χαρακτήρισε ως έναν «πολύ καλό άνθρωπο» και «τρομερό τύπο» που κάνει εξαιρετική δουλειά.
