Εσχάτως πολύς λόγος έγινε για ψεύτικους τίτλους σπουδών, από κάτι απίθανα «πανεπιστήμια» και «κολλέγια», αυτά εντός πολλών εισαγωγικών, που, έναντι κάποιου λογικού αντιτίμου, πωλούν εντυπωσιακά διπλώματα και πτυχία διά πάσαν χρήσιν. Τέλος πάντων, όλα αυτά δεν αξίζουν ούτε το χαρτί στο οποίο είναι τυπωμένα, γι’ αυτό άλλωστε πολλοί τα χαρακτήρισαν «πέτσινα», ή «μουσαντέ». Και οι δύο λέξεις σημαίνουν τα ψεύτικα, τα πλαστά, αλλά εμείς θα σταθούμε στο ωραίο, στο εύηχο «μουσαντέ».

Μουσαντέ είναι το ψέμα, η απάτη, το «μούσι», όπως λέγαμε παλιά. Είναι μια λέξη της αργκό με παρελθόν, με την ίδια πάντα σημασία: μια απάτη, κάτι το μη αυθεντικό, μια απομίμηση. Υπάρχει και το επίθετο «μουσαντένιος», αλλά και το επίρρημα «μουσαντά», που σημαίνει «στα ψέματα», όταν κάποιος υποκρίνεται, όταν κάνει, ας πούμε, ότι θα σε χτυπήσει αλλά μουσαντά, μουσαντένια, δηλαδή στα ψέματα. Για την ετυμολογία του υπάρχουν διάφορες εκδοχές, αλλά η επικρατέστερη είναι πως το «μουσαντέ» προέρχεται από το τουρκικό επίθετο «musanna», που σημαίνει τεχνητός, πλαστός, ψεύτικος.

Πάντως, στη γλώσσα, και ιδιαίτερα στην καθομιλουμένη ιδιωματική, έχουμε ένα σωρό διασκεδαστικές λέξεις συνώνυμες του μουσαντέ. Η ιστοσελίδα slang.gr απαριθμεί κάμποσες, με τη σημασία της απομίμησης. Εκτός από κάποιες πολύ γνωστές, όπως «γιαλαντζί», «μούφα» και «μαϊμού», έχουμε και Artisti Gargaliani, κόκα φόλα, λαϊκόστ, μάρκα μ’ έκαψες, πασλέ, (που χρησιμοποιείται στα Γιάννενα), πατσαρδέ (στην Καρδίτσα), Περιπτερέημπαν, Φόλεξ, Εμπόριο Χαρμάνι, και άλλες.

Είναι φανερό, από τον γλωσσικό πλούτο που συνοδεύει την ιδέα του ψέματος, της απάτης και της πλαστογραφίας, πως η ελληνική κοινωνία έχει μια σχετική «διαχρονική παθογένεια», όπως λέει κι ο Πρωθυπουργός μας όταν θέλει να αποσείσει τις ευθύνες της κυβερνώσας παρατάξεως για κάποιο νεοφυές σκάνδαλο, ρίχνοντας την μπάλα στην εξέδρα, που λένε. Εάν φταίνε όλοι για κάτι, στην ουσία δεν φταίει κανένας – αυτή είναι η βασική αρχή της μουσαντέ δημοκρατία, όχι της αυθεντικής.

Παύλος Μεθενίτης