Το «πράσινο φως» έδωσε η Κνεσέτ σε νόμο που προβλέπει την επιβολή της θανατικής ποινής και τη διεξαγωγή δημόσιων δικών για όσους εμπλέκονται στις άνευ προηγουμένου επιθέσεις υπό την ηγεσία της Χαμάς και στις μαζικές απαγωγές ομήρων στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023.
Ο νόμος εγκρίθηκε με 93 ψήφους υπέρ και καμία κατά στο ισραηλινό κοινοβούλιο, ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι κατατέθηκε από κοινού από βουλευτές της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης. Οι υπόλοιποι 27 βουλευτές απουσίαζαν ή απείχαν.
Ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασαν την αντίθεσή τους στον νέο νόμο, τόσο ως προς την αρχή της θανατικής ποινής όσο και προειδοποιώντας για «δίκες-βιτρίνα», βασισμένες –όπως υποστηρίζουν– σε ομολογίες που ενδέχεται να έχουν αποσπαστεί υπό βασανιστήρια.
Η 7η Οκτωβρίου 2023 ήταν η πιο αιματηρή ημέρα στην ιστορία του Ισραήλ. Μαχητές υπό την ηγεσία της Χαμάς σκότωσαν περισσότερους από 1.200 ανθρώπους στο νότιο Ισραήλ, στην πλειονότητά τους αμάχους, ενώ 251 άτομα απήχθησαν και κρατήθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας.
Τα γεγονότα αυτά πυροδότησαν τον πιο θανατηφόρο πόλεμο που έχει σημειωθεί ποτέ στη Γάζα, με 72.740 νεκρούς έως σήμερα – στην πλειονότητά τους παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς.
Αν και το ισραηλινό κοινοβούλιο είχε εγκρίνει τον Μάρτιο νόμο για τη θανατική ποινή σε καταδικασμένους για τρομοκρατία Παλαιστινίους, αυτός δεν είχε αναδρομική ισχύ. Έτσι, κρίθηκε αναγκαία νέα νομοθεσία για την αντιμετώπιση όσων κατηγορούνται για τη συγκεκριμένη επίθεση.
Υποστηρικτές του νόμου εκτιμούν ότι θα οδηγήσει σε δίκες ιστορικής σημασίας, συγκρίνοντάς τες με εκείνη του ναζί εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν, ο οποίος εκτελέστηκε το 1962, αποτελώντας τη μοναδική περίπτωση επιβολής θανατικής ποινής από ισραηλινό πολιτικό δικαστήριο.
Ο νέος νόμος δημιουργεί ειδικό νομικό πλαίσιο για τη δίωξη όσων κατηγορούνται για άμεση εμπλοκή στις επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων μελών της μονάδας Νουχμπά των Ταξιαρχιών Αλ-Κασάμ, που συνελήφθησαν στο Ισραήλ.
Αντιμετωπίζουν κατηγορίες που κυμαίνονται από τρομοκρατία και ανθρωποκτονία έως σεξουαλική βία και γενοκτονία, αδικήματα που επισύρουν τη θανατική ποινή. Οι δίκες θα διεξαχθούν ενώπιον ειδικού στρατιωτικού δικαστηρίου στην Ιερουσαλήμ, με διαφορετικούς κανόνες από τις συνήθεις ποινικές διαδικασίες.
Κρίσιμες στιγμές των ακροάσεων, όπως η έναρξη, η ετυμηγορία και η επιμέτρηση της ποινής, θα καταγράφονται και θα μεταδίδονται μέσω ειδικής ιστοσελίδας.
Θύματα της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου και συγγενείς θυμάτων συμμετείχαν στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις για τον νέο νόμο.
Σύμφωνα με στοιχεία, η ισραηλινή υπηρεσία φυλακών κρατά 1.283 άτομα ως «παράνομους μαχητές» χωρίς να έχουν απαγγελθεί επίσημες κατηγορίες, στην πλειονότητά τους από τη Γάζα. Επιπλέον, εκατοντάδες άλλοι κρατούνται ως κατηγορούμενοι για συμμετοχή στις επιθέσεις.
Υποστηρικτές του νόμου τονίζουν ότι το ειδικό στρατιωτικό δικαστήριο θα προσαρμόσει ορισμένους κανόνες απόδειξης και διαδικασίας ώστε να διαχειριστεί μια υπόθεση τεράστιας έκτασης, χωρίς –όπως υποστηρίζουν– να θίγεται η δίκαιη δίκη.
Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διαφωνούν, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει κίνδυνος καταδίκης ακόμη και εκτέλεσης κατηγορουμένων βάσει ομολογιών που αποσπάστηκαν υπό βασανιστήρια.
Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί εκτεταμένων βασανιστηρίων, υποστηρίζοντας ότι ενεργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιαρίβ Λεβίν, δήλωσε ότι έχει γίνει «έργο πρωτοφανούς κλίμακας» για τη δημιουργία του ειδικού νομικού πλαισίου, ενώ σημείωσε ότι έχουν εξεταστεί χιλιάδες ώρες βίντεο και τεκμηρίων.
Την ίδια ώρα, πολλές οικογένειες στη Γάζα αναζητούν πληροφορίες για συγγενείς που πέρασαν στο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου ή συνελήφθησαν στη συνέχεια.
Μικρές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στη Γάζα κατά του νέου νόμου, με συγγενείς αγνοουμένων να ζητούν διεθνή παρέμβαση.
Πηγή: bbc.com
