Αρχικός στόχος του πολέμου που εξαπέλυσαν Ισραήλ και ΗΠΑ κατά του Ιράν ήταν η ανάδειξη εκ νέου στην ηγεσία της Τεχεράνης του πρώην προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους του οποίους επικαλούνται οι New York Times. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές το σχέδιο της “αλλαγής καθεστώτος”  περιλάμβανε επιχείρηση των ισραηλινών δυνάμεων για την απελευθέρωση του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ από την κατ’ οίκον κράτηση στην Τεχεράνη.

Λίγες μέρες μετά τις ισραηλινές επιθέσεις που σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους στις πρώτες ανταλλαγές πυρών του πολέμου, ο πρόεδρος Τραμπ σχολίασε δημοσίως ότι θα ήταν καλύτερο αν «κάποιος από μέσα» το Ιράν αναλάμβανε την ηγεσία της χώρας.

Το γεγονός αυτό αποδεικνύει σύμφωνα με τους NYT ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ μπήκαν στη σύγκρουση έχοντας στο μυαλό τους έναν συγκεκριμένο άνθρωπο: τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον πρώην πρόεδρο του Ιράν, γνωστό για τις σκληροπυρηνικές, αντι-ισραηλινές και αντι-αμερικανικές του απόψεις.

Το τολμηρό σχέδιο, που εκπονήθηκε από τους Ισραηλινούς και για το οποίο είχε ζητηθεί η γνώμη του κ. Αχμαντινετζάντ, σύντομα απέτυχε, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που ενημερώθηκαν σχετικά. Αυτό υπογραμμίζει το γεγονός, γράφει η έγκυρη αμερικανική εφημερίδα , ότι ο κ. Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου μπήκαν στον πόλεμο όχι μόνο εκτιμώντας λανθασμένα το πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους, αλλά και ρισκάροντας σε κάποιο βαθμό σε ένα επικίνδυνο σχέδιο για αλλαγή ηγεσίας στο Ιράν, το οποίο ακόμη και ορισμένοι από τους βοηθούς του κ. Τραμπ θεωρούσαν απίθανο.

Ο κ. Αχμαντινετζάντ τραυματίστηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου από ισραηλινή επίθεση στο σπίτι του στην Τεχεράνη, η οποία είχε σχεδιαστεί για να τον απελευθερώσει από την κατ’ οίκον κράτηση, ανέφεραν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ένας συνεργάτης του κ. Αχμαντινετζάντ. Επιβίωσε από την επίθεση, είπαν, αλλά μετά από αυτή την παραλίγο καταστροφή απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος.

Δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε και η τρέχουσα τοποθεσία και η κατάστασή του είναι άγνωστες.

Το να σημειώσουμε  ότι ο κ. Αχμαντινετζάντ ήταν μια ασυνήθιστη επιλογή θα ήταν ευφημισμός  της πραγματικότητας  γράφουν οι ΝΥΤ. Αν και ο Αχμαντινετζάντ  είχε έρθει σε σύγκρουση με τους ηγέτες του καθεστώτος και βρισκόταν υπό στενή παρακολούθηση από τις ιρανικές αρχές, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως προέδρου, από το 2005 έως το 2013, ήταν γνωστός για τις εκκλήσεις του να «σβηστεί το Ισραήλ από τον χάρτη». Ήταν ένθερμος υποστηρικτής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σφοδρός επικριτής των Ηνωμένων Πολιτειών και γνωστός για τη βίαιη καταστολή της εσωτερικής διαφωνίας.

Τα τελευταία χρόνια ο Αχμαντινετζάντ κατηγορούσε την ηγεσία του Ιράν για διαφθορά, με το καθεστώς της Τεχεράνης να τον αποκλείει από πολλές προεδρικές εκλογές, συνεργάτες του να συλλαμβάνονται και τις μετακινήσεις του να περιορίζονται όλο και περισσότερο στο σπίτι του στην περιοχή Ναρμάκ της ανατολικής πρωτεύουσας του Ιράν. Αν και ποτέ δεν έγινε ανοιχτά αντικαθεστωτικός, το καθεστώς άρχισε να τον αντιμετωπίζει ως δυνητικά αποσταθεροποιητικό παράγοντα.Σε συνέντευξή του στους New York Times το 2019, επαίνεσε τον Τραμπ και υποστήριξε μια προσέγγιση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

«Ο κ. Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης», είχε πει. «Είναι επιχειρηματίας και άρα μπορεί να υπολογίζει το κόστος και το όφελος και να παίρνει αποφάσεις. Του λέμε: ας υπολογίσουμε το μακροπρόθεσμο κόστος και όφελος των δύο εθνών μας και ας μην είμαστε κοντόφθαλμοι.»

Άτομα κοντά στον Αχμαντινετζάντ έχουν κατηγορηθεί για υπερβολικά στενές σχέσεις με τη Δύση ή ακόμη και για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ με τα ταξίδια που έκανε τα τελευταία χρόνια να ενισχύουν αυτές τις θεωρίες συνωμοσίας.

Το 2023 ταξίδεψε στη Γουατεμάλα και το 2024 και 2025 στην Ουγγαρία, δύο χώρες με στενούς δεσμούς με το Ισραήλ.

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στην Ουγγαρία, ο Αχμαντινετζάντ μίλησε σε πανεπιστήμιο που συνδέεται με τον Όρμπαν ενώ επέστρεψε στο Ιράν λίγες ημέρες πριν την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Έκτοτε έχει διατηρήσει χαμηλό δημόσιο προφίλ έχοντας κάνει ελάχιστες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τη σιωπή του αυτή για τον πόλεμο με μια χώρα που επί χρόνια θεωρούσε τον κύριο εχθρό του Ιράν να σχολιάζεται έντονα στα ιρανικά social media.

Πώς ο κ. Αχμαντινετζάντ στρατολογήθηκε  παραμένει άγνωστο.

Η ύπαρξη αυτής της προσπάθειας, η οποία δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, ήταν μέρος ενός πολυεπίπεδου σχεδίου που ανέπτυξε το Ισραήλ για την ανατροπή της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν. Αυτό υπογραμμίζει το γεγονός ότι ο κ. Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου μπήκαν στον πόλεμο όχι μόνο εκτιμώντας λανθασμένα το πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους, αλλά και ρισκάροντας σε κάποιο βαθμό σε ένα επικίνδυνο σχέδιο για αλλαγή ηγεσίας στο Ιράν, το οποίο ακόμη και ορισμένοι από τους βοηθούς του κ. Τραμπ θεωρούσαν απίθανο. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όσον αφορά τη βιωσιμότητα της επαναφοράς του κ. Αχμαντινετζάντ στην εξουσία.

«Από την αρχή, ο Πρόεδρος Τραμπ ήταν σαφής σχετικά με τους στόχους του για την Επιχείρηση Epic Fury: να καταστρέψει τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, να διαλύσει τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους, να βυθίσει το ναυτικό τους και να αποδυναμώσει τους αντιπροσώπους τους», δήλωσε η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, απαντώντας σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος και τον Αχμαντινετζάντ. «Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών πέτυχε ή ξεπέρασε όλους τους στόχους του,

Ο Αχμαντινετζάντ  « μετά από αυτή την οριακή εμπειρία απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος», γράφουν οι ΝΥΤ, με τον ίδιο έκτοτε να μην έχει εμφανιστεί δημόσια και την σημερινή του τοποθεσία και κατάσταση να παραμένουν άγνωστες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η επίθεση  της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας που είχε στόχο να σκοτώσει τους φρουρούς που τον επιτηρούσαν, στο πλαίσιο ενός σχεδίου απελευθέρωσής του από τον κατ’ οίκον περιορισμό.

Η επίθεση δεν προκάλεσε σημαντικές ζημιές στο σπίτι του Αχμαντινετζάντ , που βρισκόταν στο τέλος ενός αδιέξοδου δρόμου. Όμως το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου χτυπήθηκε και δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι καταστράφηκε.

Τις επόμενες ημέρες, επίσημα πρακτορεία ειδήσεων διευκρίνισαν ότι είχε επιζήσει, αλλά ότι οι «σωματοφύλακές» του —στην πραγματικότητα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που και τον φρουρούσαν και τον κρατούσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό— σκοτώθηκαν.

Άρθρο στο The Atlantic τον Μάρτιο, επικαλούμενο ανώνυμους συνεργάτες του, ανέφερε ότι ο πρώην πρόεδρος είχε απελευθερωθεί από τον κυβερνητικό περιορισμό μετά την επίθεση στο σπίτι του, περιγράφοντας την επιχείρηση ως «ουσιαστικά μια απόδραση από φυλακή».

Μετά από εκείνο το άρθρο, συνεργάτης του επιβεβαίωσε στους The New York Times ότι ο Αχμαντινετζάντ αντιλήφθηκε την επίθεση ως προσπάθεια απελευθέρωσής του. Ο ίδιος συνεργάτης είπε ότι οι Αμερικανοί τον έβλεπαν ως πρόσωπο ικανό να ηγηθεί του Ιράν και να διαχειριστεί «την πολιτική, κοινωνική και στρατιωτική κατάσταση της χώρας».

Το  σχέδιο 

Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούσαν κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου για σχέδια που είχαν αναπτυχθεί με το Ισραήλ ώστε να εντοπιστεί ένας πραγματιστής που θα μπορούσε να αναλάβει τη χώρα. Υποστήριζαν ότι υπήρχαν πληροφορίες πως ορισμένοι μέσα στο ιρανικό καθεστώς θα ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη κι αν αυτοί δεν μπορούσαν να χαρακτηριστούν «μετριοπαθείς».

Όπως θυμίζουν οι New York Times, ήταν η περίοδος που ο Τραμπ απολάμβανε την επιτυχία της επιχείρησης των αμερικανικών δυνάμεων για τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλα, Νίκολας Μαδούρο, καθώς και την προθυμία του προσωρινού αντικαταστάτη του να συνεργαστεί με τον Λευκό Οίκο — ένα μοντέλο που ο Τραμπ φαινόταν να πιστεύει ότι θα μπορούσε να επαναληφθεί και αλλού.

Πηγή: nytimes.com