Τα ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας καταρρίπτονται στην Ευρώπη το ένα μετά το άλλο και όλο το δυτικό τμήμα της ηπείρου καλύπτεται τα τελευταία 24ωρα από ισχυρό «θερμικό θόλο» – ένα επίμονο σύστημα υψηλών πιέσεων που παγιδεύει τον θερμό αέρα και ωθώντας τον προς το έδαφος. Όπως δεν κουράζονται να προειδοποιούν οι επιστήμονες το φαινόμενο αυτό ενισχύεται και γιγαντώνεται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία καθιστά τους καύσωνες συχνότερους και εντονότερους.

Ενώ η Γαλλία, του Παρισιού συμπεριλαμβανόμενου,  η Ισπανία και η Ιταλία  φλερτάρουν με τους 40 βαθμούς Κελσίου, σήμερα και αύριο αναμένεται μικρή αποκλιμάκωση, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν μεν υψηλές, αλλά σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα. Ωστόσο οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για καταιγίδες σε περιοχές της Βρετανίας και της Γαλλίας και για χαλαζοπτώσεις στην Ιταλία.

Η Δυτική Ευρώπη βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό την επήρεια ενός ασυνήθιστα πρόωρου καύσωνα. Στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι μετεωρολόγοι κατέγραψαν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας για τον μήνα Μάιο, με μέγιστες τιμές που φτάνουν τους 36 βαθμούς Κελσίου. Σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας, οι θερμοκρασίες έχουν εκτοξευθεί στους 40 βαθμούς, ενώ έχουν ήδη σημειωθεί αρκετοί θάνατοι που συνδέονται με τον καύσωνα. Οι αναλυτές επισημαίνουν τις αποτυχίες του παρελθόντος και προειδοποιούν για το τι μας περιμένει.

Το βρετανικό ρεκόρ για την πιο ζεστή μέρα του Μαΐου έσπασε δύο φορές αυτή την εβδομάδα, με αποπνικτικές συνθήκες στο μετρό του Λονδίνου. Σύμφωνα με την Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, την Τρίτη καταγράφηκε θερμοκρασία 35,1 °C (95,2 °F) στους Κήπους του Κιού στο Λονδίνο, σπάζοντας το ρεκόρ των 34,8 °C που είχε σημειωθεί την προηγούμενη μέρα. Οι μετρήσεις ξεπέρασαν εύκολα το προηγούμενο ρεκόρ των 32,8 °C που είχε σημειωθεί το 1922 και είχε ισοφαριστεί το 1944.

Καθώς η θερμοκρασία ανέβαινε τη Δευτέρα, ξέσπασε πυρκαγιά κοντά στον λόφο Arthur’s Seat στο Εδιμβούργο της Σκωτίας, ενώ εκατοντάδες κατοικίες στη νοτιοανατολική Αγγλία έμειναν χωρίς νερό λόγω της αυξημένης ζήτησης. Παράλληλα, δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό, καθώς επιχείρησαν να δροσιστούν, βουτώντας σε λίμνες και ποτάμια.

Ιταλία : Τέσσερις ιταλικές πόλεις, ανάμεσά τους και η Ρώμη, σε κόκκινο συναγερμό

Το υπουργείο Υγείας της Ιταλίας έθεσε σήμερα τις μεγάλες πόλεις της χώρας Ρώμη, Φλωρεντία, Μπολόνια και Τορίνο σε κόκκινο συναγερμό, ή στο υψηλότερο επίπεδο κινδύνου 3, εξαιτίας του καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη αυτή την εβδομάδα.

Οι θερμοκρασίες, ασυνήθιστα υψηλές για τα τέλη Μαΐου, αναμένεται να φτάσουν έως και τους 33°C στο Τορίνο, μια αλπική πόλη στη βόρεια Ιταλία, τους 32°C στη Φλωρεντία και την Μπολόνια (αλλά η αίσθηση είναι 35°C) και τους 31°C στη Ρώμη (με αίσθηση 33°C), στη νοτιοκεντρική Ιταλία.

Το επίπεδο 3 υποδηλώνει «κατάσταση έκτακτης ανάγκης (καύσωνας) που είναι πιθανό να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία δραστήριων ατόμων χωρίς υποκείμενη νόσο, και όχι μόνο σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι ηλικιωμένοι, τα πολύ μικρά παιδιά και τα άτομα με χρόνιες ασθένειες», εξήγησε το υπουργείο Υγείας.

Αυτό το ανώτατο επίπεδο συναγερμού ενεργοποιείται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ασυνήθιστες μετεωρολογικές συνθήκες επιμένουν για τρεις ή περισσότερες συναπτές ημέρες.

Από τις 25 Μαΐου, το ιταλικό Υπουργείο Υγείας δημοσιεύει ένα καθημερινό δελτίο καύσωνα που αξιολογεί την κατάσταση σε 27 ιταλικές πόλεις, με 24ωρες, 48ωρες και 72ωρες προβλέψεις.

Ένα πρωτοφανές πρώιμο κύμα καύσωνα πλήττει χώρες της Ευρώπης -συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας- από την αρχή της εβδομάδας. Αυτό είναι συνέπεια ενός «θόλου θερμότητας», μιας ζώνης υψηλής πίεσης που παγιδεύει ζεστό αέρα από τη Βόρεια Αφρική σε όλη τη Δυτική Ευρώπη.

Σύμφωνα με την επικρατούσα επιστημονική άποψη, η κλιματική αλλαγή που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, ξηρασίες και πλημμύρες.

Η Γαλλία, η οποία αναμενόταν να σημειώσει τοπικές μέγιστες θερμοκρασίες 39 °C την Τετάρτη, κατέγραψε επίσης την πιο ζεστή ημέρα Μαΐου στην ιστορία της την Τρίτη, όταν ο εθνικός δείκτης θερμότητας, ένας μέσος όρος 30 μετρήσεων σε όλη τη χώρα, έφτασε τους 24,8 °C, ξεπερνώντας τους 24,6 °C της Δευτέρας – που ήταν και αυτό ρεκόρ.

Η Météo-France, η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία, ανέφερε ότι ένας «θερμικός θόλος» – με τη ζέστη να συγκρατείται από ένα μετεωρολογικό μέτωπο υψηλής πίεσης – προκαλούσε θερμοκρασίες έως και 13 °C υψηλότερες από τις συνήθεις για την εποχή του έτους.

Δεκαεπτά από τα 96 διοικητικά διαμερίσματα της Γαλλίας, συμπεριλαμβανομένου του Παρισιού, τέθηκαν σε πορτοκαλί συναγερμό υψηλών θερμοκρασιών για την Πέμπτη, το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο, απαιτώντας από τον πληθυσμό να «είναι πολύ προσεκτικός και να λαμβάνει προφυλάξεις». Άλλα 29 τμήματα τέθηκαν σε πιο ήπια κίτρινη προειδοποίηση.
Σε πορτοκαλί συναγερμό τέθηκαν και πόλεις της Ιταλίας μεταξύ αυτών και η Ρώμη

Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν με μεγαλύτερη σαφήνεια πλέον ότι τα φαινόμενα ακραίας ζέστης που ιστορικά περιορίζονταν στο καλοκαίρι γίνονται πιο συχνά και πιο έντονα, καθώς επίσης εμφανίζονται νωρίτερα και αργότερα μέσα στο έτος, θέτοντας περισσότερους ανθρώπους σε κίνδυνο.

«Γνωρίζουμε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι φαινόμενα όπως αυτό έχουν γίνει πιο πιθανά και πιο σοβαρά λόγω της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που παγιδεύουν τη θερμότητα», δήλωσε στον Guardian ο Peter Thorne, διευθυντής της κλιματικής έρευνας στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας – όπου τη Δευτέρα καταγράφηκε ρεκόρ υψηλής θερμοκρασίας για τον Μάιο, στα 28,8 °C. «Παρ’ όλα αυτά, πολλά από τα ρεκόρ που καταγράφονται, ειδικά στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, είναι απίστευτα τρελά.»

Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν την Τρίτη τουλάχιστον επτά θανάτους που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις υψηλές θερμοκρασίες – δύο αθλητές που συμμετείχαν σε αθλητικές διοργανώσεις και πέντε πνιγμοί, καθώς πολλοί άνθρωποι αναζήτησαν δροσιά σε σημεία κολύμβησης. Οι αρχές στη Βρετανία δήλωσαν ότι τέσσερις έφηβοι έχουν πνιγεί στην Αγγλία από την Κυριακή.

Στην Ισπανία, όπου οι θερμοκρασίες φθάνβουν τους 40 °C αυτή την εβδομάδα, εκδόθηκε πορτοκαλί προειδοποίηση για την Χώρα των Βάσκων, εν μέσω προβλέψεων ότι η βόρεια περιοχή θα μπορούσε να φτάσει τους 37 °C την Τετάρτη. Προβλέπονται θερμοκρασίες από 36 °C έως 38 °C για τις νότιες περιοχές, με μέγιστη θερμοκρασία 38 °C στη νοτιοδυτική πόλη Μπαδαχόθ.

Η κρατική μετεωρολογική υπηρεσία της Ισπανίας, Aemet, ανέφερε ότι σε ολόκληρη τη χώρα έχουν ήδη καταγραφεί θερμοκρασίες που συνήθως παρατηρούνται τον Ιούλιο και ότι η ζέστη είναι «πιο χαρακτηριστική των καυτών ημερών, της πιο ζεστής περιόδου του έτους».

Ο Rubén del Campo, εκπρόσωπος της Aemet, πρόσθεσε: «Τόσο αυτό το φαινόμενο όσο και το ατμοσφαιρικό μοτίβο που το προκαλεί αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κλιματικής αλλαγής και των παρατηρήσεων των τελευταίων ετών».

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα δήλωσε ότι το φαινόμενο της ακραίας πρόωρης καύσωνας που πλήττει περιοχές της Δυτικής Ευρώπης αποτελεί «σκληρή υπενθύμιση των ολοένα και πιο σοβαρών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης», αφού η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας για τον Μάιο σε δύο συνεχόμενες ημέρες.

Ο Simon Stiell, εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο «κύριος ένοχος» είναι η καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου από την ανθρωπότητα – γνωστή ως ο κύριος παράγοντας της κλιματικής αλλαγής.

«Η επιστήμη είναι σαφής ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή καθιστά αυτούς τους καύσωνες πιο συχνούς και ακραίους», δήλωσε ο Stiell, καθώς η Γαλλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέφεραν από θερμοκρασίες που συνήθως συνδέονται με τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο.

«Η προστασία των ανθρώπινων ζωών, των επιχειρήσεων και των οικονομιών από την ακραία ζέστη και τα πολλά άλλα διογκούμενα κόστη της κλιματικής αλλαγής αποτελεί βασική προτεραιότητα για κάθε έθνος, και ξεκινά με την πολύ ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.»

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έθεσε σε εμφανή την «εξάπλωση του κόστους» της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την ανάγκη στροφής προς καθαρότερες πηγές ενέργειας, δήλωσε ο Stiell, επισημαίνοντας επίσης τις θερμοκρασίες άνω των 43 °C στην Ινδία, όπου οι αρχές έχουν αναφερθεί σε θανάτους από θερμοπληξία.

Την έντονη ανησυχία της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης καταγράφουν και τα πρωτοσέλιδα των μεγαλύτερων εφημερίδων της Ευρώπη

Guardian: Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει ακραία φαινόμενα

«Η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια του καυτού καλοκαιριού του 2022, με αποτέλεσμα τον πρόωρο θάνατο περισσότερων από 3.000 ανθρώπων. Η Network Rail εξέδωσε προειδοποίηση «μην ταξιδεύετε» στο αποκορύφωμα της ζέστης, ενώ χιλιάδες σπίτια στο βόρειο τμήμα της χώρας έμειναν χωρίς ρεύμα. … Τώρα φανταστείτε αυτό το επίπεδο ζέστης να διαρκεί μια εβδομάδα ή και περισσότερο. … Η χώρα μας δεν είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τέτοια ζέστη και τις πανταχού παρούσες επιπτώσεις της. Περισσότερα από εννέα στα δέκα σπίτια δεν είναι αρκετά καλά μονωμένα για να κρατήσουν έξω τη ζέστη, ενώ μέχρι το 2050 προβλέπεται καθημερινή έλλειψη νερού ύψους 5 δισεκατομμυρίων λίτρων.»

Público :  Κακό προαίσθημα για το καλοκαίρι που πλησιάζει

«Το 2022, η Λισαβόνα κατέλαβε την έβδομη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων που επλήγησαν περισσότερο από καύσωνες. … Και περισσότερο από το ένα πέμπτο (22%) των κατοίκων της παραπονέθηκε ότι δεν διέθετε τα οικονομικά μέσα για να αντιμετωπίσει ούτε τις χαμηλές ούτε τις υψηλές θερμοκρασίες. … Αυτή η ζέστη, που σήμερα μας κάνει τόσο καλό, είναι η ίδια ζέστη που αύριο θα κλείσει τα σχολεία, θα λιώσει τους δρόμους, θα παραλύσει τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας και θα κάνει τα σπίτια μας ακόμα πιο δυσάρεστα μέρη για να ζούμε.»

Mediapart:  Ο Μακρόν δεν κατάφερε τίποτε 

«Οι πολιτικές που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή στις μη αναστρέψιμες συνέπειες ενός κόσμου που είναι 2 βαθμούς Κελσίου θερμότερος υπήρξαν και παραμένουν μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες του Εμανουέλ Μακρόν. Όταν εξελέγη το 2017, δύο χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα, ο νεαρός πρόεδρος έχασε εντελώς την ευκαιρία να επιφέρει μια κλιματική μετάβαση. Παρόλο που ειπώθηκαν τα σωστά λόγια («Make our planet great again»), το Ελιζέ δεν κατάφερε να λάβει σοβαρά ή φιλόδοξα μέτρα για την αποκαρβονιοποίηση της χώρας και την καθοδήγησή της προς μια μορφή κλιματικής δικαιοσύνης. … Ο Εμανουέλ Μακρόν δεν είχε ούτε όραμα ούτε στρατηγική, ούτε καμία διαρκή επιτυχία.»

Le Quotidien: Η νέα πραγματικότητα του καλοκαιριού

«Έτσι είναι πλέον τα καλοκαίρια μας: ηλιοφάνεια με ανεκτές θερμοκρασίες, και ξαφνικά, για μία, δύο ή τρεις εβδομάδες, μία ή δύο φορές το καλοκαίρι, καύσωνες που αναγκάζουν τους ανθρώπους να μένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους ή να αναζητούν δροσιά σε κλιματιζόμενους χώρους. Αυτός ο νέος τύπος καλοκαιριού μόλις αρχίζει για εμάς, και θα χειροτερεύει από χρόνο σε χρόνο. Πριν από πενήντα χρόνια, οι άνθρωποι ανυπομονούσαν για το καλοκαίρι, και το κάνουν ακόμα και σήμερα, αν και με μια κάποια ανησυχία για την πιθανότητα ακραίων καιρικών φαινομένων. Αλλά αύριο – σε τι ψυχολογική κατάσταση θα βρίσκονται τα παιδιά μας όταν θα βλέπουν τις μέρες να γίνονται αμείλικτα όλο και πιο μεγάλες και ζεστές ;»

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ