Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας και απορρύθμισης των έως τώρα σταθερών, με την παραβίαση να μην συνεπάγεται πάντοτε κόστος και την ισχύ να αναδεικνύεται καθοριστικός παράγοντας συμπεριφοράς, επανέρχεται στο προσκήνιο το αίτημα για μια νέα πιο ψύχραιμη και με μεγαλύτερο ιστορικό βάθος, ανάγνωση στο παρόν αλλά και στο παρελθόν των διεθνών σχέσεων.

Αυτό επιχειρεί ο Αναπληρωτής Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας και Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Αντώνης Κλάψης στο δοκίμιό του με τίτλο «Ένας κόσμος χωρίς κανόνες;».

*Η διεθνής τάξη χάνει σταδιακά τη δεσμευτικότητά και οι κανόνες υποχωρούν

«Το διεθνές σύστημα που οικοδομήθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και εν μέρει αναδιαμορφώθηκε με τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, μοιάζει πλέον να πνέει τα λοίσθια» τόνισε ο πανεπιστημιακός στη συνομιλία του με τον Γιώργο Αποστολίδη στον Αθήνα 9,84.

Εστιάζοντας στην επιστροφή της ισχύος ως κεντρικού παράγοντα στο παγκόσμιο σύστημα, σημείωσε την «ολοένα και μεγαλύτερη υποχώρηση της κανονικότητας ενόψει της αυξανόμενης πίεσης που ασκούν όσοι έχουν τη δύναμη στα χέρια τους».

*Η εποχή της άναρχης πολυπολικότητας

«Αναδύθηκε μέσα από το έλλειμμα ενός κοινώς παραδεκτού κώδικα συμπεριφοράς για τους επιδρώντες στο διεθνές σύστημα.
Χαρακτηρίζεται από τη δράση όχι μόνον πολλών διαφορετικών δυνάμεων, αλλά από μεγάλες ή μεσαίες δυνάμεις με περιφερειακή επιρροή, οι οποίες θα αδυνατούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους διότι δεν θα μιλούν την ίδια πολιτική και διπλωματική γλώσσα. Αποτέλεσμα είναι να προκύπτουν παρεξηγήσεις εξ αιτίας της διαφορετικής προσέγγισης των πραγμάτων».

*Ο Τραμπ ως  επιταχυντής και όχι καταλύτης των εξελίξεων

«Αποτελεί σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης, η οποία έρχεται από μακριά και εξ αυτού του λόγου κατευθύνεται πιο μακριά.
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια ανακατανομή της ισχύος σε παγκόσμια κλίμακα. Οι βασικές παράμετροι σχετίζονται κυρίως με τις δημογραφικές αλλαγές».

*Η δημογραφική και οικονομική μετατόπιση καθορίζουν  τη κατανομή της ισχύος στο νέο διεθνές περιβάλλον

«Από αυτή την άποψη και σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε τα 70 τελευταία χρόνια, ο σύγχρονος κόσμος μετατοπίζεται στο Νότο και στην Ανατολή όπου βρίσκονται τα μεγαλύτερα πληθυσμιακά κέντρα του πλανήτη.

Το 1950 ο Ευρωπαϊκός πληθυσμός υπερτερούσε σε απόλυτα μεγέθη του πληθυσμού της Αφρικανικής ηπείρου. Στην εκπνοή του 20ού αιώνα ήρθαν περίπου στα ίσια, ενώ σήμερα ο αφρικανικός πληθυσμός ξεπερνά κατά 30% τον ευρωπαϊκό. Μεγάλα κέντρα με δευτερεύοντα ή τριτεύοντα ρόλο στην παγκόσμια οικονομία γίνονται τώρα καθοριστικοί παράγοντες των εξελίξεων. Η Κίνα και το αποτύπωμα της παραγωγής της αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα για την κατανόηση της νέας τροπής των εξελίξεων».