Μια λέξη που συνοψίζει την ελληνική πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, αλλά και τη φαντασιακή της αποτύπωση, είναι η «έδρα», καθώς μπορείς να τη συναντήσεις, αυτή και τα ομόρριζα της, από τη Βουλή μέχρι τη φυλακή: έδρα, έδρανο, εδώλιο, καθέδρα.

Η πρώτη σημασία της «έδρας» είναι το βάθρο, πάνω στο οποίο είναι τοποθετημένο ένα κάθισμα, ώστε όλοι να βλέπουν τον καθισμένο σ’ αυτό αγορητή, καθηγητή, (απ’ όπου και η καθηγητική έδρα), ή δικαστή – «έδρα» είναι και μια άλλη ονομασία για το δικαστήριο. Σε κάθε περίπτωση η έδρα, ως κάθισμα, έχει κάτι το επίσημο: αυτός που κάθεται εκεί, σε κοιτάει αφ’ υψηλού, ή πανεπιστημιακός είναι, ή λειτουργός της Θέμιδας, ή ακόμα και πολιτικό πρόσωπο: η έδρα του προεδρείου της Βουλής είναι πάντα περίοπτη, στο κέντρο του αμφιθεάτρου που σχηματίζουν τα έδρανα των βουλευτών.

Όμως, ένα ομόρριζο της έδρας που έχει λάβει αρνητική σημασία, είναι βέβαια το εδώλιο: εάν κάτσεις εκεί, σ’αυτόν τον πάγκο, υπόκεισαι, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στην κρίση της δικαστικής έδρας που πυργώνεται πάνω από το κεφάλι σου.

Με τις εκλογές να επίκεινται, η λέξη «έδρα» θα συνεχίσει να μας απασχολεί. Ίσως γιατί η βουλευτική έδρα, με την έννοια του δημοσίου αξιώματος, βρίσκεται πολύ ψηλά στην κλίμακα του ελληνικού φαντασιακού. Η έδρα είναι ένας καθωπρέπει ευφημισμός για την περίφημη «καρέκλα», από το βενετικό «charegla», ένα αντιδάνειο από το αρχαιοελληνικό «καθέδρα». Η καρέκλα λοιπόν, προσδίδει κύρος στον καρεκλοκένταυρο κάτοχό της, τον Προέδρο ενός Συλλόγου, ακόμα κι αν αυτός είναι εξωραϊστικός ή παρατήρησης πουλιών…

Είναι ευνόητο πως η βουλευτική έδρα παρέχει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στον κάτοχό της, ο οποίος, άπαξ και εξελέγη, θεωρεί πως η έδρα του είναι ανώτερη, σημαντικότερη από την έδρα, δηλαδή τα οπίσθια, των υπολοίπων Ελλήνων, εφόσον τα δικά του είναι στρογγυλοκαθισμένα σε έδρανο της Βουλής.

Παύλος Μεθενίτης