Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο έχει ήδη υπογραφεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, αν και οι λεπτομέρειές της δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
«Η συμφωνία έχει υπογραφεί», δήλωσε ο Τραμπ μετά την άφιξή του στη Γαλλία για τη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των Επτά (G7), προσθέτοντας ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα παραστεί σε επίσημη τελετή υπογραφής στη Γενεύη την Παρασκευή.
Η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ και την παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, δίνοντας τη δυνατότητα στους διαπραγματευτές να ασχοληθούν με δύσκολα ζητήματα, όπως το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 10 Μαρτίου, αφού η σύγκρουση είχε περιορίσει το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Η συμφωνία αποτελεί μέχρι στιγμής το σημαντικότερο βήμα για την επίλυση της σύγκρουσης, η οποία έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 7.000 ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ωστόσο, πολλά στοιχεία της συμφωνίας παραμένουν άγνωστα, σημειώνει το Reuters.
Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι θα μπορούσε τελικά να προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στο Ιράν, μέσω της άρσης κυρώσεων, της αποδέσμευσης περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο εξωτερικό και της δημιουργίας ταμείου ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσαν ότι για να αποκομίσει αυτά τα οφέλη το Ιράν θα πρέπει να ικανοποιήσει τις αμερικανικές απαιτήσεις να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και να διακόψει τη στήριξη σε οργανώσεις-συμμάχους του, όπως η Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι λεπτομέρειες της συμφωνίας θα δημοσιοποιηθούν μέσα στις επόμενες δύο ημέρες.
Σύmφωνα με το Reuters, o Τραμπ φαίνεται να έχει πετύχει ελάχιστα από όσα είχε θέσει ως στόχο όταν διέταξε, μαζί με το Ισραήλ, επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης παραμένει στην εξουσία, ενώ οι απαιτήσεις του για διάλυση του βαλλιστικού πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και τερματισμό της υποστήριξης προς περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ, δεν έχουν ικανοποιηθεί.
Η συμφωνία δεν επιλύει επίσης το ζήτημα των αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν. Ιρανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι διαχρονικά αρνούνται ότι επιδιώκουν την κατασκευή πυρηνικού όπλου, υποστηρίζουν ότι έχουν παραχωρήσει ελάχιστα.
Παρότι η συμφωνία αίρει τον έλεγχο που ασκούσε το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ουσιαστικά επαναφέρει την κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο. Εκπρόσωποι της ναυτιλίας αναφέρουν ότι η διέλευση πλοίων θα επανεκκινήσει μόνο όταν διασφαλιστούν πλήρως οι συνθήκες ασφάλειας.
Το Ιράν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα συνεχίσει να ασκεί, μαζί με το Ομάν, έλεγχο στη θαλάσσια οδό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι τα Στενά θα παραμείνουν χωρίς τέλη διέλευσης για 60 ημέρες και εκτιμούν ότι η πρόβλεψη αυτή θα περιληφθεί και στην τελική συμφωνία.
Ο Νετανιάχου λέει ότι «δεν υποχώρησε»
Παράλληλα, ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο, που έχει εκτοπίσει 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο τριβής.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι η συμφωνία απαιτεί πλήρη παύση των εχθροπραξιών στον Λίβανο. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει τις δυνάμεις του στον νότιο Λίβανο και θα εξακολουθήσει να διατηρεί το δικαίωμα απάντησης σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
«Το Ιράν ήθελε να αποχωρήσουμε, αλλά εγώ δεν υποχώρησα», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου, όπου παραδέχθηκε ότι υπήρξαν διαφωνίες ανάμεσα στον ίδιο και τον Τραμπ σχετικά με τη διαχείριση της σύγκρουσης.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο δεν αποτελεί όρο της συμφωνίας.
Πηγές ασφαλείας ανέφεραν ότι οι συγκρούσεις έχουν περιοριστεί μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, χωρίς όμως να έχουν σταματήσει πλήρως.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου μετέδωσαν ότι ισραηλινό μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε αυτοκίνητο στην πόλη Κφαρ Τεμπνίτ του νότιου Λιβάνου, σκοτώνοντας τον οδηγό του. Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις σκότωσαν τέσσερις «ενόπλους».
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις πρέπει να σταματήσουν άμεσα.
Σε ιδιωτικές συνομιλίες, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται αρνητικοί απέναντι στη συμφωνία. Ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι η συμφωνία είναι «τρομερή για το Ισραήλ» και ότι η συγκεκριμένη εκτίμηση συμμερίζεται ολόκληρη η κυβέρνηση, από τον Νετανιάχου και κάτω.
Πηγή: Reuters
