Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί επέμεινε σήμερα στην σημασία του να δοθεί τέλος στον πόλεμο στον Λίβανο μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου συμφωνίας που επιτεύχθηκε με την Ουάσινγκτον.

«Πρόκειται χωρίς αμφιβολία για το πιο σημαντικό ζήτημα του πρωτοκόλλου: η ανακοίνωση της άμεσης και διαρκούς παύσης του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε ο υπουργός σε συνάντηση με ξένους διπλωμάτες, με τα σχόλιά του να μεταδίδονται από την κρατική τηλεόραση.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε  ότι έχει ήδη υπογραφεί  ηλεκτρονικά μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν και άφησε να εννοηθεί ότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας αναμένεται να δημοσιοποιηθούν «πολύ σύντομα». «Είμαι πολύ χαρούμενος που μπορώ να πω ότι έχει υπογραφεί, η συμφωνία έχει υπογραφεί πλήρως», ανέφερε κατά τη διάρκεια συνομιλιών με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στη σύνοδο κορυφής της G7 τη Δευτέρα. Το κείμενο του Μνημονίου Κατανόησης δεν έχει γίνει γνωστό γεγονός  που επαυξάνει την αβεβαιότητα για την ολοκλήρωση  μιας  συμφωνίας ειρήνευσης και πλήρες άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επεσήμανε ότι ο πορθμός του Ορμούζ θα είναι «εντελώς ανοιχτός» από την Παρασκευή, την ώρα που οι ηγέτες της Δύσης, συγκεντρωμένοι στη σύνοδο κορυφής της G7 στην  Εβιάν προσπαθούσαν να αποτρέψουν την σχεδόν άμεση κατάρρευση της εύθραυστης συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν.

«Η συμφωνία έχει υπογραφεί. Και ο πορθμός έχει ήδη ανοίξει εν μέρει», δήλωσε ο Τραμπ κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής στη Γαλλία, ωστόσο οι χθεσινές παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ στο Λίβανο  και οι ισχυρισμοί του Ιράν σχετικά με το δικαίωμά του να επιβάλλει τέλη στη ζωτικής σημασίας αυτή θαλάσσια οδό αποκάλυψαν τις πολλές εκκρεμότητες της συμφωνίας.

Μιλώντας κατά την έναρξη των διμερών συνομιλιών με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν τη Δευτέρα, ο Τραμπ απέρριψε μια προτεινόμενη κοινή ναυτική αποστολή Ηνωμένου Βασιλείου-Γαλλίας στο στενό, λέγοντας: «Δεν νομίζω ότι θα χρειαστούμε μεγάλη βοήθεια» για να το διατηρήσουμε ανοιχτό.

«Πιστεύω ότι πολλά σπουδαία πράγματα πρόκειται να συμβούν στη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή. Και το πιο σημαντικό, η τιμή του πετρελαίου πέφτει κατακόρυφα και η χρηματιστηριακή αγορά εκτοξεύεται σαν πύραυλος σήμερα», δήλωσε ο Τραμπ.

«Το βασικό είναι ότι το Ιράν δεν θα διαθέτει πυρηνικό όπλο. Συμφώνησαν πλήρως σε αυτό με ισχυρές εξουσίες επιβολής, και δεν θα έχουν πυρηνικό όπλο, που ήταν και ο σκοπός όλου αυτού».

Το μνημόνιο κατανόησης (MOU) – το οποίο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, θα ανοίξει το στενό του Ορμούζ σε αντάλλαγμα για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ κατά του Ιράν – αναμένεται να υπογραφεί επίσημα σε τελετή στη Γενεύη την Παρασκευή, στην οποία θα παραστούν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, JD Vance, και ο επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων, Mohammad-Bagher Ghalibaf.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι οι πλήρεις λεπτομέρειες της συμφωνίας θα δημοσιευθούν μέσα στις επόμενες 24 έως 48 ώρες.

Οι τεχνικές συζητήσεις υπό την ηγεσία του Βανς από την πλευρά των ΗΠΑ θα ξεκινήσουν αργότερα αυτή την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων των πιο ευαίσθητων ζητημάτων σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, για το οποίο ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν πρέπει ποτέ να είναι σε θέση να παράγει πυρηνικά όπλα. Συμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους θα περιλαμβάνει η τελική συμφωνία  διατάξεις για την άρση των κυρώσεων και το ξεπάγωμα δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν ότι αυτό θα εξαρτηθεί από το «αν το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του».

Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ άρχισαν επίσης να δίνουν κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας, ενημερώνοντας ότι ο Στενός του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά την Παρασκευή – την ίδια μέρα που η συμφωνία θα υπογραφεί επίσημα στη Γενεύη.Οι τεχνικές συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν αυτή την εβδομάδα, ανέφεραν, ενώ οποιαδήποτε άρση κυρώσεων ή αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων θα εξαρτηθεί από την τήρηση των δεσμεύσεων του Ιράν στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Οι αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν  ότι καμία χώρα του Κόλπου δεν συνάπτει παράπλευρη συμφωνία για το ξεπάγωμα των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, αλλά υπονόησαν ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα κεφάλαια και είμαστε έτοιμοι να άρουμε τις κυρώσεις».

«Θα κάνουμε κάποιες μικρές χειρονομίες προς αυτή την κατεύθυνση στην αρχή, αν κάνουν κάποιες μικρές χειρονομίες προς εμάς που να δείχνουν ότι είναι πρόθυμοι να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους», πρόσθεσε ένας άλλος αξιωματούχος.

Οι ιδιοι αξιωματούχοι αρνήθηκαν να δώσουν λεπτομέρειες για το τι θα ήταν αυτή η «μικρή χειρονομία», αλλά διευκρινησαν ότι μέχρι στιγμής, «δεν έχουν αποδεσμευτεί καθόλου παγωμένα περιουσιακά στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή οποιαδήποτε άλλη χώρα» και επίσης ότι δεν θα υπάρξει άμεση αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν μετά την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας.

`Οι ίδιοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν ότι η συμφωνία υπογράφηκε ηλεκτρονικά από τον Τραμπ, τον Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.Επίσης, υποδήλωσαν ότι περισσότερες λεπτομέρειες της συμφωνίας ενδέχεται να δημοσιοποιηθούν μέχρι την Τετάρτη – αν και ο Τραμπ δήλωσε ότι το πλήρες κείμενο της συμφωνίας θα δημοσιοποιηθεί «πολύ σύντομα» μετά την επίσημη τελετή της Παρασκευής.

«Είναι ένα πολύ ισχυρό έγγραφο και θέλω να δημοσιοποιηθεί. Οπότε, πιθανώς πολύ σύντομα», δήλωσε ο πρόεδρος.

Η συμφωνία θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός για άλλες 60 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων οι πλευρές θα διαπραγματευτούν τις λεπτομέρειες μιας τελικής συμφωνίας επιβεβαίωσαν πακιστανικές πηγές 
Ανακοινώνοντας την σημαντική εξέλιξη την Κυριακή, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου είχε αναλάβει το ρόλο του μεσολαβητή, δήλωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει «την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Πως καλύπτει η συμφωνία τον Λίβανο 

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, ενώ ο Λίβανος καλύπτεται από το πλαίσιο της εκεχειρίας, η απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από το λιβανικό έδαφος δεν αποτελεί προϋπόθεση της συμφωνίας. Το Ισραήλ θα διατηρήσει το δικαίωμα στην αυτοάμυνα, πρόσθεσαν.

Μιλώντας το βράδυ της Δευτέρας, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν σε ζώνες ασφαλείας στο Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα «για όσο διάστημα είναι απαραίτητο» και θα διατηρήσουν την ελευθερία να αντιδρούν σε επιθέσεις.
Επίσης, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, με ή χωρίς συμφωνία.

Ο Νετανιάχου εκανε τις δηλώσεις  αφότου τα λιβανέζικα ΜΜΕ ανέφεραν μια θανατηφόρα ισραηλινή επίθεση εναντίον ενός αυτοκινήτου στο νότο – την πρώτη από την ανακοίνωση της ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Χεζμπολάχ δήλωσε ότι απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των ισραηλινών δυνάμεων.

Την Παρασκευή ανοίγει το Στενό του Ορμούζ 

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι διέταξε την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ και πρόσθεσε ότι ο Πορθμός του Ορμούζ θα ανοίξει μόλις υπογραφεί η αρχική συμφωνία.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα, ισχυρίστηκε ότι «τα πλοία αρχίζουν να αποπλέουν, πολλά από τα οποία φορτωμένα με πετρέλαιο, από τον Πορθμό του Ορμούζ».

Επιβεβαιώνει ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, επιβεβαίωσε το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε τηλεφωνική συνέντευξη στην κρατική τηλεόραση του Ιράν, η οποία παρουσίασε τη συμφωνία-πλαίσιο ως νίκη για το Ιράν.

Ο Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ πραγματοποίησαν «σχεδόν 14 έως 15 ώρες μακρών συνομιλιών» στην Τεχεράνη για να καταλήξουν στην αρχική συμφωνία.
Η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν, το Κεντρικό Αρχηγείο Khatam al-Anbiya, δήλωσε ότι οι Ιρανοί, μαζί με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας και τους εκπροσώπους και συμμάχους της Τεχεράνης στην περιοχή, έδειξαν στις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι «δεν είχαν άλλη επιλογή από το να αποδεχθούν την ήττα και να παραδοθούν».
Ωστόσο, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να τρέφει «βαθιά δυσπιστία» απέναντι στις ΗΠΑ και ότι η συμφωνία αποτελεί «απλώς ένα βήμα προς τη μείωση των εντάσεων».

Ο Πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, καλωσόρισε την ανακοίνωση, δηλώνοντας σε ανακοίνωσή του ότι προσβλέπει στο να μετατραπούν οι συμφωνίες σε «πρακτικά μέτρα που θα θέσουν οριστικό τέλος στον κύκλο της βίας».

Στα βασικά σημεία διαφωνίας του παρελθόντος συγκαταλέγονταν ο εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν και η επιμονή των δυτικών χωρών να μην αποκτήσει η χώρα πυρηνικά όπλα, καθώς και η επιθυμία του Ιράν για πλήρη άρση των κυρώσεων και πρόσβαση σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τα δεσμευμένα έσοδα από το πετρέλαιο.

Ικανοποίηση στην Ευρώπη

Σε κοινή δήλωση συγχαρητηρίων, οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας δήλωσαν ότι το Ιράν «δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι είναι «έτοιμοι να άρουν τις σχετικές κυρώσεις ως ανταπόκριση σε σαφή και επαληθεύσιμα μέτρα από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα».

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Sir Keir Starmer, χαρακτήρισε την ανακοίνωση «ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση του τερματισμού του πολέμου, της διασφάλισης της περιφερειακής σταθερότητας και της επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ».

Πηγή: theguardian.com,  reuters.com