Το πιο διαδεδομένο όργανο της δυτικής μουσικής, που ανήκει στην κατηγορία των χορδόφωνων ή πληκτροφόρων οργάνων, είναι βέβαια το βαρύ, ογκώδες και σταθερό πιάνο. Με 88 πλήκτρα, που καλύπτουν επτάμισι οκτάβες, όρθιο ή με ουρά, το πιάνο είναι ασφαλώς ένα από τα σημαντικότερα όργανα όχι μόνο για την κλασική μουσική, αλλά και για τη ροκ, τα μπλουζ ή την τζαζ.

Οι πρόγονοί του ήταν  το κλαβίχορδο και το τσέμπαλο – η σημερινή του μορφή οφείλεται στον Μπαρτολομέο Κριστοφόρι, ο οποίος εφηύρε το 1711 το όργανο «πιανοφόρτε» ή «φορτεπιάνο». «Piano», στα ιταλικά σημαίνει «σιγά» και «forte» «δυνατά» – το όργανο δηλαδή μπορούσε να παίξει και απαλά και δυνατά. Ακριβέστερα, η λέξη «πιάνο» προέρχεται από τη λατινική «planus»,  που σημαίνει  «ομαλός, αργός».

Πολλά μπορεί να πει κανείς ακόμα για το κλειδοκύμβαλο, το πιάνο, για τους συνθέτες που έγραψαν έξοχα κομμάτια για το όργανο, για τους βιρτουόζους εκτελεστές αυτών των συνθέσεων, για το ιδιαίτερο, πλούσιο, ηχόχρωμα του πιάνου. Πολλά επίσης μπορούν να ειπωθούν για την ιδιαίτερη βαρύτητα και συμβολή του στην κουλτούρα της αστικής παιδείας και καλλιέργειας – αξέχαστες εκείνες οι παλαιές δεσποινίδες που διδάσκονταν ό,τι χρειάζεται για να καλοπαντρευτεί μια κόρη καλής οικογενείας: γαλλικά και πιάνο…

Ίσως το μόνο του μειονέκτημα, εάν φυσικά έχει κάτι τέτοιο αυτό το θαυμάσιο όργανο, εκτός από την υψηλή τιμή του, είναι ακριβώς ο όγκος του. Ενώ ο βιολιστής, ας πούμε, μπορεί να πάρει το όργανό του παντού, να το κουβαλήσει εύκολα όπου θέλει, ο παίκτης του πιάνου δεν έχει επ’ ουδενί αυτή τη δυνατότητα. Απ΄την άλλη, ο πιανίστας, ειδικά αν είναι τζαζίστας, μπορεί να ακουμπήσει κάτι πάνω στο όργανό του, ένα ποτήρι κρασί, ας πούμε, ή ένα ρομαντικό κηροπήγιο, κάτι που είναι εντελώς αδύνατον για τον βιολιστή…

Παύλος Μεθενίτης