Όταν ο Βρετανός συγγραφέας Έντγκαρ Ράις Μπάροους έγραψε το 1912 το μυθιστόρημά του «Tarzan of the Apes», δηλαδή «ο Ταρζάν των πιθήκων», δεν θα μπορούσε να φανταστεί πως η ιστορία ενός βρέφους ευγενικής βρετανικής καταγωγής που επέζησε μετά από ένα ναυάγιο και ανατράφηκε από πιθήκους της Αφρικής, θα είχε παγκόσμια επιτυχία. Ούτε θα διανοούνταν ποτέ πως οι Έλληνες θα έφτιαχναν μια νέα λέξη από το όνομα του Ταρζάν, που στη γλώσσα των πιθήκων που τον μεγάλωσαν και τον λάτρεψαν ως βασιλιά της ζούγκλας, σημαίνει «λευκό δέρμα»…

Αυτή η λέξη είναι η «ταρζανιά»! Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας την ορίζει ως παράτολμη, συνήθως ακροβατική ενέργεια, με δεδομένο πως ο Ταρζάν ήταν ένας ιδιαίτερα ευκίνητος τύπος που κρεμόταν από τις κληματσίδες των δέντρων, για να καλύψει γρήγορα μεγάλες αποστάσεις. Ο Μιχάλης Γκανάς λέει κάπου, στη μετάφραση του της Ιλιάδας: «Καλύτερα, λεβέντη μου, τη μάχη ν’ αποφεύγεις / παρά να κάνεις ταρζανιές, παλικαριές στο βρόντο».

Η ιστοσελίδα slang.gr αναφέρει ακόμα μία σημασία της λέξης «ταρζανιά», που είναι ο συντομότερος δρόμος, η παράκαμψη, το shortcut αγγλιστί, παραθέτοντας το παράδειγμα των μηχανικών που επισκευάζουν μοτοσικλέτες ή αυτοκίνητα, οι οποίοι κάνουν μεν τη δουλειά της επισκευής, παρακάμπτοντας όμως ουσιώδεις διαδικασίες, που σχετίζονται με την ασφάλεια των οδηγών. Συνήθως, αυτές τις ταρζανιές του μάστορα τις πληρώνουμε ακριβά – με κάθε έννοια.

Όπως και να’ χει, η ταρζανιά είναι μία από τις διαχρονικές αξίες του σύγχρονου ελληνικού λαϊκού πολιτισμού, προσφέροντας ένα ευρύτατο εννοιολογικό φάσμα, όπου χωρούν τα πάντα – από τον άδολο ηρωισμό, μέχρι την αυτοκαταστροφική τόλμη.  Λες και ο Μπάροους τον Ταρζάν τον έγραψε για μας, που διασχίζουμε εναερίως τη ζούγκλα της εθνικής μας μιζέριας κρεμασμένοι από τις ιδεολογικές μας κληματσίδες κραυγάζοντας θριαμβευτικά, μέχρι να φτάσουμε στην άλλη άκρη – ή να σπάσει το κλαδί.

Παύλος Μεθενίτης