«Εννοείται ότι δεν ησύχαζε ποτέ, γιατί μόνο οι πεθαμένοι είναι ήσυχοι. Η ζωή είναι πάντα πανικός (σ. 23)».
Ο Μομό, ένας μικρός Άραβας, ζει στο διαμέρισμα της Μαντάμ Ροζά στον έκτο όροφο μιας πολυκατοικίας του Παρισιού, σε «μια μη οικογενειακή πανσιόν για παιδιά που γεννιούνται ενώ δεν έπρεπε». Η Μαντάμ Ροζά είναι Εβραία από την Πολωνία, επιζήσασα του Άουσβιτς, πρώην πόρνη, η οποία ζει με το πορτρέτο του Χίτλερ κάτω από το κρεβάτι της για να θυμάται τα χειρότερα. Όταν τα προβλήματα υγείας της χειροτερεύουν, ο Μομό θα κάνει τα πάντα για να τη βοηθήσει. Μια πανέμορφη ιστορία αγάπης γραμμένη με απέραντη ανθρωπιά και αφοπλιστικότατο χιούμορ.
Ένα παιδί αντιμέτωπο με τη σκληρή ζωή από πολύ μικρό, που έχει γνωρίσει ό,τι δεν έπρεπε σ’ αυτήν την ηλικία, αφηγείται την ιστορία του με όλα τα αναπόφευκτα γλωσσικά λάθη και ατοπήματα, τις όποιες λογικές παρανοήσεις. Φιλοσοφεί, ωριμάζει, συνειδητοποιεί ότι η ζωή δεν είναι εύκολο πράγμα, με σπάνιες μόνο στιγμές ευτυχίας, και ότι οι θρησκείες δεν παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Πάντα μπορείς να βρεις κάτι καλό στους άλλους, φτάνει να ψάξεις. Ένας ορμητικός χείμαρρος ζεστασιάς και ειλικρίνειας από την οπτική γωνία ενός παιδιού, γραμμένο από τον σπουδαίο Ρομαίν Γκαρύ, ο οποίος εξέδωσε το μυθιστόρημα με το ψευδώνυμο Εμίλ Αζάρ, γνώρισε θριαμβευτική επιτυχία και κέρδισε το δεύτερο του βραβείο Γκονκούρ το 1975. Μεγάλη επιτυχία συνάντησαν και οι θεατρικές και κινηματογραφικές διασκευές του βιβλίου, με προεξέχουσα τη βραβευμένη με Όσκαρ ταινία με τη Σιμόν Σινιορέ. Την πραγματική ταυτότητα του Εμίλ Αζάρ ο Γκαρύ την αποκάλυψε στο σημείωμα αυτοκτονίας του το 1980.
«Κανείς ποτέ δεν είχε ενδιαφερθεί τόσο πολύ για μένα, ούτε μ’ είχε μαγνητοφωνήσει κανείς. Ποτέ μου δεν μπόρεσα να καταλάβω τι πρέπει να κάνει κανείς για να τραβήξει το ενδιαφέρον, ίσως να σκοτώσει τίποτα ομήρους ή κι εγώ δεν ξέρω τι. Ω λα λα, σας ορκίζομαι, υπάρχει τόση αδιαφορία στον κόσμο ώστε είσαι αναγκασμένος να διαλέξεις για τις διακοπές σου αφού δεν μπορείς να ’σαι ταυτόχρονα και στο βουνό και στη θάλασσα. Πρέπει ν’ αποφασίσεις ποιες απ’ όλες τις αδιαφορίες προτιμάς, και ο κόσμος πάντα διαλέγει την πιο καλή και την πιο ακριβή, όπως τους ναζί που κόστισαν εκατομμύρια ή το Βιετνάμ. Οπότε είναι φυσικό ότι μια γριά εβραία στον έκτο όροφο χωρίς ασανσέρ, πού ’χει τραβήξει πάρα πολλά για να ενδιαφερθεί κανείς γι’ αυτήν, δεν πρόκειται με τίποτα ν’ ανέβει στην πρώτη κατηγορία. Οι άνθρωποι χρειάζονται εκατομμύρια και εκατομμύρια για ν’ αρχίσουν να δείχνουν ενδιαφέρον, και δεν τους κατηγορώ, γιατί όσο πιο μικρό είναι ένα πράγμα, τόσο λιγότερο μετράει…(σ. 168)».
Το μυθιστόρημα του Ρομαίν Γκαρύ «Η ζωή μπροστά» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δώμα σε μετάφραση και σημειώσεις του Αχιλλέα Κυριακίδη.
Κώστας Μοστράτος
