Με τις εκλογές να γλυκοχαράζουν στο βάθος του φθινοπωρινού ορίζοντα, ας μιλήσουμε για το «παραβάν». Είναι αυτό το γαλάζιο, συνήθως, χοντρό ύφασμα με πλαϊνά και αναδιπλούμενη πρόσθια όψη, που, αναρτημένο σε μεταλλικό σκελετό, εξασφαλίζει την ιδιωτικότητα του ψηφοφόρου και την ανωνυμία της ψήφου.

Η κρατική ονομασία του είναι «ειδικό διαχώρισμα», αλλά το Βικιλεξικό ορίζει τη λέξη ως «συρόμενη ή αναδιπλούμενη κατασκευή ή κουρτίνα, η οποία κλείνοντας απομονώνει ένα χώρο, π.χ, σε δοκιμαστήρια καταστημάτων ρούχων, εκλογικά τμήματα, κλπ.» Το παραβάν ετυμολογείται από το γαλλικό «paravent», από το parer, «προφυλάσσομαι», και το «vent», δηλαδή «άνεμος».

Όντως το παραβάν είναι το αλεξήνεμο που προστάτευε τους ανθρώπους του Μεσαίωνα από τα ρεύματα που φυσούσαν ανεμπόδιστα στις μεγάλες, κρύες αίθουσες. Όμως η ιστορία του ξεκινά από πολύ νωρίτερα, από την Κίνα του 4ου αιώνα π.Χ.

Σήμερα, τα εκλογικά παραβάν είναι απλά χρηστικά αντικείμενα που φέρουν τον πολίτη που ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα, ενώπιον ενωπίω με τον εαυτό του και τις πολιτικές του επιλογές. Η μυστική ψηφοφορία με χάρτινα ψηφοδέλτια σε κάλπη καθιερώθηκε το 1912 για τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές, και το 1923 για τις βουλευτικές. Από τότε το παραβάν εξασφαλίζει την απομόνωση του ψηφοφόρου, αλλά όχι πάντα, και όχι τελείως.

Συχνά σε εκλογικές αναμετρήσεις κάποιοι ηλικιωμένοι επιμένουν, προς φρίκην των δικαστικών αντιπροσώπων, να περνούν πίσω από το παραβάν μαζί με τους συγγενείς τους, που δεν παρίστανται μόνο για υποβαστάζουν τη γιαγιά ή τον παππού, αλλά και για να του βάλουν στο τρεμάμενο χέρι το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο, μη χαθεί το πολύτιμο «κουκκί»…
Και βέβαια, η μυστικότητα που προσφέρει το παραβάν ωθεί κάποιους στο να αφήσουν ελεύθερη την δημιουργικότητά τους, ρίχνοντας στην κάλπη από σαλάμια και προφυλακτικά, μέχρι χαρτονομίσματα και φωτογραφίες πορνό, κάνοντας ίσως έτσι ένα προσωπικό σχόλιο σχετικά με τί κατά τη γνώμη τους επιφυλάσσουν στον πολίτη τα πολιτικά κόμματα…

Παύλος Μεθενίτης