Για χρόνια, τα ταξίδια του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον για να συναντήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ακολουθούσαν ένα καλά σκηνοθετημένο τελετουργικό: κόκκινο χαλί, θερμή χειραψία και κοινά μηνύματα για τη στενή συμμαχία ΗΠΑ και Ισραήλ. Ωστόσο, η σχέση των δύο έχει αλλάξει αισθητά από την τελευταία τους συνάντηση, πριν από πέντε μήνες, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN, το οποίο σημειώνει ότι η στενή συνεργασία και οι διθυραμβικές δηλώσεις που χαρακτήρισαν την έναρξη του πολέμου με το Ιράν έχουν δώσει τη θέση τους σε εκρήξεις οργής του Τραμπ, συνοδευόμενες από υβριστικές εκφράσεις, με αποδέκτη τον πιο ένθερμο διεθνή υποστηρικτή του.
Πρόκειται για την έβδομη επίσκεψη του Νετανιάχου στις Ηνωμένες Πολιτείες από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία — περισσότερες από οποιουδήποτε άλλου παγκόσμιου ηγέτη. Αυτή τη φορά, όμως, φτάνει στην Ουάσινγκτον ως ένας ηγέτης που διεκδικεί την επανεκλογή του και προσπαθεί να σταθεροποιήσει μια σχέση που έχει εμφανώς δοκιμαστεί.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και ισραηλινή πηγή, ο Νετανιάχου εργαζόταν εδώ και αρκετές εβδομάδες για να εξασφαλίσει πρόσκληση στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να συζητήσει την πορεία του πολέμου με το Ιράν και να προειδοποιήσει τον Τραμπ να αποφύγει διπλωματικές παραχωρήσεις.
Ο Τραμπ εμφανιζόταν αρχικά απρόθυμος να πραγματοποιήσει τη συνάντηση, ενώ ορισμένοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου είχαν εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους για αυτό που θεωρούσαν προσπάθεια της ισραηλινής πλευράς να εξασφαλίσει τη συνάντηση μέσω διαρροών στα μέσα ενημέρωσης — να «επιβάλει την πραγματοποίηση μιας συνάντησης», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Η κηδεία του Αμερικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε τελικά την ευκαιρία για μια κατ’ ιδίαν συνάντηση, αν και αυτή θα αποτελέσει δευτερεύον μέρος της συνολικής επίσκεψης.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Τραμπ διατηρεί «ισχυρή σχέση» με τον Νετανιάχου και ότι το Ισραήλ «δεν έχει μεγαλύτερο φίλο» από τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί μας σε όλο τον κόσμο είναι ήδη ασφαλέστεροι χάρη στις τολμηρές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, που στέρησαν από το ιρανικό καθεστώς τη δυνατότητα να αναπτύξει πυρηνικό όπλο», δήλωσε ο αξιωματούχος στο CNN.
Όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν για τελευταία φορά, τον Φεβρουάριο, έθεσαν τις βάσεις για αυτό που εξελίχθηκε σε κοινή στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν. Τα πρώτα πλήγματα του πολέμου αποτέλεσαν επίδειξη πρωτοφανούς στρατιωτικού συντονισμού, τον οποίο τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Τραμπ έσπευσαν να προβάλουν και να επαινέσουν.
Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος παρατεινόταν, χωρίς να επιτυγχάνεται ο υπεραισιόδοξος στόχος της ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, οι διαφορές μεταξύ των δύο έγιναν ολοένα και πιο εμφανείς: ο Νετανιάχου επιθυμούσε να συνεχιστεί η πίεση, ενώ ο Τραμπ αναζητούσε τρόπο απεμπλοκής.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, ο Τραμπ είχε πειστεί από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και άλλους συνομιλητές του ότι η σύγκρουση θα παρέμενε περιορισμένη και θα διαρκούσε μόνο λίγες εβδομάδες.
Αρκετούς μήνες αργότερα, όμως, η οργή του για τη σημερινή κατάσταση — ένα εύθραυστο και αιματηρό αδιέξοδο — έχει οδηγήσει, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, σε ιδιωτικές συναντήσεις γεμάτες ύβρεις και σε έντονη αγανάκτηση απέναντι στο καθεστώς της Τεχεράνης, επειδή δεν κατέρρευσε με τον τρόπο που ο ίδιος είχε αρχικά αναμένει.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου σκοπεύει να παρουσιάσει στον Ντόναλντ Τραμπ νέα στοιχεία των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με την πορεία ανασυγκρότησης του πυρηνικού και στρατιωτικού προγράμματος του Ιράν, σύμφωνα με ισραηλινή πηγή. Ωστόσο, η ίδια πηγή ανέφερε ότι το Ισραήλ εκτιμά πως «ο Τραμπ έχει ελάχιστο ενδιαφέρον να επαναλάβει μια πλήρη στρατιωτική σύγκρουση, τουλάχιστον πριν από τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει αποφύγει να συγκρουστεί δημόσια με τον Τραμπ για την αιφνιδιαστική εκεχειρία του Απριλίου. Ωστόσο, πολιτικοί σύμμαχοί του επέκριναν έντονα τη συμφωνία με το Ιράν, ενώ μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στον Νετανιάχου έβαλαν στο στόχαστρο τους βασικούς αρχιτέκτονές της: τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ.
Από την πλευρά του, ο Βανς κατηγόρησε μέλη της κυβέρνησης Νετανιάχου ότι επιχείρησαν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και να επηρεάσουν την αμερικανική κοινή γνώμη εναντίον της συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι το Ισραήλ αποξενώνει «τον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που του έχει απομείνει».
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά τις πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Νετανιάχου ενόψει των βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ τον Οκτώβριο και αντιλαμβάνεται ότι η δική του στήριξη μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Έχοντας επίγνωση αυτής της επιρροής, ο Τραμπ έχει επιλέξει να εκδηλώνει τη στήριξή του επιλεκτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η δήλωσή του την περασμένη εβδομάδα ότι ο Νετανιάχου δεν θα συλλαμβανόταν αν επισκεπτόταν τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την αρχική άρνηση του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, να ανακαλέσει προεκλογική δέσμευσή του προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο Τραμπ δεν έχει επιρρίψει δημόσια ευθύνες στον Νετανιάχου για τη σημερινή κατάσταση. Ωστόσο, τον έχει χαρακτηρίσει «τρελό» και «δύσκολο» επειδή συνέχισε τους βομβαρδισμούς στον Λίβανο, οι οποίοι απειλούσαν την εκεχειρία. Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τον επέπληξε έντονα και σε τηλεφωνική επικοινωνία επειδή απομακρύνθηκε από τους πολεμικούς στόχους που είχε θέσει ο ίδιος ο Τραμπ.
Η απόκλιση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στο Ιράν.
Καθώς ο Τραμπ πίεζε τον Νετανιάχου να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ, ο Λίβανος εξελίχθηκε σε ακόμη ένα σημείο τριβής μεταξύ των δύο. Σύμφωνα με τηλεφωνική συνομιλία που αποκάλυψε το Axios και πραγματοποιήθηκε στις αρχές Ιουνίου, ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου: «Τώρα όλοι σας μισούν… όλοι μισούν το Ισραήλ εξαιτίας αυτού».
Το Ισραήλ συμφώνησε τελικά, πριν από έναν μήνα, σε τριμερή συμφωνία με τον Λίβανο, ωστόσο εξακολουθεί να αρνείται την πλήρη αποχώρηση των δυνάμεών του από τον νότιο Λίβανο πριν από τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που είχε ενημέρωση για τη συνεδρίαση, ο Νετανιάχου ενημέρωσε την Κυριακή το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων όχι μόνο από θέσεις στον Λίβανο, αλλά και από τη Γάζα και τη Συρία.
Η ίδια πηγή δήλωσε στο CNN ότι ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε πως σκοπεύει να αντιταχθεί σε αυτή την πρόταση.
Πέρα από τις μακροχρόνιες περιφερειακές συγκρούσεις, τις τελευταίες εβδομάδες προέκυψαν ακόμη δύο ζητήματα: τα ενδεχόμενα σχέδια του Τραμπ για πώληση προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35 χαμηλής παρατηρησιμότητας στην Τουρκία και η αμερικανο-σαουδαραβική συμφωνία για συνεργασία στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η πώληση των F-35 θα μπορούσε να υπονομεύσει το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ, ενώ η πυρηνική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ενδέχεται να πυροδοτήσει μια περιφερειακή κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει δημόσια τη συμφωνία με το Ριάντ με την εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ και την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ, αν και η σαουδαραβική πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε αποδεχθεί επισήμως μια τέτοια σύνδεση.
Ερωτηθείς τη Δευτέρα για το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία και για την αντίθεση του Νετανιάχου σε μια τέτοια συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε ότι «κανείς» δεν υπαγορεύει σε εκείνον τις πωλήσεις όπλων, χαρακτηρίζοντας παράλληλα την Τουρκία «έναν σπουδαίο σύμμαχο».
Νετανιάχου αγοράζει πολιτική αφοσίωση με αμφιλεγόμενη νομοθεσία ενόψει των εκλογών
Πριν από την αναχώρησή του τη Δευτέρα, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι σκοπεύει να συζητήσει «όλα τα ζητήματα που βρίσκονται στην ατζέντα, με πρώτο και κύριο το Ιράν. Φυσικά, στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε την ασφάλειά μας και παράλληλα να διευρύνουμε τον κύκλο της ειρήνης γύρω μας».
Η ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι ο Νετανιάχου θα επιδιώξει να λάβει διαβεβαιώσεις πως οποιαδήποτε πώληση όπλων στην Τουρκία ή πυρηνική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία δεν θα υπονομεύσει το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ. Παράλληλα, θα επιδιώξει πρόοδο στις συζητήσεις για μια νέα μακροπρόθεσμη αμυντική συμφωνία ΗΠΑ–Ισραήλ, η οποία θα αντικαταστήσει το μνημόνιο συνεργασίας της εποχής Ομπάμα που πρόκειται να λήξει.
«Ο Νετανιάχου θέλει να προχωρήσει από τον πόλεμο σε άλλα ζητήματα — όπως μια συμφωνία ασφαλείας, ίσως και η εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία — και να διασφαλίσει ότι βρίσκεται σε συντονισμό με τον Τραμπ σε θέματα που μπορεί να αξιοποιήσει στις εκλογές», ανέφερε η πηγή.
Η ίδια πηγή δήλωσε στο CNN ότι ο Νετανιάχου πιστεύει πως η απευθείας επικοινωνία με τον Τραμπ μπορεί να παρακάμψει τις διαφωνίες που υπάρχουν στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ο Νετανιάχου έχει υποβαθμίσει τις τριβές, χαρακτηρίζοντάς τες «τακτικές» διαφωνίες, επιμένοντας ότι η σχέση τους παραμένει τόσο στενή όσο πάντα.
Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι χρειάστηκε χρόνος για να προγραμματιστεί η συνάντηση με τον Τραμπ και ότι αρχικά «είχε μπλοκαριστεί», χωρίς πάντως να είναι σαφές από ποιον. Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε μόλις αφού ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα παραστεί στην κηδεία του Λίντσεϊ Γκρέιαμ.
Το διακύβευμα για τον Νετανιάχου είναι μεγαλύτερο από ποτέ. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, υπολείπεται σημαντικά της απαιτούμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για να εξασφαλίσει νέα θητεία στις εκλογές του Οκτωβρίου.
Ο Τραμπ αποτελεί εδώ και καιρό ένα από τα σημαντικότερα προεκλογικά του πλεονεκτήματα και η επίδειξη ότι εξακολουθεί να ασκεί επιρροή στην Ουάσινγκτον έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Νετανιάχου, ο οποίος εξακολουθεί να ελπίζει ότι θα μπορέσει να φιλοξενήσει τον Αμερικανό πρόεδρο στο Ισραήλ πριν από τις εκλογές.
Αξιοσημείωτο είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έχει προγραμματιστεί δημόσια φωτογράφιση των δύο ηγετών. Ωστόσο, και η συνάντησή τους τον Φεβρουάριο πραγματοποιήθηκε μακριά από τις κάμερες, λόγω των ευαίσθητων στρατιωτικών σχεδιασμών πριν από την έναρξη του πολέμου.
Αυτή τη φορά, η διακριτικότητα ενδέχεται να αποκρύπτει είτε την προετοιμασία της επόμενης εκστρατείας κατά του Ιράν… είτε τις εντάσεις γύρω από την επόμενη εκεχειρία.
Πηγή: cnn.com
