To 1964 στο Λίβερπουλ, 60 νέες και νέοι λιποθύμησαν, αφού είχαν σταθεί ολόκληρη νύχτα στην ουρά μαζί με δώδεκα χιλιάδες άλλους, για να αγοράσουν εισιτήρια για μία συναυλία των Μπιτλς.

Σήμερα δεν έχουμε στην Ελλάδα τους Μπιτλς, αλλά την «Οδύσσεια» του Νόλαν, μια ταινία που έχει ξεσηκώσει ένα υστερικό κύμα αντιπαράθεσης, κυρίως για την επιλογή του σκηνοθέτη να δώσει το ρόλο της Ωραίας Ελένης σε μια μαύρη ηθοποιό. Τα πληκτρολόγια στα κοινωνικά δίκτυα έχουν πάρει φωτιά, αλλά γιατί; Προς τι όλη αυτή η υστερία;

Αυτό είναι αρμοδιότητα ψυχολόγων, όπως και ο ορισμός της λέξης «υστερία». Υστερία, λοιπόν, είναι η παθολογική κατάσταση ενός ατόμου που εκδηλώνει νευρικό άγχος με σωματικά συμπτώματα που δεν έχουν καμία οργανική βάση, ή, μεταφορικά, η εκδήλωση υπερβολικών και εντονότατων αντιδράσεων που δείχνουν πως το άτομο έχει χάσει τον έλεγχο του εαυτού του και έχει καταληφθεί από πανικό ή κάποιο άλλο έντονο συναίσθημα που δεν δικαιολογείται από τις περιστάσεις, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας.

Ο όρος «υστερία» είναι ένα αντιδάνειο, από το γαλλικό «hysterie», από το αρχαιοελληνικό «υστέρα», δηλαδή «μήτρα», επειδή πιστευόταν από την αρχαιότητα πως η υστερία είναι αποκλειστικώς γυναικεία πάθηση. Άλλωστε, ο Πλάτωνας παρομοίαζε τη μήτρα της γυναίκας με ζώο που θα πρέπει να τιθασευτεί διαμέσου της αναπαραγωγής… Πάντως, ο Φρόιντ έδωσε τέλος στη σύνδεση της υστερίας με τη μήτρα, επαναπροσδιορίζοντάς την ως μια ψυχική και οχι νευρολογική ασθένεια με αιτιολογία τη σεξουαλική διαταραχή, η οποία προσβάλλει ακόμα και παιδιά, ακόμα και άνδρες. Οι οποίοι βέβαια εάν μαίνονται και ωρύονται σε κάποιο ποδοσφαιρικό αγώνα, ας πούμε, η πατριαρχική κοινωνία δεν θα τους πει υστερικούς…

Κοντολογής, η υστερία δεν κάνει διακρίσεις φύλου, κάτι που ισχύει και με τις υστερικές και τους υστερικούς που είτε βδελύσσονται, είτε δοξολογούν την ταινία του Νόλαν. Ψυχραιμία, παιδιά…

Παύλος Μεθενίτης