Πριν από τριάμισι χιλιάδες χρόνια, οι αρχαίοι Σαντορινιοί έτρωγαν και σουβλάκια. Ο διευθυντής της ανασκαφής του Ακρωτηρίου και ομότιμος καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χρίστος Ντούμας, μεταξύ άλλων ανακάλυψε και τους Κρατευτές, ένα είδος πήλινης ψησταριάς, όπου οι κάτοικοι της Θήρας έψηναν καλαμάκια με κομματάκια κρέατος, δηλαδή τα γνωστά μας σουβλάκια.

Πολλούς αιώνες αργότερα, έχουμε την αναφορά του Αθήναιου στο έργο του «Δειπνοσοφιστές», όπου μιλά για έναν αρχαίο οδηγό μαγειρικής, τον «Οψαρτυτικό», τον οποίο έγραψε ο Ηγήσιππος. Εκεί, αναφέρεται ο «κάνδαυλος», που είναι ένα έδεσμα από κομματάκια ψημένου κρέατος, πίτα, τυρί και άνηθο. Δηλαδή σουβλάκι – η λέξη προέρχεται από τη λέξη σούβλα, που κι αυτή με τη σειρά της κατάγεται από το λατινικό subula.

Το σουβλάκι λοιπόν, από κομματάκια αρνίσιου ή χοιρινού κρέατος, περασμένα σε καλαμάκι, είναι ένα έδεσμα πολύ κοινό στην Ελλάδα από πολύ παλιά. Το σύγχρονο σουβλάκι με πίτα, το γνωστό πιτόγυρο, αρχίζει να διαδίδεται σε προσφυγικές γειτονιές, όπως ο Κορυδαλλός, από τη δεκαετία του ’40. Από όλα αυτά θα υπέθετε κανείς πως το σουβλάκι είναι ένα λαϊκό φαγητό, κάτι στο οποίο συνηγορούσε η προσιτή τιμή του. Σωστό; Λάθος! Το σουβλάκι ήταν ένα έδεσμα για το λαό, όταν κόστιζε περί τα 3 ευρώ – δηλαδή ένα παλιό χιλιάρικο, αν είναι ποτέ δυνατόν. Σήμερα όμως δύσκολα θα βρεις σουβλάκι κάτω από 5 ευρώ, ενώ στα κάτεργα της βαριάς τουριστικής βιομηχανίας, όπως η Σαντορίνη, ένα σουβλάκι με πίτα κοστίζει περί τα 9 ευρώ.

Να δηλώσω ευθαρσώς πως σκοπίμως δεν μπαίνω στην εννοιολογική διαμάχη μεταξύ Αθηναίων και Θεσσαλονικέων για το τί είναι σουβλάκι και τί καλαμάκι. Πρώτον διότι είμαι χαμουτζής βαμμένος, και δεύτερον διότι όταν παραγγέλνω «καλαμάκι» στο σουβλατζίδικο, δεν θα ήθελα να μου δώσουν, με ειρωνικό χαμόγελο, ένα λεπτό κύλινδρο για την αναρρόφηση υγρών.

Παύλος Μεθενίτης