Η αδιάκοπη ζέστη και η παρατεταμένη έλλειψη βροχοπτώσεων προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις σε ορισμένους από τους σημαντικότερους ποταμούς της Ευρώπης, με τη στάθμη των υδάτων να έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η κατάσταση είναι τόσο δραματική, ώστε αποτυπώνεται πλέον και σε δορυφορικές εικόνες, αναφέρει σε άρθρο του το CNN.
Εικόνες από τους δορυφόρους του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus δείχνουν ποτάμια με αισθητά μειωμένη ροή να διασχίζουν άνυδρα τοπία, ενώ έχουν αποκαλυφθεί εκτεταμένες όχθες και μεγάλες αμμονησίδες που συνήθως βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια του νερού. Η σύγκριση με το 2023, όταν οι στάθμες των περισσότερων ευρωπαϊκών ποταμών κυμαίνονταν σε φυσιολογικά επίπεδα, αναδεικνύει το μέγεθος της αλλαγής.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη και τα καλοκαίρια γίνονται ολοένα πιο ακραία λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Τα διαδοχικά κύματα καύσωνα έχουν απορροφήσει την υγρασία από τα εδάφη και τα ποτάμια, ενώ η παρατεταμένη ξηρασία δεν αφήνει περιθώρια ανάκαμψης.
Οι συνέπειες είναι εκτεταμένες, καθώς οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί ποταμοί αποτελούν ζωτικής σημασίας αρτηρίες για τη μεταφορά εμπορευμάτων, την ψύξη πυρηνικών σταθμών, την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, τον τουρισμό και τη διατήρηση των οικοσυστημάτων. Η μείωση της στάθμης τους επηρεάζει ήδη τις οικονομίες, τις τοπικές κοινωνίες και τη βιοποικιλότητα.
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η κατάσταση στον Δούναβη, τον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό της Ευρώπης, ο οποίος διασχίζει δέκα χώρες από τη Γερμανία έως τη Μαύρη Θάλασσα. Στην Ουγγαρία, η στάθμη του ποταμού έπεσε σε ιστορικό χαμηλό. Στη Βουδαπέστη μετρήθηκαν μόλις 10 εκατοστά νερού, καταρρίπτοντας το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ των 33 εκατοστών που είχε καταγραφεί το 2018.
Η δραματική πτώση της στάθμης έχει προκαλέσει ενεργειακή κρίση στη χώρα. Ο πυρηνικός σταθμός του Πακς, που παράγει σχεδόν τη μισή ηλεκτρική ενέργεια της Ουγγαρίας και χρησιμοποιεί νερό από τον Δούναβη για την ψύξη του, λειτουργεί πλέον περίπου στο 10% της δυναμικότητάς του, καθώς μόνο ένας από τους αντιδραστήρες παραμένει σε λειτουργία. Οι αρχές δεν αποκλείουν ακόμη και πλήρη αναστολή της λειτουργίας του, εάν η στάθμη του ποταμού συνεχίσει να υποχωρεί.
Στη Ρουμανία, οι ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποίησαν εκρηκτικά για να ανακατευθύνουν νερό από τον Δούναβη προς τον μοναδικό ενεργό αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα. Παράλληλα, η κρατική υπηρεσία διαχείρισης υδάτων σχεδιάζει τη δημιουργία προσωρινού αναχώματος με βυθισμένες φορτηγίδες γεμάτες βράχους, ώστε να αυξηθεί η παροχή νερού προς το εργοστάσιο.
Η χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει επηρεάσει και τον τουρισμό, αναγκάζοντας εταιρείες ποτάμιων κρουαζιέρων να ακυρώσουν ή να τροποποιήσουν τα δρομολόγιά τους. Την περασμένη εβδομάδα, μάλιστα, κρουαζιερόπλοιο προσάραξε σε αμμοσύρτη στη Βουλγαρία.
Ταυτόχρονα, η υποχώρηση των υδάτων αποκαλύπτει ευρήματα ιστορικής σημασίας. Στη βόρεια Βουλγαρία εντοπίστηκαν τα λείψανα ενός μαμούθ, ενώ στη Σερβία αποκαλύφθηκε ναζιστικό πολεμικό πλοίο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που παρέμενε βυθισμένο στον Δούναβη.
Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζει και ο Ρήνος, ο οποίος πηγάζει στις ελβετικές Άλπεις και εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες εμπορικές οδούς της Ευρώπης για τη μεταφορά τροφίμων, πρώτων υλών, άνθρακα και πετρελαίου.
Η περιορισμένη χιονόπτωση στις Άλπεις τον χειμώνα, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχοπτώσεων και τα πέντε διαδοχικά κύματα καύσωνα που έπληξαν τη λεκάνη του Ρήνου, οδήγησαν σε ιστορικά χαμηλές στάθμες. Στο κρίσιμο σημείο του Κάουμπ, κοντά στο Κόμπλεντς της Γερμανίας, το βάθος του ποταμού έπεσε στα 23 εκατοστά, ξεπερνώντας το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ του 2018.
Η κατάσταση έχει αναγκάσει τα εμπορικά πλοία να μειώσουν το φορτίο τους έως και κατά 80%, προκειμένου να αποφύγουν την προσάραξη. Αυτό έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και σημαντική αύξηση του κόστους μεταφορών, με πολλές επιχειρήσεις να στρέφονται πλέον στις οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές.
Ρεκόρ χαμηλής στάθμης καταγράφηκαν επίσης στην Κολωνία της Γερμανίας και στο Λόμπιτ της Ολλανδίας, όπου ο Ρήνος εισέρχεται στη χώρα.
Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν και άλλοι μεγάλοι ποταμοί της Ευρώπης, όπως ο Πάδος στην Ιταλία και ο Λίγηρας στη Γαλλία, όπου σε αρκετά τμήματα η στάθμη έχει υποχωρήσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα σημερινά αρνητικά ρεκόρ είναι πιθανό να καταρριφθούν ξανά τα επόμενα χρόνια, καθώς η κλιματική αλλαγή εντείνει τα ακραία υδρολογικά φαινόμενα. Όπως επισημαίνουν, η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα γίνεται ολοένα δυσκολότερη, ενώ η μόνη μακροπρόθεσμη λύση είναι η ταχεία μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η εφαρμογή σταθερών πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική κρίση.
Πηγή: cnn.gr
