Η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα για το νερό στις πόλεις με τις περιόδους ξηρασίας να μεγαλώνουν και τα ακραία φαινόμενα βροχόπτωσης να γίνονται συχνότερα και εντονότερα. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Αθήνα καλείται να αναθεωρήσει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το νερό.
Με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει για το «σύνδρομο της στεγνής πόλης», ο Νίκος Χρυσόγελος, Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας του Δήμου Αθηναίων, μίλησε στον Αθήνα 984 και στην Ελεωνόρα Ορφανίδου για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πόλη και τις λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν, από την επιστροφή των δημόσιων βρυσών και τον περιορισμό του εμφιαλωμένου νερού έως την αξιοποίηση του βρόχινου και των υπόγειων υδάτων και την επαναχρησιμοποίηση του νερού για τις ανάγκες της πόλης.
Όπως χαρακτηριστικά είπε «είναι πολύ σημαντικό το θέμα του νερού αλλά δεν έχουμε συνειδητοποιήσει πράγματα που κάνουμε και τα οποία δεν δικαιολογούν αυτό που λέμε, ότι το νερό είναι η πηγή της ζωής μας. Χωρίς φαγητό μπορούμε να ζήσουμε περισσότερες μέρες, όμως, χωρίς νερό είναι αδύνατον».
«400 εκατ. πλαστικά μπουκάλια νερού κάθε χρόνο στην Ελλάδα»
«Κάθε χρόνο στην Ελλάδα καταναλώνονται 400 εκατομμύρια μπουκαλάκια εμφιαλωμένου νερού. Πρόκειται για έναν τεράστιο όγκο πλαστικού που επιβαρύνει τα σκουπίδια μας και συνολικά το περιβάλλον. Υπάρχει όμως και μια οικονομική διάσταση που συχνά παραβλέπουμε. Το νερό στο πλαστικό μπουκάλι είναι 2.000 φορές πιο ακριβό από την αντίστοιχη ποσότητα νερού που βγαίνει από τη βρύση μας».
«Να αλλάξουμε μερικές απλές συνήθειες»
«Στην Ελλάδα βλέπουμε ακόμα πάρα πολύ κόσμο με πλαστικό μπουκάλι. Υπάρχουν όμως και αρκετοί άνθρωποι που χρησιμοποιούν πλέον ένα παγούρι. Μπορούμε να αλλάξουμε μερικές απλές συνήθειες. Προσωπικά, με εκνευρίζει όταν βλέπω να έχουμε πάνω στο τραπέζι, μπροστά από τους ομιλητές, πλαστικά μπουκαλάκια νερό ενώ μπορούμε να πάρουμε μία κανάτα με ένα ποτήρι. Η ποιότητα του νερού στην Αττική είναι πάρα πολύ καλή. Πρέπει να αλλάξουμε πολλά πράγματα, ξεκινώντας από αυτά που μπορούμε να κάνουμε εμείς».
«Οι πόλεις επιστρέφουν στις βρύσες»
«Πριν από 30 χρόνια υπήρχαν πάρα πολλές βρύσες στους δρόμους. Βέβαια, οι βρύσες αυτές πρέπει να προστατεύονται, να καθαρίζονται και να συντηρούνται για να είναι πραγματικά πόσιμο το νερό. Έχουμε όμως ακόμα βρύσες ή μπαίνουν κάποιες στην Κοραή, στον Εθνικό Κήπο, στο Πεδίον του Άρεως, στο Σύνταγμα, στην Πλατεία Ασωμάτων κ.λπ. Μπορούμε να θυμηθούμε εικόνες όπου σε κάθε περιοχή, ακόμα και στην Πλάκα, υπάρχουν πάρα πολύ ωραίες βρύσες, έργα τέχνης. Και αυτό έχει επανέλθει σε πολλές πόλεις. Οι πόλεις επιστρέφουν στις βρύσες».
«Συνεργασία φορέων»
«Για να έχουν οι πολίτες πρόσβαση σε καθαρό νερό χρειάζεται συνεργασία πολλών φορέων. Η προσπάθεια που έκανε ο Δήμος Αθηναίων για να εγκαταστήσει κάποιες βρύσες δείχνει πόσο σημαντικό αλλά και πόσο σύνθετο είναι το εγχείρημα. Είναι μια διαδικασία πολύπλοκη και γραφειοκρατική. Πρέπει να απλοποιήσουμε τα πράγματα ώστε να μπορούμε να κάνουμε τα σημαντικά πιο εύκολα και να διατίθενται και οι απαραίτητοι πόροι. Η ανάπτυξη ενός δικτύου με βρύσες και καθαρό πόσιμο νερό απαιτεί πόρους, προσωπικό και υπηρεσίες. Επίσης, μπορούμε να υποκαταστήσουμε το νερό της βρύσης που χρησιμοποιούμε σήμερα για να ποτίζουμε πάρκα ή για διάφορες άλλες εργασίες με νερό που υπάρχει ήδη μέσα στην πόλη. Υπάρχει νερό κάτω από πολυκατοικίες σε πάρα πολλά σημεία, από τα Άνω Πατήσια μέχρι τους Αμπελόκηπους, πολυκατοικίες όπου αναβλύζει νερό και οι άνθρωποι αναγκάζονται να το αντλούν και να το διοχετεύουν είτε στον δρόμο είτε στους υπονόμους είτε στο δίκτυο ομβρίων. Αυτό το νερό θα μπορούσαμε να το αξιοποιήσουμε».
«Να αξιοποιήσουμε το νερό που σήμερα καταλήγει στους υπονόμους και χάνεται»
«Επίσης, υπάρχει το νερό που καταλήγει στους υπονόμους και το οποίο προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο, την ΕΥΔΑΠ και άλλους φορείς. Η σύγχρονη τεχνολογία δίνει πλέον τη δυνατότητα να επεξεργαστούμε αυτό το νερό και να το καταστήσουμε πάρα πολύ καθαρό. Δεν πρέπει να μένουμε σε στερεότυπα και να θεωρούμε ότι πρόκειται για βρώμικο νερό. Μπορούμε να το κάνουμε πόσιμο. Υπάρχουν πολλές πόλεις στον κόσμο που εξαρτώνται από τέτοιο νερό. Στην Ελλάδα, βέβαια, μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για το πότισμα πάρκων. Ο Δήμος Αθηναίων καταναλώνει περίπου 2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό τον χρόνο, κυρίως για πάρκα. Αυτό το νερό θα μπορούσαμε να το υποκαταστήσουμε με υπόγεια νερά, νερά κάτω από πολυκατοικίες ή από δίκτυα όπως το Αδριάνειο Υδραγωγείο. Σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ , προχωρά ένα έργο ώστε το νερό του Αδριάνειου Υδραγωγείου να αξιοποιείται για πλατείες και πάρκα».
«Να συλλέγουμε και να επαναχρησιμοποιούμε το βρόχινο νερό»
«Σε ορισμένες πόλεις είναι υποχρεωτικό να αποθηκεύεις το βρόχινο νερό. Στο Βερολίνο δεν επιτρέπεται το βρόχινο νερό να καταλήγει στα δίκτυα για πολλούς λόγους, ενεργειακούς αλλά και για την αντιμετώπιση των πλημμυρών. Πρέπει να κάνουμε έργα και να επαναχρησιμοποιούμε το νερό. Το κάναμε στο 21ο Δημοτικό Σχολείο με πρωτοβουλία των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Το νερό που συλλέγεται από τα φωτοβολταϊκά, τα οποία εγκαταστήσαμε στο πλαίσιο ενός προγράμματος, συγκεντρώνεται σε μεγάλες δεξαμενές πίσω από το σχολείο και στη συνέχεια χρησιμοποιείται για να ποτίζουμε τα λουλούδια και τον κήπο. Επομένως, μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό».
