Νέα δεδομένα για την πορεία του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα καταγράφει η τελευταία εβδομαδιαία έκθεση επιτήρησης του ΕΟΔΥ, με 58 νέα εγχώρια κρούσματα να δηλώνονται μέσα σε μία εβδομάδα και ακόμη πέντε ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους από επιπλοκές της λοίμωξης.
Από την αρχή της φετινής περιόδου μετάδοσης, ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανέρχεται πλέον σε 24, ενώ μέχρι το πρωί της Τετάρτης 2 Σεπτεμβρίου είχαν διαγνωστεί και δηλωθεί συνολικά 290 εγχώρια κρούσματα.
Η πλειονότητα των περιστατικών που έχουν καταγραφεί παρουσίασε εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, με τους ασθενείς να εμφανίζουν εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
63 νοσηλεύονται – 32 στις ΜΕΘ
Η εικόνα στα νοσοκομεία παραμένει σημαντική, καθώς 63 ασθενείς νοσηλεύονται λόγω λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από αυτούς, οι 32 νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, γεγονός που αποτυπώνει τη σοβαρότητα των περιστατικών που οδηγούν σε νοσηλεία. Παράλληλα, 182 ασθενείς έχουν ήδη λάβει εξιτήριο.
Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί αφορούν ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα, από 13 έως 96 ετών. Ωστόσο, οι 24 άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους ήταν ηλικίας από 66 έως 92 ετών, επιβεβαιώνοντας ότι οι μεγαλύτερες ηλικίες αποτελούν μία από τις βασικές ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσο.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Η λοίμωξη στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί συμπτώματα ή εκδηλώνεται με ήπια συμπτώματα. Σε ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών, όμως, μπορεί να προσβάλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές.
Διευρύνεται ο γεωγραφικός χάρτης του ιού
Παράλληλα με την αύξηση των κρουσμάτων, διευρύνεται και ο αριθμός των περιοχών στις οποίες έχει καταγραφεί κυκλοφορία του ιού ή υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι πιθανό να εμφανιστούν νέα περιστατικά.
Μέσα σε λίγες ημέρες προστέθηκαν 12 δήμοι στον σχετικό κατάλογο του ΕΟΔΥ. Πέντε από αυτούς έχουν ήδη επιβεβαιωμένη έκθεση ανθρώπων στον ιό. Πρόκειται για τον Δήμο Ωρωπού, τον Δήμο Γαλατσίου, τον Δήμο Έδεσσας, τον Δήμο Κορδελιού – Ευόσμου στη Θεσσαλονίκη και τον Δήμο Ρεθύμνης.
Παράλληλα, επτά νέοι δήμοι χαρακτηρίστηκαν υψηλού κινδύνου, καθώς θεωρείται αυξημένη η πιθανότητα να καταγραφούν εκεί κρούσματα στο προσεχές διάστημα.
Πρόκειται για το Ίλιον στην Αττική, τη Φαρκαδόνα στα Τρίκαλα, τη Νεάπολη – Συκιές και τον Παύλο Μελά στη Θεσσαλονίκη, την Πύδνα – Κολινδρό στην Πιερία, το Κιλκίς και τον Δήμο Κορινθίων.
Οι δήμοι υψηλού κινδύνου
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, συνολικά 17 δήμοι έχουν χαρακτηριστεί αυτή την περίοδο υψηλού κινδύνου.
Στην Αττική περιλαμβάνονται το Νέο Ηράκλειο, η Νέα Σμύρνη, το Παλαιό Φάληρο, η Νέα Φιλαδέλφεια – Νέα Χαλκηδόνα, η Δάφνη – Υμηττός και το Ίλιον.
Στην υπόλοιπη χώρα περιλαμβάνονται η Φαρκαδόνα, η Αμφίπολη, η Νεάπολη – Συκιές, ο Παύλος Μελάς, το Ωραιόκαστρο, η Πύδνα – Κολινδρός, το Κιλκίς, ο Δήμος Κορινθίων, η Χερσόνησος, η Θάσος και η Τήνος.
Στις συγκεκριμένες περιοχές δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ανθρώπινο κρούσμα κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, ωστόσο υπάρχουν συνδυαστικοί παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης.
Μεταξύ αυτών είναι η γειτνίαση με ήδη επηρεαζόμενους δήμους, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά, αλλά και τα τρέχοντα ή ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα.
Για ορισμένους δήμους, όπως η Τήνος, το Παλαιό Φάληρο, η Κορινθία και η Θάσος, ο χαρακτηρισμός υψηλού κινδύνου συνδέεται και με περιστατικά που έχουν σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων και διαμονής κατά την περίοδο επώασης, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο τόπος όπου έγινε η μετάδοση.
Ιός Δυτικού Νείλου: Ο ρόλος του καιρού και των πτηνών
Η φετινή εικόνα δεν καθορίζεται μόνο από τον αριθμό των κουνουπιών. Η κυκλοφορία του ιού εξαρτάται από έναν συνδυασμό παραγόντων.
Καθοριστικό ρόλο έχει ο συνολικός πληθυσμός των κουνουπιών, το ποσοστό εκείνων που έχουν ήδη μολυνθεί, αλλά και η παρουσία άγριων πτηνών, τα οποία αποτελούν βασικό κρίκο στον φυσικό κύκλο μετάδοσης του ιού.
Ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να έχουν φέτος και οι καιρικές συνθήκες, ειδικά στην Αττική.
Ο σχετικά θερμός χειμώνας, σε συνδυασμό με την υγρή και βροχερή άνοιξη, δημιούργησε ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των κουνουπιών. Η συγκέντρωση στάσιμων νερών σε περισσότερα σημεία δημιούργησε πρόσθετες εστίες αναπαραγωγής τους.
Την ίδια στιγμή, η παρουσία αποδημητικών πτηνών που διέρχονται από την Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση του φυσικού κύκλου μετάδοσης του ιού.
Ενδείξεις για την κυκλοφορία του ιού δίνουν και τα δεδομένα από τα ζώα.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, έχουν καταγραφεί 14 περιστατικά πρόσφατης λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ιπποειδή, σε εννέα οικισμούς στην Ανατολική Αττική, τον Δυτικό Τομέα Αθηνών, τη Δράμα, την Πρέβεζα και τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης.
Η ανίχνευση πρόσφατα μολυσμένων ιπποειδών αποτελεί ένδειξη ότι ο ιός κυκλοφορεί στις συγκεκριμένες περιοχές και αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που αξιοποιείται για την επιδημιολογική επιτήρηση.
Δεν αναμένεται άμεση υποχώρηση
Η δραστηριότητα του ιού και των κουνουπιών δεν αναμένεται να υποχωρήσει άμεσα.
Κάθε χρόνο η κυκλοφορία του ιού περιορίζεται σταδιακά προς τα μέσα ή το τέλος Οκτωβρίου. Ωστόσο, δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί από τώρα πότε ακριβώς θα ολοκληρωθεί η φετινή έξαρση.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει ο καιρός. Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των κουνουπιών, ενώ οι δράσεις καταπολέμησής τους είναι περισσότερο αποτελεσματικές όταν πραγματοποιούνται υπό τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες.
Για τον λόγο αυτό, ο Σεπτέμβριος θεωρείται κρίσιμος μήνας για την εξέλιξη της φετινής περιόδου μετάδοσης.
Τα μέτρα προστασίας
Η προστασία από τα κουνούπια παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης. Η χρήση εντομοαπωθητικών, τα κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος του σώματος και η χρήση σητών σε πόρτες και παράθυρα περιορίζουν την έκθεση στα κουνούπια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια, γλάστρες, δοχεία και άλλα σημεία όπου μπορούν να αναπαραχθούν τα κουνούπια.
‘Ελενα Μπρέγιαννη
