Ισχυρούς πολιτικούς κραδασμούς στη Γερμανία προκαλεί η σαρωτική νίκη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στις εκλογές στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, με το ακροδεξιό κόμμα να συγκεντρώνει το 43,8% των ψήφων, μένοντας ελάχιστα κάτω από την απόλυτη πλειοψηφία.
Το κόμμα υπερδιπλασίασε τη δύναμη του σε σχέση με το 2021 και για πρώτη φορά από το τέλος του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, ένα ακροδεξιό κόμμα, με νεοναζιστικές αναφορές, θα μπορούσε να αναλάβει την ηγεσία της κυβέρνησης σε ένα γερμανικό κρατίδιο.
Το κλίμα στην κυβερνώσα Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) είναι εξαιρετικά βαρύ. Το κόμμα υπέστη συντριπτικές απώλειες έφτασε μόλις το 17,2%.
Σενάρια σχηματισμού κυβέρνησης
Το AfD, με 43,8%, έμεινε οριακά εκτός απόλυτης πλειοψηφίας· για να κυβερνήσει θα χρειαστεί είτε συνεργασία με την φιλορωσική αριστερή Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) -έλαβε 5,3% και μπήκε οριακά στην τοπική Βουλή (το όριο είναι 5%).
Εναλλακτικά, θα μπορούσε να σχηματιστεί μια εξαιρετικά ασυνήθιστη πεντακομματική συμμαχία (CDU, SPD, Πράσινοι, Αριστερά, BSW) για να αποκλειστεί το AfD, αλλά ένα τέτοιο σχήμα θεωρείται πολύπλοκο και ασταθές.
Μέχρι σήμερα, τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου τηρούν το «Δημοκρατικό Τείχος» (Brandmauer), αρνούμενα συνεργασίες με το AfD· ωστόσο, η εγγύτητα του κόμματος στην αυτοδυναμία θέτει πρωτόγνωρη πίεση σε αυτήν τη στρατηγική.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του έτερου συμπροέδρου της AfD, Τίνο Χρουπάλα, ότι «κανείς δεν πρέπει να φοβάται», πολλοί μετανάστες εκφράζουν ανησυχία. Ένας 28χρονος Αφγανός πατέρας δύο παιδιών στη Μαγδεβούργη δηλώνει: «Φοβάμαι… Τι θα συμβεί αν αναγκαστώ να φύγω;».
Από την άλλη, ο 86χρονος Χορστ Βάλτερ Μπέρνερ, που έζησε ως παιδί τη ναζιστική περίοδο, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «τρομερό» και «οδηγούμενο από τον φόβο», τονίζοντας ότι «δεν έπρεπε ποτέ να συμβεί».
Ο πολιτικός επιστήμονας Όλιβερ Λέμπκε περιέγραψε τη στιγμή ως «τεκτονική μετατόπιση» στο κομματικό σύστημα, θέτοντας στον Μερτς το επείγ
Ως «ιστορική επιτυχία» η οποία θα έχει «επιπτώσεις» και σε ομοσπονδιακό επίπεδο, περιέγραψε η συμπρόεδρος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) Αλίς Βάιντελ τη νίκη του κόμματός της στις χθεσινές εκλογές στη Σαξονία-‘Ανχαλτ.
Για «σαφή εντολή» να κυβερνήσει έκανε λόγο ο νικητής των εκλογών, Ούλριχ Ζίγκμουντ και ζήτησε τη διεξαγωγή διερευνητικών συνομιλιών για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
«Ο Φρίντριχ Μερτς έχασε την εμπιστοσύνη των πολιτών. Οι ψηφοφόροι θέλουν πολιτική αλλαγή», δήλωσε η κ. Βάιντελ στην καθιερωμένη αποτίμηση του χθεσινού εκλογικού αποτελέσματος και υποστήριξε ότι η ήττα του κυβερνώντος κόμματος θα έχει επιπτώσεις και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. «Το CDU δεν θα ξανακερδίσει άλλες εκλογές. Η AfD θα αναδειχθεί ως η ισχυρότερη δύναμη. Ο καγκελάριος ήταν ο καλύτερος εργαζόμενος στην προεκλογική εκστρατεία της AfD», είπε χαρακτηριστικά, ενώ ο δεύτερος πρόεδρος του κόμματος Τίνο Χρουπάλα προέβλεψε ότι το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα σύντομα θα εξαφανιστεί από τα ανατολικά κρατίδια. Αναφερόμενος στην επόμενη μέρα στο Μαγδεμβούργο, ο κ. Χρουπάλα επισήμανε ακόμη ότι η AfD έχει απλώσει το χέρι της προς όλα τα κόμματα.
Ο υποψήφιος της AfD στη Σαξονία-‘Ανχαλτ Ούλριχ Ζίγκμουντ δήλωσε έτοιμος να ξεκινήσει συνομιλίες με τα άλλα κόμματα, υπογράμμισε ωστόσο ότι η AfD θα συνομιλήσει φυσικά, προκειμένου να διαπιστώσει «εάν υπάρχουν κοινοβουλευτικές ομάδες ή μέλη του κοινοβουλίου στη Σαξονία-‘Ανχαλτ με τα οποία θα μπορούσε να διευκολυνθεί η πολιτική αλλαγή». Ανέφερε μάλιστα ότι συζητά ήδη με βουλευτές του CDU και της Συμμαχίας Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW). «Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι φυσικά μια σαφής εντολή να κυβερνήσει η AfD. Δεν θα μπορούσε να είναι πιο ξεκάθαρη. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε. Θέλω να μπορώ να κοιτάζομαι στον καθρέφτη το βράδυ και να παραμένω πιστός στον εαυτό μου», πρόσθεσε. Για τον ίδιο, όπως είπε, είναι σημαντικό να δημιουργηθούν οι συνθήκες προκειμένου η AfD να έρθει στην εξουσία και η Αλίς Βάιντελ να γίνει καγκελάριος και για αυτό σκοπεύει να είναι ενεργός και στην επόμενη προεκλογική εκστρατεία σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το εάν θα πρέπει να ανησυχούν οι πολίτες της Σαξονίας-‘Ανχαλτ με μεταναστευτικό υπόβαθρο, ο κ. Ζίγκμουντ τόνισε ότι το πρόγραμμά του βασίζεται στο κράτος δικαίου και υποστήριξε ότι «είναι τα άλλα κόμματα που αποκλείουν και στιγματίζουν τους ανθρώπους, όχι η AfD», ενώ έκανε λόγο για εκστρατεία δυσφήμισης των ΜΜΕ και των Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων. «Οι πολίτες δεν αισθάνονται πλέον ασφαλείς στη Γερμανία επειδή άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο περιπλανώνται στα πάρκα. Οι γυναίκες δεν αισθάνονται πλέον ασφαλείς τη νύχτα. Τα παιδιά των χριστιανών δεν αισθάνονται πλέον ασφαλή στα σχολεία», παρενέβη η κυρία Βάιντελ και συνέχισε: «Όλοι όσοι τηρούν τον νόμο και την τάξη και πληρώνουν φόρους είναι ευπρόσδεκτοι. Το κόμμα δεν ασχολείται με αλλοδαπούς ή μη. Όποιος συμβάλλει θετικά είναι ευπρόσδεκτος εδώ.
«Είμαστε όλοι βαθιά σοκαρισμένοι», αλλά η παραίτηση δεν αποτελεί επιλογή για μένα, δήλωσε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μετά την οδυνηρή ήττα του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) στη Σαξονία-‘Ανχαλτ και την ξεκάθαρη νίκη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD).
Μετά τις εκλογές στη Σαξονία-‘Ανχαλτ, το CDU βρίσκεται σε δύσκολη θέση. «Τα πράγματα έχουν αλλάξει όχι μόνο στη Σαξονία-‘Ανχαλτ, αλλά σε όλη τη Γερμανία», δήλωσε ο καγκελάριος και έκανε λόγο για «την πιο σοβαρή εκλογική ήττα που έχει υποστεί το CDU εδώ και χρόνια, εδώ και δεκαετίες», η οποία, όπως είπε, «φυσικά θα πρέπει να έχει συνέπειες». Είναι σαφές ότι το CDU δεν μπορεί απλώς να επιστρέψει στην κανονική του λειτουργία. Το αποτέλεσμα των εκλογών προκαλεί βαθύ σοκ, τόσο στη χώρα όσο και εντός του CDU, ενώ τον επηρεάζει και προσωπικά, συνέχισε ο κ. Μερτς και υποσχέθηκε να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Ενόψει του ενδεχομένου μιας κυβέρνησης υπό την ηγεσία του AfD στο Μαγδεμβούργο, ο κ. Μερτς διαβεβαίωσε ότι οι θεσμοί είναι ανθεκτικοί και σταθεροί και ότι το σύνταγμα της χώρας προστατεύει και εγγυάται αυτήν την τάξη. Επιπλέον, «η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της οποίας ηγούμαι θα διασφαλίσει την τήρηση του συντάγματος», τόνισε και διευκρίνισε ότι αυτό το μήνυμα απευθύνεται επίσης «στους φίλους μας στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο». Γνωρίζουμε ότι η Γερμανία φέρει ιδιαίτερη ευθύνη λόγω της ιστορίας της, παραδέχθηκε και υποσχέθηκε ότι η χώρα του θα διατηρεί πάντα τους στενούς δεσμούς της με την Ευρώπη.
«Τεκτονική αναταραχή»
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στο πλαίσιο της κλειστής συνεδρίασης του προεδρείου του κόμματός του που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα μίλησε για «τεκτονική αναταραχή» στο κομματικό σύστημα και για «συθέμελο κλονισμό» του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU).
Σύμφωνα με την BILD, ο κ. Μερτς αναφέρθηκε σε επικείμενη δεξιά εξτρεμιστική κυβέρνηση με ακροδεξιό πρωθυπουργό στο Μαγδεμβούργο και εξέφρασε την απογοήτευσή του. «Έχουμε ένα ισχυρό σύνταγμα, έχουμε όλα τα μέσα για να υπερασπιστούμε το σύνταγμα ενάντια σε μια δεξιά εξτρεμιστική κυβέρνηση κρατιδίου, αλλά βιώνουμε μια τεκτονική αναταραχή στο κομματικό μας σύστημα. Αυτό κλονίζει συθέμελα το κόμμα μας. Δεν μπορούμε απλώς να επιστρέψουμε στην κανονική μας ζωή – ούτε εγώ ούτε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μπορούμε», παραδέχθηκε και αναγνώρισε ότι «αποτύχαμε να βρούμε μια συναισθηματική σύνδεση με τον λαό». Υπήρχε «έλλειψη συναισθηματικής υποστήριξης από τον πληθυσμό και δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε», πρόσθεσε και δήλωσε ακόμη ότι το CDU έχασε με δραματικό τρόπο τις εκλογές, γεγονός το οποίο, όπως είπε, σηματοδοτεί βαθιά καμπή και λειτουργία εν μέσω ισχυρής έντασης. Επιπλέον ο κ. Μερτς αναφέρθηκε στα συγχαρητήρια της Μόσχας και των ΗΠΑ προς την AfD.
Ο καγκελάριος απηύθυνε επίσης έκκληση για ενότητα, προειδοποιώντας ότι «θα πετύχουμε μόνο εάν συζητήσουμε ανοιχτά τα προβλήματα εντός της ηγεσίας». Αλλά και το κόμμα πρέπει να σταθεί ενωμένο, επισήμανε. «Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι οι δημόσιες δηλώσεις που στρέφονται κατά του κόμματος βλάπτουν το CDU και στόχος της AfD είναι η καταστροφή του CDU», είπε χαρακτηριστικά και επανέλαβε ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία συνεργασία με την AfD. «Το CDU στέκει γερά στα θεμέλια του Αντενάουερ και του Κολ», ανέφερε, ενώ έκανε λόγο για μια «εξαιρετικά σκληρή» προεκλογική εκστρατεία, η οποία ωστόσο δεν ενόχλησε τους πολίτες. «Αυτό πονάει πολύ, αλλά πρέπει να το δεχτούμε», παραδέχθηκε.
Γερμανία: Ανησυχία στις κοινότητες των μεταναστών μετά τη νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ
Ο Μάμαντ Μοχάμαντ παρακολουθούσε με ανάμικτα συναισθήματα την ανακοίνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων στη Σαξονία-Άνχαλτ και τη νίκη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), το βράδυ της Κυριακής.
Ο 46χρονος Μοχάμαντ, που είναι μέλος των Πρασίνων, είναι ένας από τους πρώτους βουλευτές με μεταναστευτικό υπόβαθρο που θα καθίσουν στα έδρανα του τοπικού κοινοβουλίου, μαζί με τον Μουστάφα Γκρένερ της Αριστεράς (Die Linke). Για τον Κούρδο Γιαζίντι Μάμαντ Μοχάμαντ, ο οποίος έφτασε στη Γερμανία το 1996, όταν ήταν 16 ετών, αυτή ήταν μια προσωπική επιτυχία που θα άξιζε να τη γιορτάσει. Ο ίδιος όμως την χαρακτηρίζει «δηλητηριασμένη νίκη».
«Η καρδιά μου έσπασε» είπε, σχολιάζοντας τη στιγμή που είδε τις πρώτες προβλέψεις που έδειχναν ότι η AfD συγκέντρωνε ποσοστό μεγαλύτερο από το αναμενόμενο ενώ οι συντηρητικοί του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς υπέστησαν ιστορική ήττα.
Η AfD εδώ και χρόνια ζητά σκληρότερα μέτρα για τη μετανάστευση και το άσυλο, υποστηρίζοντας ότι η Γερμανία έχει χάσει τον έλεγχο των συνόρων της και ότι οι μετανάστες ασκούν μεγάλη πίεση στις δημόσιες υπηρεσίες, την ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή. Σύμφωνα με το προεκλογικό μανιφέστο της, στη Σαξονία-Άνχαλτ σκοπεύει να ξεκινήσει εκστρατεία, σε επίπεδο κρατιδίου, για να απελαθούν οι μετανάστες το αίτημα των οποίων για χορήγηση ασύλου έχει απορριφθεί. Το κόμμα προτείνει επίσης να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και αυτοματισμούς, αντί να βασίζονται σε ειδικευμένους μετανάστες με «πολιτισμικά ξένο» υπόβαθρο.
Η AfD απορρίπτει τις κατηγορίες ότι η ρητορική της δημιουργεί εχθρικό κλίμα για τους μετανάστες, επιμένοντας ότι αντιτίθεται μόνο στην παράτυπη και ανεξέλεγκτη μετανάστευση. «Όλοι είναι καλοδεχούμενοι, όσοι συμβάλλουν θετικά στην κοινωνία μας, εκείνου που θέλουν να εργαστούν εδώ, που είναι ειδικευμένοι, που πληρώνουν φόρους, που τηρούν τους νόμους», είπε η συμπρόεδρος του κόμματος Άλις Βάιντελ σήμερα.
-«Πολλοί ετοιμάζονται να φύγουν»-
Το κλίμα στο σπίτι του Μοχάμαντ ήταν βαρύ σήμερα. Η κόρη του, είπε, ήταν απρόθυμη να πάει το σχολείο, ένα από τα πολλά που επικρίθηκαν από την AfD γιατί προωθούν προγράμματα που εξετάζουν τις απειλές για τη δημοκρατία.
Τα εκλογικά αποτελέσματα προκάλεσαν ανησυχία, όχι έκπληξη, στις κοινότητες των μεταναστών, σημείωσε η Ούντρα Ντρέσλερ, διευθύνουσα σύμβουλος του Κρατιδιακού Δικτύου Μεταναστευτικών Οργανισμών στη Σαξονία-Άνχαλτ. Οι άνθρωποι με μεταναστευτικό υπόβαθρο εδώ και καιρό αντιμετώπιζαν διακρίσεις και φραγμούς στην πρόσβασή τους στη δουλειά, την εκπαίδευση, την υγεία και τις δημόσιες υπηρεσίες, υποστήριξε.
«Όλα αυτά είναι η πραγματικότητά μας», είπε στο πρακτορείο Reuters.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, το εκλογικό αποτέλεσμα της Κυριακής συνιστά ένα σημείο καμπής. «Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στις κοινότητες μας που λένε: Έχουμε ήδη κάνει βαλίτσες και έχουμε συγκεκριμένα σχέδια και θα φύγουμε σύντομα» ενώ, σε κάποιες περιπτώσεις, έχουν ήδη φύγει.
Ο Πασκάλ Μπέγκριχ, διευθύνων σύμβουλος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Miteinander για την προάσπιση της δημοκρατίας, είπε ότι δεν αναμένει μια ευρεία «έξοδο», εν μέρει λόγω της διεθνούς οικονομικής κατάστασης, όμως συμφώνησε ότι πολλοί μετανάστες αλλά και εργοδότες επανεξετάζουν το μέλλον τους στη Σαξονία-Άνχαλτ.
«Υπάρχουν εταιρείες που αναρωτιούνται αν θέλουν πραγματικά να εδρεύουν εδώ και αν μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια των εργαζομένων τους», εξήγησε.
Ο Μοχάμαντ φοβάται ότι η πολιτική στροφή του κρατιδίου θα δυσκολέψει την άφιξη νέων ανθρώπων, την ώρα που η Σαξονία-Άνχαλτ αντιμετωπίζει και δημογραφικό πρόβλημα. «Οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι και οι οικογένειες θα αναζητήσουν αλλού την τύχη τους», είπε.
Παρά τις ανησυχίες για την πολιτική κατάσταση στο κρατίδιο, η Ντρέσλερ και ο Μπέγκριχ τόνισαν ότι οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση δεσμεύεται από το Σύνταγμα της Γερμανίας και τα δικαιώματα των μειονοτήτων. «Όλες οι κυβερνήσεις δεσμεύονται από αυτό. Και τα άλλα 15 ομοσπονδιακά κρατίδια έχουν καθήκον να παρακολουθούν και, αν χρειαστεί, να παρέμβουν», είπε η Ντρέσλερ.
Διαδήλωση κατά της AfD στο Βερολίνο
Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν απόψε στο Βερολίνο, μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου, το σύμβολο της γερμανικής επανένωσης, ζητώντας «να σταματήσουν την AfD», μία ημέρα μετά τον θρίαμβο του ακροδεξιού κόμματος στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Γύρω στις 19.00, μία ώρα μετά την έναρξη της συγκέντρωσης, η αστυνομία του Βερολίνου έκανε λόγο για 5.000 συμμετέχοντες, ωστόσο η συνδιοργανώτρια οργάνωση πολιτικής κινητοποίησης Campact σε ανακοίνωσή της υπολόγιζε τους διαδηλωτές στις 14.000.
Στις αρχές του 2025, ακριβώς πριν από τις βουλευτικές εκλογές, η προοπτική μιας συμμαχίας μεταξύ της συντηρητικής δεξιάς και της ακροδεξιάς έβγαλε στους δρόμους του Βερολίνου χιλιάδες ανθρώπους, τουλάχιστον 100.000. Η χαμηλή συμμετοχή απόψε «δεν είναι ένδειξη ότι οι άνθρωποι ξεσηκώνονται, είναι έτοιμοι να δράσουν και γνωρίζουν ότι το ρολόι δείχνει ήδη 12 παρά 5», σχολίασε μια διαδηλώτρια, η Μαρί-Τερέζ Χάτεντορφ, εκφράζοντας την απογοήτευσή της.
Όπως είπε η καθηγήτρια και εκπαιδεύτρια μη βίαιης επικοινωνίας, κατέβηκε στους δρόμους για να ασκήσει «το δικαίωμά της να διαδηλώνει» αλλά «φοβάται πραγματικά ότι, σε πέντε χρόνια, δεν θα μπορεί να το κάνει πλέον αυτό».
«Ανησυχώ για τον πόσο καιρό θα μπορώ να ζήσω ακόμη σε αυτή τη χώρα, είπε η 36χρονη ακτιβίστρια της αριστεράς, εξηγώντας ότι πρόσωπα του περιβάλλοντός της έχουν ήδη αποφασίσει να φύγουν από τη χώρα επειδή «δεν αισθάνονταν ασφάλεια εδώ».
Το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής «στενοχώρησε» την Άλις, που διαδήλωνε μαζί με τον γιο και τον σκύλο της και η οποία τάσσεται υπέρ μιας «ανοιχτής κοινωνίας, στην οποία όλοι αισθάνονται ευπρόσδεκτοι».
Οι Γερμανοί ψηφοφόροι «φοβούνται ότι η δημοκρατία μας θα καταρρεύσει», αλλά ταυτόχρονα φοβούνται και «τους περιορισμούς, τις αλλαγές που ελάχιστοι επιθυμούν, την πίεση, τον καταναγκασμό, τις υποχρεώσεις», εκτιμά η Έλεν, 68 ετών, για την οποία «όλοι αυτοί οι φόβοι εκφράστηκαν» την Κυριακή στη Σαξονία-Άνχαλτ. Η «μετανάστευση» και η «εκπαίδευση» είναι δύο από τους κύριους φόβους, σύμφωνα με τη διαδηλώτρια.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
