Η ΔΕΘ μέσα από τα επίκαιρα του θρυλικού κινηματογραφιστή Νίκου Μπιλιλή”
Παρασκευή 11 και Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026 | Αθήνα 9,84 | 12:00-13:00
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπως αποτυπώθηκε στον κινηματογραφικό φακό του Νίκου Μπιλιλή, ενός ευρηματικού και άοκνου κινηματογραφιστή που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στη Βόρεια Ελλάδα και, ιδιαίτερα, στη Θεσσαλονίκη.
Το νέο επεισόδιο της σειράς ραδιοφωνικών και ηχητικών ντοκιμαντέρ “Αφύλαχτη Διάβαση” σε έρευνα-τεκμηρίωση και παρουσίαση του δημοσιογράφου Θωμά Σίδερη θα μεταδοθεί την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026, δώδεκα με μία το μεσημέρι από τον ΑΘΗΝΑ 9,84.
Το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ θα μεταδοθεί την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, την ίδια ώρα.
Ο Θωμάς Σίδερης συνάντησε τον Νίκο Μπιλιλή λίγο πριν φύγει από τη ζωή, στο σπίτι του, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και κατέγραψε τη μαρτυρία του. Λίγο αργότερα, ο Νίκος Μπιλιλής θα τον ξεναγήσει στο κινηματογραφικό αρχείο του, ένας πραγματικός θησαυρός που φυλασσόταν τότε σε ένα υπόγειο, πολύ κοντά στον Λευκό Πύργο.
Ο Νίκος Μπιλιλής από μικρό παιδί συνέδεσε τη ζωή του με το σινεμά. Μια ολόκληρη ζωή στο σελιλόιντ. Εκεί που διέπρεψε όμως ήταν τα κινηματογραφικά επίκαιρα τα οποία παρήγαγε τα μεταπολεμικά χρόνια. Μια ιστορία σε φιλμ που αρχίζει τον Μεσοπόλεμο στη Θεσσαλονίκη των προσφύγων και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση μέχρι και την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα.
Ωστόσο, τα κινηματογραφικά επίκαιρα δεν αποτελούν μόνο καταγραφές των γεγονότων της εποχής. Στις εικόνες της ΔΕΘ διακρίνεται μια ολόκληρη εποχή: οι επίσημες επισκέψεις, οι εκδηλώσεις, οι εκθεσιακοί χώροι, οι άνθρωποι που περνούν μπροστά από την κάμερα και, μαζί τους, η εικόνα μιας χώρας που αλλάζει.
Ο Νίκος Μπιλιλής βρέθηκε πίσω από την κάμερα σε σημαντικές στιγμές της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης και κατέγραψε για δεκαετίες γεγονότα της πόλης και της Βόρειας Ελλάδας. Ανάμεσα στο υλικό που διασώθηκε στο αρχείο του βρίσκονται και κινηματογραφικά τεκμήρια από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Από εκείνη τη συνάντηση του Θωμά Σίδερη με τον Νίκο Μπιλιλή, προέκυψε μια μακρά συζήτηση για τη δουλειά του πίσω από την κάμερα, για τα γεγονότα που κινηματογράφησε και για τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες μετατρέπονται, με το πέρασμα του χρόνου, σε ιστορικά τεκμήρια.
Η «Αφύλαχτη Διάβαση» επιστρέφει τώρα σε αυτό το υλικό, εστιάζοντας στη ΔΕΘ και στα κινηματογραφικά επίκαιρα του Νίκου Μπιλιλή. Όχι για να αφηγηθεί την ιστορία της Έκθεσης μέσα από μια συμβατική ιστορική αναδρομή, αλλά για να την προσεγγίσει μέσα από τις εικόνες που άφησε πίσω της η κάμερα.
Έρευνα – τεκμηρίωση – παρουσίαση:
Θωμάς Σίδερης
