Η μακροζωία και η διατήρηση της υγείας σε προχωρημένη ηλικία αποτελούν βασικούς στόχους της σύγχρονης Ιατρικής. Οι εξελίξεις στη Γενετική, τη Βιοτεχνολογία και την εξατομικευμένη Ιατρική ανοίγουν νέους δρόμους στην πρόληψη ασθενειών και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον τόσο στην παράταση της ζωής όσο και στη διασφάλιση της ποιότητάς της.
Θα μπορούσε ο άνθρωπος να φτάσει ακόμη και τα 130 χρόνια; Όπως ανέφερε στον Αθήνα 984 και στη Μαριλένα Αναστασοπούλου ο Κωνσταντίνος Στρατάκης, διακεκριμένος κλινικός γενετιστής και ενδοκρινολόγος, Διευθυντής του Τμήματος Ιατρικής Γενετικής και υπεύθυνος κλινικών εφαρμογών, με πολυετή διεθνή εμπειρία, η επιστημονική πρόοδος θα μπορούσε να καταστήσει εφικτή την προσέγγιση των 120 ετών, μέσα από την αντιμετώπιση χρόνιων ασθενειών και την ανάπτυξη τεχνολογιών που θα επιτρέπουν την εργαστηριακή παραγωγή και αντικατάσταση οργάνων.
Σύμφωνα με τον κ. Στρατάκη, η παράταση της ζωής δεν εξαρτάται μόνο από τη λειτουργία των επιμέρους οργάνων αλλά και από την αντιμετώπιση της συνολικής γήρανσης του οργανισμού, με τον εγκέφαλο να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιστημονικές προκλήσεις.
«Τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα έχουν ένα προσδόκιμο ζωής κοντά στο 100»
«Σήμερα και χωρίς μεγάλες προσπάθειες έχουμε ένα προσδόκιμο γύρω στα 85-88 έτη και ξέρουμε ήδη ότι υπάρχουν άνθρωποι που εύκολα ξεπερνάνε τα 100. Πιστεύω ακράδαντα ότι τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα έχουν ένα προσδόκιμο πάνω από 90, ίσως και κοντά στο 100 έτη, κοντά σε τριψήφιο νούμερο. Επομένως, το να φτάσει κανείς το όριο του 120, είναι εφικτό».
«Αντικατάσταση οργάνων»
«Αυτή τη στιγμή στο εργαστήριο μπορούν να παραχθούν ανθρώπινα κύτταρα, ενδεχομένως σε σύντομο χρονικό διάστημα μέλη του ανθρώπινου σώματος ή όργανα. Δεν είναι ανέφικτο να πει κανείς ότι αν – για παράδειγμα- σε 20 χρόνια κάποιος πάσχει από ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, δεν θα μπορεί να αντικατασταθεί ένα τέτοιο όργανο από κάποιο άλλο που έχει μεγαλώσει στο εργαστήριο. Εάν μπορέσουμε και ανταπεξέλθουμε στις χρόνιες νόσους που ξέρουμε σήμερα ότι σκοτώνουν τον πληθυσμό, δηλαδή ηπατική, νεφρική, καρδιακή ανεπάρκεια κλπ, τότε γιατί να μην μπορούμε να πιστεύουμε ότι θα ξεπεράσουμε αυτά τα βιολογικά όρια;»
«Καλύτερος συντονισμός του οργανισμού»
«Εκτιμώ ότι το επόμενο βήμα μετά την αντικατάσταση οργάνων που θα έχουν μεγαλώσει σε εργαστήρια είναι να γίνει ένας καλύτερος συντονισμός του οργανισμού, του σώματός μας. Γιατί αυτό που γερνάει είναι ο οργανισμός, γενικά. Και αυτό είναι ένα βιολογικό πρόβλημα που δεν το έχουμε λύσει ακόμα . Μπορεί να καθυστερήσουμε τη γήρανση με την αντικατάσταση των οργάνων και να δίνουμε υγιή όργανα αλλά ο συνολικός οργανισμός συνεχίζει και θα κάνει λάθη».
«Διορθώσεις σε τμήματα του εγκεφάλου που έχουν υποστεί βλάβη»
«Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Άρα, δεν μιλάμε για αντικατάσταση ολόκληρου του εγκεφάλου, τουλάχιστον που να μπορούμε να το προβλέψουμε αυτό σήμερα. Όμως, δεν μου φαίνεται απίθανο, συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφάλου, να μπορούν να μεγαλώσουν στο εργαστήριο ή σε ένα ζώο ξενιστή και μετά να μεταμοσχευθούν στον άνθρωπο. Είναι δυνατό να σκεφτεί κανείς σήμερα ότι το 2050 θα μπορούν να μεγαλώσουν αυτοί οι νευρώνες στο εργαστήριο και να τους επαναμεταμοσχεύσουμε στο συγκεκριμένο τμήμα του εγκεφάλου ώστε ο άνθρωπος να επανακτήσει -πχ- την ακοή του; Ουσιαστικά, δεν μπορούμε να σκεφτούμε μεταμόσχευση εγκεφάλου αλλά διορθώσεις σε τμήματα του εγκεφάλου που έχουν υποστεί βλάβη, λόγω εγκεφαλικού ή κάποιου ατυχήματος κλπ. Νομίζω ότι μπορούμε να σκεφτούμε σήμερα ότι είναι εφικτό να γίνεται κάτι τέτοιο στα επόμενα 30 με 50 χρόνια».
«Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας πρέπει να προσφέρει τις νέες τεχνολογίες σε όλους τους πολίτες»
«Η μεγάλη αρχή που συχνά την ξεχνάμε είναι… ”ωφελέειν ή μη βλάπτειν”. Κάνουμε ό,τι μπορούμε για τους ασθενείς μας, για τους πολίτες, για την υγεία, για να τους ωφελούμε. Είναι αλήθεια ότι η τεχνολογία είναι ακριβή καθώς και ότι ιστορικά και κοινωνικά, οι άνθρωποι που έχουν πρώτοι πρόσβαση στις ακριβές τεχνολογίες είναι αυτοί που έχουν τα μέσα. Το καθήκον κάθε γιατρού και κάθε συστήματος υγείας είναι να μπορεί να προσφέρει αυτά που προσφέρει η καινούργια τεχνολογία σε όλους. Ο εναγκαλισμός αυτών των προσπαθειών από το Δημόσιο Σύστημα Υγείας είναι και μία προστασία για τον πολίτη, για να μην γίνεται θύμα αυτού που έχουμε ακούσει τελευταία, που ντρεπόμαστε να πούμε ότι μιλάμε για μακροζωία. Επομένως, πρέπει το δημόσιο να κάνει μια προσπάθεια να προσφέρει αυτές τις υπηρεσίες. Καταλαβαίνουμε ότι όλες οι καινούριες τεχνολογίες είναι πανάκριβες αλλά έχει σημασία και ο τρόπος που ο πολίτης όχι μόνο θα έχει πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες αλλά θα προστατεύεται κιόλας».
«Να μην περιμένουμε να εμφανιστεί η ασθένεια»
«Όσο είμαστε υγιείς, είμαστε εν δυνάμει ασθενείς. Είναι κρίμα να τρέξεις να προλάβεις όταν πάθεις εγκεφαλικό ή έμφραγμα ή όταν νοσήσεις από καρκίνο, ενώ όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί με σωστή θεραπεία είτε με μια αλλαγή του τρόπου ζωής».
«Κίνηση, ύπνος, ισορροπημένη διατροφή και λιγότερο στρες»
«Οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι για να κινούνται και δεν πρέπει να περνούν όλη την ημέρα καθισμένοι στον καναπέ. Ακόμη και απλές καθημερινές επιλογές όπως το να χρησιμοποιούμε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ, μπορούν να κάνουν τη διαφορά για καλύτερη υγεία. Εξίσου σημαντική είναι η διαχείριση του καθημερινού στρες, ο επαρκής και σταθερός ύπνος, καθώς και μια ισορροπημένη διατροφή. Αν ένα γεύμα είναι υπερβολικά μεγάλο, μπορούμε απλώς να μειώσουμε την ποσότητα κατά 20-30%. Όλα αυτά, δεν απαιτούν απαραίτητα συμπληρώματα ή ακριβές παρεμβάσεις. Είναι απλές συνήθειες που μας έχουν ήδη διδάξει εδώ και αιώνες η ιατρική παράδοση και ο Ιπποκράτης και μπορούν να ενταχθούν στην καθημερινότητά μας χωρίς ιδιαίτερο κόστος. Πείτε μου εσείς ένα συμπλήρωμα, ακόμα και το πιο απλό, τη βιταμίνη D, που να αυξάνει το προσδόκιμο κατά 20%. Δεν υπάρχει».
