Πολιτικό «σεισμό» προκάλεσε στην Τουρκία αργά το βράδυ της Κυριακής η είδηση παραίτησης του υπουργού Οικονομικών και γαμπρού του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Μπεράτ Αλμπαϊράκ.
Η είδηση ήλθε την ώρα που η τουρκική οικονομία βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού με την αξία της τουρκικής λίρας να καταρρέει, έχοντας χάσει από την αρχή του έτους το 30% της αξίας της.
Προχθες, Σάββατο, ο Ερντογάν «ξήλωσε» από τη θέση του τον κεντρικό τραπεζίτη Μουράτ Ουισάλ, αντικαθιστώντας τον με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Νατζί Άγμπαλ. Tην παραίτησή του από τη θέση του υπουργού Οικονομικών της Τουρκίας, ανακοίνωσε το απόγευμα της Κυριακής (08/11) ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο οποίος τυχαίνει να είναι και γαμπρός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Αλμπαϊράκ ήταν στο συγκεκριμένο πόστο τα τελευταία δύο χρόνια και επικαλέστηκε λόγους υγείας για την απόφασή του, την οποία γνωστοποίησε μέσω social media.
Ο 42χρονος Αλμπαϊράκ διορίστηκε υπουργός Ενέργειας το 2015 και μεταπήδησε στο υπουργείο Οικονομικών μετά την επανεκλογή του Ερντογάν με σαρωτικές νέες εκτελεστικές εξουσίες το 2018.
Στην διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο Οικονομικών, η οικονομία της Τουρκίας επλήγη από δύο ισχυρά χτυπήματα, διψήφιο πληθωρισμό και υψηλή ανεργία. Η λίρα έχει χάσει περισσότερο από το μισό της αξίας της από τις αρχές του 2018.
Ο Ερντογάν θα πρέπει να εγκρίνει την παραίτηση, η οποία προκάλεσε έκπληξη σε αναλυτές και βουλευτές.
Να σημειωθεί ότι μία μέρα πριν ο Τούρκος πρόεδρος έδιωξε τον κεντρικό τραπεζίτη Μουράτ Ουισάλ, αντικαθιστώντας τον με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Νατσί Αγκμπάλ, την ώρα που η τουρκική λίρα βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά έχοντας χάσει το 30% της αξίας της από την αρχή της χρονιάς . O Αγκπάl έθεσε σήμερα ως «κύριο στόχο» της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκία τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών προσθέτοντας ότι θα να χρησιμοποιήσει «αποφαστικά» όλα τα εργαλεία πολιτικής για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Το χρονικό και το μυστήριο της παραίτησης
Την ανακοίνωση της παραίτησής του φέρεται να την έκανε ο ίδιος στον επίσημο λογαριασμό του στο Instagram.
Η γνωστή φιλοκυβερνητική εφημερίδα Yeni Safak, στην αγγλόφωνη έκδοσή της ανήρτησε στο Twitter την είδηση της παραίτησης του Αλμπαϊράκ με καθυστέρηση 45 λεπτών. Λίγη ώρα αργότερα ωστόσο το εν λόγω tweet εξαφανίστηκε.
Η πρώτη επίσημη αντίδραση για την παραίτηση του Αλμπαϊράκ ήρθε από τον υφυπουργό Μεταφορών και Υποδομών, Ομέρ Φατίχ Σαγιάν, ο οποίος έγραψε: «Η χώρα και το έθνος μας σας χρειάζονται».
Ο ίδιος, στην ανάρτησή του στο Twitter, προσέθεσε: «Μόνο όσοι γνωρίζουν καταλαβαίνουν όσα έχει κάνει ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ για την εγχώρια και εθνική ενέργειας για την ενέργεια και τις αμέτρητες υπηρεσίες του για να πιάσει η χώρα μας τους στόχους του 2023. Ελπίζω ότι η παραίτησή του δεν θα γίνει αποδεκτή».
Η ανακοίνωση της παραίτησης του Αλμπαϊράκ έγινε περίπου στις 18:00 ώρα Ελλάδος (19:00 τοπική). Ο ίδιος φέρεται να επικαλείται λόγους υγείας και να δηλώνει ότι θέλει να αφιερώσει χρόνο στη μητέρα, το πατέρα, τη σύζυγο και τα παιδιά του.
Τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης δεν δημοσίευσαν την είδηση, πέραν της προαναφερθείσας ανάρτησης στο Twitter της αγγλόφωνης έκδοσης της Yeni Safak.
Το Bloomberg συνομίλησε αρχικά με δύο εκπροσώπους του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι ούτε επιβεβαίωσαν, ούτε διέψευσαν την είδηση.
Την είδηση της παραίτησης μετέδωσε σχεδόν ταυτόχρονα και η Wall Street Journal και λίγο αργότερα η τουρκική υπηρεσία του BBC επιβεβαίωσε επίσης την είδηση, επικαλούμενο αξιωματούχο του υπουργείου Οικονομικών.
Ο Τούρκος δημοσιογράφος Ραγκίπ Σοϊλού, γνωστός για τις αξιόπιστες πηγές του, έγραψε σε δική του ανάρτηση ότι η είδηση της παραίτησης είναι αληθινή. Λίγο αργότερα, με νέα αναρτησή του ανέφερε ότι την παραίτηση του Αλμπαϊράκ προκάλεσε ο διορισμός του Νατζί Άγμπαλ στην Κεντρική Τράπεζα απ’ ευθείας από τον Ερντογάν, χωρίς ο ίδιος να ενημερωθεί.
Ποιος είναι ο damat του Ερντογάν
ο Αλμπαϊράκ έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του σε εκπαιδευτήριο της κοινότητας του Γκιουλέν, το οποίο έκλεισε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. «Αν δεν ήταν ο γαμπρός, θα σάπιζε στη φυλακή όπως όλοι εκείνοι που δικάστηκαν μετά το πραξικόπημα για δεσμούς με το κίνημα Γκιουλέν», είχε πει ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού κόμματος, Οζγκιούρ Οζέλ. «Ήμουν σε εκπαιδευτήριο της κοινότητας, αλλά δεν ήμουν ποτέ υπό την επιρροή του», απαντά ο Αλμπαϊράκ.
Ως αποτέλεσμα της θρησκευτικής εκπαίδευσής του, δεν δίνει ποτέ το χέρι σε γυναίκα, σχολιάζει η Le Monde, θυμίζοντας περιστατικό του 2016 όπου ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ απέφυγε να πιάσει το τεταμένο χέρι της συζύγου του τότε πρωθυπουργού A. Νταβούτογλου.
Πριν γίνει βουλευτής και στη συνέχεια υπουργός ενέργειας, ο Αλμπαϊρακ εργάστηκε στον ακαδημαϊκό χώρο και στον ιδιωτικό τομέα. Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών του στη διοίκηση επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Pace της Νέας Υόρκης, άρχισε να εργάζεται για την Calik, μια τουρκική εταιρεία της οποίας οι μετοχές κάλυπταν την ενέργεια, τα μέσα ενημέρωσης, τις τηλεπικοινωνίες και τις τραπεζικές εργασίες. Αργότερα ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στον χρηματοοικονομικό και τραπεζικό τομέα στο πανεπιστήμιο Kadir Has της Κωνσταντινούπολης και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μαρμαρά.
Το 2004, ο Αλμαϊράκ παντρεύτηκε την Εσρά, την μεγαλύτερη κόρη από τις δύο του πρωθυπουργού Ερντογάν, με μάρτυρες στον πολιτικό γάμο τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή και την σύζυγό του Νατάσα, τον Ιορδανό βασιλιά Αμπντάλα, τον ηγέτη του Πακιστάν στρατηγό Μουσάραφ και τον Ρουμάνο πρωθυπουργό Ναστάζε.
Το 2006, ονομάστηκε διευθύνων σύμβουλος της Calik στην ηλικία των 29 ετών, ένα πρωτοφανή κατόρθωμα στην Με τον Αλμαϊράκ στο τιμόνι, η Calik αγόρασε τότε το δεύτερο μεγαλύτερο συγκρότημα ΜΜΕ της Τουρκίας, στο οποίο ανήκε η εφημερίδα Sabah και το τηλεοπτικό κανάλι ATV, και τα δύο ΜΜΕ, φιλικά προς τον Ερντογάν. Λίγα χρόνια αργότερα, η Calik πώλησε τα περιουσιακά στοιχεία σε μια τουρκική εταιρεία, διατηρώντας τα όμως σε χέρια φιλικά προς τον Ερντογάν, σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ.
Ο αιφνίδιος ορισμός του ως υπουργό Οικονομικών τον φορτώνει με το βάρος του να διαχειριστεί την ταχέως αναπτυσσόμενη αλλά ισορροπημένη οικονομία της Τουρκίας και να κερδίσει πίσω την εμπιστοσύνη των αγορών.
Όμως, οι παρατηρητές που βρίσκονται κοντά στις αρχές περιγράφουν τον Αλμπαϊράκ ως μία από τις ικανότερες μορφές της κυβέρνησης, ικανός να εντυπωσιάζει γρήγορα τους ξένους συναδέλφους με την άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας.
Συνοδεύει μάλιστα συχνά τον Ερντογάν σε ταξίδια στο εξωτερικό και συναντήσεις με παγκόσμιους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων των συνόδων κορυφής με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Είναι συχνά απλά γνωστός ως ο «damat» – δηλαδή «ο γαμπρός».
Ο Αλμπαιράκ φαίνεται να έχει εξαιρετικές σχέσεις με έναν άλλο «γαμπρό», τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, με τον οποίο έχουν συναντηθεί αρκετές φορές. Λέγεται μάλιστα ότι η «διπλωματία των γαμπρών» οδήγησε τον Κούσνερ ώστε ο Αλμπαιράκ να συναντήσει από κοντά τον Αμερικανό Πρόεδρο στον Λευκό Οίκο, παρόλο που δεν είχε προγραμματιστεί μία τέτοια συνάντηση.
Newsroom Αθήνα 9,84