Αποδέκτες καταγγελιών εκ μέρους εργαζομένων για εργοδοτικές αυθαιρεσίες σχετικά με την ειδική άδεια απουσίας με αποδοχές που προβλέπει ο νόμος προκειμένου να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, κυρίως για όσους εργάζονται και τις Κυριακές, έχουν γίνει τα κατά τόπους Εργατικά Κέντρα και η ΓΣΕΕ.
Πρόκειται για εργαζόμενους σε τουριστικές επιχειρήσεις και εργοστάσια, οι οποίοι προκειμένου να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, είτε πρέπει να μεταβούν σε απόσταση μικρότερη των 100 χιλιομέτρων οπότε δεν δικαιούνται ειδική άδεια, είτε απασχολούνται σε τουριστικούς προορισμούς και θα πρέπει να απουσιάσουν έως και τρεις ημέρες.
Μάλιστα, με αφορμή σχετικό ερώτημα του Εργατικού Κέντρου Θήβας, η Γενική Διεύθυνση Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας και Ασφάλειας του υπουργείου Εργασίας, με έγγραφο της εντάσσει την απουσία του μισθωτού από την εργασία για την άσκηση εκλογικού δικαιώματος, στις περιπτώσεις ανυπαίτιου κωλύματος, θεωρώντας την δικαιολογημένη.
Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο έγγραφο, “σε περίπτωση αμφισβήτησης, αρμόδια να αποφανθούν είναι τα τακτικά δικαστήρια”.
Αναλυτικότερα, όπως επισημαίνεται στο έγγραφο:
– Σύμφωνα με το άρθρο 658 Α.Κ.: «Το χρονικό διάστημα κατά το οποίο διατηρείται,, η αξίωση για το μισθό σε περίπτωση εμποδίου, δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ένα μήνα, αν το εμπόδιο εμφανίσθηκε ένα τουλάχιστον έτος μετά την έναρξη της
σύμβασης, και το μισό μήνα σε κάθε άλλη περίπτωση. Η αξίωση για το διάστημα αυτό υπάρχει και
αν ακόμη ο εργοδότης κατάγγειλε τη μίσθωση, επειδή το εμπόδιο του παρείχε το δικαίωμα αυτό».
– Για να διατηρηθεί η αξίωση του εργαζομένου για το μισθό, μολονότι
δεν παρέχει εργασία, πρέπει το κώλυμα (εμπόδιο) για παροχή εργασίας να οφείλεται σε σπουδαίο
λόγο, ήτοι σε λόγο που κατά την καλή πίστη και τα χρηστά συναλλακτικά ήθη, καθιστά
δικαιολογημένη τη μη παροχή εργασίας. Να μη μπορεί δηλαδή, κατά την καλή πίστη και τα χρηστά
και συναλλακτικά ήθη, να αξιωθεί από το μισθωτό η παροχή εργασίας εξαιτίας του σπουδαίου
λόγου.
– Σπουδαίος λόγος αποχής από την εργασία μπορεί να είναι οποιοδήποτε πραγματικό
περιστατικό που αναφέρεται είτε σε πρόσωπο του μισθωτού και γενικότερα στη δική του «σφαίρα»
είτε σε πραγματικό γεγονός, που δημιουργεί αντικειμενική αδυναμία παροχής εργασίας
– Η έννοια του εμποδίου για την παροχή εργασίας δεν
συνδέεται μόνο με την αδυναμία του εργαζομένου να παράσχει αυτήν, αλλά και με την αδυναμία
του να προσέλθει για την παροχή της. Το εμπόδιο που συνιστά το σπουδαίο λόγο ενεργοποιεί τη
ρύθμιση του άρθρου 657 Α.Κ., μόνο αν δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα (δόλο ή αμέλεια) του
εργαζομένου, που σημαίνει ότι το εμπόδιο αξιολογείται υποκειμενικώς και αντικειμενικώς
προκειμένου να κριθεί αν συνιστά την έννοια του σπουδαίου λόγου.
– Κατά τη θεωρία και τη νομολογία των δικαστηρίων, έχουν κριθεί ως ανυπαίτια κωλύματα, μεταξύ
άλλων, και τα εξής: η ασθένεια , το ατύχημα, ο τραυματισμός, η αναπηρία ο θάνατος ή η βαρεία ασθένεια στενότατου συγγενούς, η κλήση ως μάρτυρα ή ως ενόρκου (άσκηση υποχρεωτικών εκ του νόμου καθηκόντων –υποχρέωση
συνδρομής προς την Αρχή όταν καλείται απ’ αυτή, καθώς και η άσκηση πολιτικών δικαιωμάτων,
όπως η συμμετοχή σε εκλογές.
“Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, έχουμε την άποψη ότι το ζήτημά σας πρέπει να αντιμετωπιστεί
σύμφωνα με τα προεκτεθέντα ώστε να διευκολυνθούν οι μισθωτοί για τους οποίους η Κυριακή 25
Ιουνίου 2023 (ημέρα διεξαγωγής της ψηφοφορίας) είναι εργάσιμη ημέρα, εφόσον βάσει του
προγράμματος εργασίας τους, δεν εξασφαλίζεται ο απολύτως αναγκαίος χρόνος για τη μετάβασή
τους στον τόπο άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος και την επιστροφή τους απ΄ αυτόν. “, καταλήγει η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εργασίας.
Υπενθυμίζεται ότι όλες οι βιομηχανικές, βιοτεχνικές και εμπορικές επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του
ιδιωτικού τομέα, καθώς και όσοι γενικώς απασχολούν προσωπικό και υπάγονται στον ιδιωτικό
τομέα, υποχρεούνται να χορηγήσουν στο προσωπικό τους ειδική άδεια απουσίας με αποδοχές για
την διευκόλυνση άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος, κατά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης
Ιουνίου 2023.
Ο αριθμός των ημερών αδείας απουσίας, καθορίζεται ως εξής:
Α. Για τους μισθωτούς για τους οποίους εφαρμόζεται καθεστώς εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας:
α) Σε όσους μετακινηθούν, για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος σε απόσταση 100-200
χιλιομέτρων, χορηγείται άδεια μιας εργάσιμης ημέρας.
β) Σε όσους μετακινηθούν σε απόσταση 201-400 χιλιομέτρων, χορηγείται άδεια δύο εργασίμων ημερών
Σε όσους μετακινηθούν σε απόσταση 401 χιλιομέτρων και άνω χορηγείται άδεια τριών
εργασίμων ημερών, εφόσον μετακινηθούν εξ ολοκλήρου οδικώς, με βάση την υπεύθυνη δήλωσή
τους.
δ) Σε όσους μετακινηθούν από και προς νησιά, για τα οποία δεν υπάρχει οδική πρόσβαση, ο αριθμός
των ημερών αδείας που χορηγείται θα εξετάζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με την απόσταση και τις
ειδικές συνθήκες μετακίνησης, χωρίς ωστόσο η άδεια στις περιπτώσεις αυτές, να υπερβαίνει τις
τρεις εργάσιμες ημέρες.
Β. Για τους μισθωτούς για τους οποίους εφαρμόζεται καθεστώς πενθήμερης εβδομαδιαίας
εργασίας:
α) Σε όσους μετακινηθούν, για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος σε απόσταση 200-400
χιλιομέτρων, χορηγείται άδεια μιας εργάσιμης ημέρας.
β) Σε όσους μετακινηθούν σε απόσταση 401 χιλιομέτρων και άνω, χορηγείται άδεια δύο
εργασίμων ημερών, εφόσον μετακινηθούν εξ ολοκλήρου οδικώς, με βάση την υπεύθυνη δήλωσή
τους.
γ) Σε όσους μετακινηθούν από και προς νησιά, για τα οποία δεν υπάρχει οδική πρόσβαση, ο αριθμός
των ημερών αδείας που χορηγείται θα εξετάζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με την απόσταση και τις
ειδικές συνθήκες μετακίνησης, χωρίς ωστόσο η άδεια στις περιπτώσεις αυτές, να υπερβαίνει τις
τρεις εργάσιμες ημέρες.
Για όσους εκ των μισθωτών, που μετακινούνται κατά τα ανωτέρω, η Κυριακή 25 Ιουνίου 2023
(ημέρα διεξαγωγής της ψηφοφορίας), είναι εργάσιμη ημέρα, αυτή θεωρείται ως ημέρα ειδικής
άδειας απουσίας με αποδοχές.
Η ειδική εκλογική άδεια, δεν συμψηφίζεται με την ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών.
Δημήτρης Κωστάκος